PlusUitleg

Thuiswerkadvies geschrapt: moet je nu verplicht terug naar kantoor? Niet altijd

Na 470 dagen kwam er zaterdag een einde aan het thuiswerkadvies. Maar mag je werkgever nu eisen dat je op kantoor verschijnt? En waar heb je eigenlijk recht op als je thuiswerkt?

Hoe vaak - en met welke collega's - zitten we straks nog zó te vergaderen? Beeld ANP
Hoe vaak - en met welke collega's - zitten we straks nog zó te vergaderen?Beeld ANP

Wat verandert er vanaf zaterdag?

Er verandert veel. De overheid zet na maanden van coronarestricties ‘alle deuren open’. De 1,5 meterregel blijft gelden, maar de mondkapjesplicht vervalt grotendeels, discotheken mogen open, thuis geldt geen maximum aantal bezoekers meer en het advies ‘Werk thuis, tenzij het niet anders kan’ vervalt ook. Werknemers mogen ‘in overleg met hun werkgever maximaal de helft van de werktijd op kantoor werken’. Maar ook op kantoor blijft de afstandsregel van kracht.

Mag je werkgever je verplichten terug naar kantoor gaan?

Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. “Het is afhankelijk van de functie,” zegt ­arbeidsjurist Corina Roks van BDO Legal. “Als je een receptionist bent bijvoorbeeld en je functie is mensen ontvangen, mag je werkgever je inderdaad verplichten om naar kantoor te gaan. Kun je je werkzaamheden ook goed thuis verrichten? Dan ligt het minder voor de hand dat met succes kan worden geëist dat een werknemer volledig terugkeert naar kantoor. Het beste is om het onderling te regelen.”

Mogen niet gevaccineerde werknemers geweigerd worden van kantoor?

Nee. Sterker: een werkgever mag niet eens aan werknemers vrágen of ze gevaccineerd zijn, aldus de rijksoverheid. Informatie over een vaccinatie valt net als andere gegevens over gezondheid volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) onder bijzondere persoonsgegevens, en die mogen alleen bij uitzondering verwerkt worden door de werkgever. Ook een andere functie toebedelen aan iemand omdat hij of zij niet gevaccineerd is, is niet toegestaan.

Er zou toch een wet komen die van thuiswerken een recht zou maken?

Ja, dat wetsvoorstel is in mei ingediend, maar nog niet aangenomen. In het gezamenlijke wetsvoorstel van D66 en GroenLinks, wordt het recht op thuiswerken vastgelegd. Met de ‘Wet werken waar je wilt’ moeten werknemers de ruimte krijgen om zelf hun werkplek te kiezen. Dat kan op kantoor zijn, maar ook op een flexplek of thuis.

Hoe zit het met thuiswerkvergoedingen?

De koffie thuis, het wc-papier, extra water, gas en elektriciteit: volgens het Nibud kost thuiswerken een huishouden gemiddeld 2 euro per dag per persoon extra. Het is niet wettelijke verplicht om die kosten te vergoeden, maar het zou een werkgever wel sieren. “En het is slim om te doen,” zegt Roks. “Een werkgever is zelf gebaat bij tevreden werknemers en waarschijnlijk maakt hij zelf minder kosten doordat mensen minder reiskosten maken. Die kosten bespaar je en kun je als het ware teruggeven. Vergeet niet te letten op de mogelijke fiscale aspecten.’

Wat overigens wel verplicht is, is zorgen voor een gezonde thuiswerkplek. De werkgever heeft een zogenoemde zorgplicht. Zowel op kantoor als thuis moeten medewerkers over een werkplek beschikken die voldoet aan de arbo-eisen en daar is de werkgever voor verantwoordelijk. Volgens vakbond FNV zijn een goede tafel en bureaustoel onderdeel van de zorgplicht. Net als een los toetsenbord en een muis voor bij een laptop, voldoende verlichting en een laptophouder of extra beeldscherm.

Mag een werkgever de productiviteit van medewerkers controleren als zij thuiswerken?

Het monitoren van computergebruik is verboden. Volgen de FNV is het in strijd met de privacywetgeving, die is vastgelegd in de Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en in de AVG. Het gevecht tegen een virusscanner die een werkgever verplicht, is echter lastiger. “Als een werkgever bepaalde software nodig acht om documenten en gegevens te beschermen, mag je die als medewerker niet zonder meer weigeren. Dat wordt nog lastiger als de virusscanner geïnstalleerd moet worden op de laptop van de zaak,” zegt de arbeidsjurist. “Maar ook hier geldt: overleg met elkaar en leg bezwaren aan elkaar uit om tot een compromis te kunnen komen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden