Tientallen scholen slaan alarm: heftig geweld en toename wapens leerlingen

Tientallen scholen voor voortgezet speciaal onderwijs in de regio’s Amsterdam, Rotterdam en Den Haag worden geconfronteerd met heftig geweld en meer wapenbezit bij hun leerlingen. Ze maken zich ernstige zorgen over de veiligheid.

Ook de politie treft steeds vaker messen aan bij jongeren. Beeld Politie Rotterdam

Bij controles vinden de scholen meer wapens, waaronder vlindermessen, machetes en pistolen. Ook het aantal incidenten groeit. “Ik heb de afgelopen drie maanden meer incidenten gehad dan in de drie jaar ervoor,” zegt onderwijsbestuurder Mariëtte van Leeuwen van iHUB, waaronder dertig scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs vallen.

Voor de kerstvakantie lieten leerlingen op het Altra College in de Jordaan een vuurwerkbom afgaan op een toilet. Een paar dagen later knalden ze de ingang eruit. Een derde bom wisten school en politie te voorkomen door met alle leerlingen én hun ouders in gesprek te gaan.

“We hebben daar nu camera’s opgehangen. Die bommen waren zo krachtig dat ze mensen ernstig hadden kunnen verwonden,” zegt Van Leeuwen. De school moest beveiligers inhuren en kreeg via de gemeente extra pedagogisch medewerkers om met de leerlingen te praten.

Onlangs troffen ze zelfs bij een leerling van groep 7 een mes aan. “Die had hij via zijn broer gekregen.”

Het is een vicieuze cirkel van onveiligheid. Terwijl sommige leerlingen zich bewapenen om anderen te beschadigen, lopen anderen met messen op zak uit angst en om zich te verdedigen. De scholenkoepel probeert het geweld tegen te gaan door incidenten bij de politie te melden, ouders te bellen en met de leerlingen in gesprek te gaan, maar slaat nu alarm. “We kunnen dit niet meer alleen. We moeten nu aan de bel trekken.”

Messenverbod

Het schoolbestuur is ervan overtuigd dat niet alleen zijn scholen voor voortgezet speciaal onderwijs met groeiende geweldsproblemen kampen. “Onze leerlingen komen allemaal van gewone scholen en stromen ook vaak naar die scholen door,” verklaart Van Leeuwen. “Er is een generatie die gezagsongevoelig is.”

Docenten voelen zich niet altijd meer veilig op de scholen. “Een zwangere docent vroeg zich af of ze nog wel voor de klas moest.”

Toch willen ze niet opgeven. Want, zoals Van Leeuwen zegt, ze hebben juist voor deze scholen gekozen omdat ze deze kwetsbare kinderen willen helpen. Bovendien zien ze dat er wel degelijk oplossingen zijn te bedenken.

De afgelopen maanden is een reeks alarmerende berichten verschenen over jongeren die met messen rond­lopen. Ook zijn er diverse steekincidenten geweest, waarbij jonge kinderen waren betrokken. Burgemeesters in diverse steden roepen op tot een messenverbod voor minderjarigen en pleiten voor boetes voor ouders van kinderen die tóch een wapen bij zich hebben.

Hoewel onderwijsbestuurder Van Leeuwen blij is met die signalen, zijn sancties alleen geen oplossing. “Daarmee pak je de onderliggende problemen niet aan.” Volgens de scholen moet er meer samenwerking komen tussen onderwijs, politie en zorg. Nu gebeurt het dat een school een paar dagen een leerling kwijt is.“We bellen dan natuurlijk gelijk met de ouders, maar krijgen die of niet te pakken of we horen niet wat er aan de hand is.”

Na enkele dagen komt zo’n leerling vanuit het niets terug op school en blijkt dat die in de cel heeft gezeten. “We hadden laatst een jongen die met een mes op zak een straatroof had gepleegd. Die werd als een held op school ontvangen. Toen pas kregen we in de gaten wat er daadwerkelijk speelde.”

Rivaliserende bendes

Vaak zijn er meer problemen met leerlingen die bij incidenten betrokken raken. Ze hebben gescheiden ouders, ouders die zelf met veel problemen kampen en de grip op hun kinderen volledig kwijt zijn.

“De meeste ouders willen ook niet dat hun kinderen bij incidenten betrokken raken en met wapens op zak lopen. We hebben slechts in een enkel geval van een ouder gehoord: wanneer krijgt mijn kind zijn mes terug. Of toen we een nep vuurwapen vonden: stellen jullie je niet aan? Het is toch een nepwapen. Dat zijn gelukkig echt incidenten.”

Juist met zorgverleners en politie denken de scholen een wereld te winnen. Er zijn bijvoorbeeld in de grote steden rivaliserende bendes. Een deel van hen zit doordeweeks op een van de scholen van iHUB. “Moet je je voorstellen dat wij leerlingen van verschillende bendes in één klas zetten. Daarmee lopen de spanningen enorm op.”

Het komt ook voor dat de school een leerling moet schorsen omdat ze veiligheid niet kan garanderen. Dan is de kans groot dat het kind naar een gesloten jeugd­inrichting moet.

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden