PlusAchtergrond

Team-Omtzigt zit het tot hier, afdelingen morren

Het rommelt in het CDA. Een deel van de afdelingen wil dat de partij afstand neemt van VVD-leider Mark Rutte. Er is meer onvrede tussen bobo’s en het kader in de regio’s.

Mark Rutte groet Pieter Omtzigt op 31 maart, de beëdiging van de Kamerleden.  Beeld ANP
Mark Rutte groet Pieter Omtzigt op 31 maart, de beëdiging van de Kamerleden.Beeld ANP

Niet voor niets wilden de inmiddels vertrokken verkenners Kajsa Ollongren en Annemarie Jorritsma het bij de gesprekken over de vorming van een nieuw kabinet hebben over de ‘stabiliteit’ van het CDA. Want in het CDA is het onrustig over de koers. En niet voor het eerst.

Nadat de partij in 2010 bijna scheurde over de gedoogconstructie met de PVV en er vorig jaar ruzie was over samenwerking met Forum voor Democratie in het Brabantse provinciebestuur, dreigt de partij nu te splijten over de VVD. Zolang de liberalen hun leider Mark Rutte niet aan de kant zetten, moet het CDA niet in een kabinet stappen, is de boodschap van circa 20 van de ruim 300 afdelingen aan het hoofdbestuur.

Afkoelingsperiode

De oproep is een tik op de vingers van partijleider Wopke Hoekstra. Terwijl die in de formatie tijd wil kopen en oproept tot ‘een afkoelingsperiode’, probeert een deel van het partijkader hem te corrigeren: niks afkoelingsperiode.

De open brief spreekt steun uit voor Pieter Omtzigt. Hoekstra weet wat de schrijvers met dat zinnetje bedoelen: Omtzigt zou intern hebben laten weten dat hij niets voelt voor hernieuwde samenwerking met Rutte, meldt een prominente CDA-bron. VVD en D66 hopen nog steeds dat de christendemocraten meedoen in een nieuw kabinet. Iets wat de CDA-top ook wil, bevreesd dat de partij marginaliseert als ze de komende jaren in de oppositie gaat zitten.

“Ik hoop dat de top van het CDA zich iets van onze brief aantrekt,” zegt Gabriëlle Heine van de afdeling Heerlen die de actie opzette. “Veel regio’s voelen zich niet door de partijtop gehoord.” Volgens haar staat Rutte symbool voor alles wat er mis is met de Haagse bestuurscultuur, precies waar Omtzigt tegen strijdt. Daarom zou Hoekstra zich openlijk van Rutte moeten distantiëren, net als SP en ChristenUnie al deden. Desnoods moet het CDA maar in de oppositie gaan zitten.

De oververmoeide Omtzigt is sinds de verkiezingen nog maar één keer in Den Haag geweest. Wel zou het wat beter met hem gaan. Er zijn CDA-leden die in hem de ideale leider zien. Dat bleek ook afgelopen zomer toen hij op een haar na de lijsttrekkersverkiezing verloor van Hugo de Jonge.

CDA’ers die vinden dat de partijtop te weinig naar hen luistert zien De Jonge als man van de Randstad, waar veel partijbobo’s wonen. Omtzigt is voor hen juist de man van de provincie, waar de partij veel stemmers haalt. Arnhems fractievoorzitter Klaartje Dillen: “In de CDA-top wordt niet goed op Omtzigt gereageerd. Het kussen van de hele partij moet worden opgeschud.”

Na het vertrek van De Jonge in december werd niet Omtzigt maar Hoekstra de nieuwe lijsttrekker. Er volgde een teleurstellende verkiezingscampagne waarin Hoekstra en nummer 2 Omtzigt merkbaar geen team vormden.

Sensibiliseren

“We zijn destijds achter het besluit van het partijbestuur gaan staan om Hoekstra lijsttrekker te maken,” zegt Rob Martinus van het CDA Beuningen. “Maar hij moet wel de belangen van het CDA dienen. We willen een signaal afgeven en het politieke primaat van de partijtop doorbreken.”

Daarbij is voor sommige leden ook de positie van Hoekstra niet heilig. Deze week lekte notulen van de ministerraad uit. Hoekstra zou in november 2019 hebben geprobeerd Omtzigt te ‘sensibiliseren’ bij zijn aanhoudende spervuur van vragen over de toeslagenaffaire. “We vinden het niet acceptabel als mensen blijven zitten als ze liegen,” zegt fractievoorzitter Stijn Kropman van het CDA-Landgraaf. “Dat geldt voor Rutte, maar ook voor Hoekstra. Als klopt dat hij dit in de ministerraad over Omtzigt heeft gezegd, dan moet dat gevolgen hebben voor Hoekstra.”

Maandag worden de notulen openbaar. Ellen Visschedijk van afdeling Losser: “Onze zaakjes zijn intern niet op orde. De vraag is: moet je dan wel regeren? Als het klopt wat Hoekstra over Omtzigt heeft gezegd, dan kunnen we ophouden met gissen en het interne proces beginnen. Ik dacht dat die twee samen goed konden…”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden