‘Tabaksindustrie lobbyde succesvol voor afzwakking anti-rookbeleid’

De tabakssector heeft via de politiek een succesvolle lobby gevoerd om anti-rookmaatregelen in het Nationaal Preventieakkoord af te zwakken of te vertragen. Dat stelt onderzoeksplatform The Investigative Desk maandag in een publicatie bij Follow The Money

De Nederlandse bevolking steunt het overheidsbeleid om sigaretten duurder te maken. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De Nederlandse bevolking steunt het overheidsbeleid om sigaretten duurder te maken.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Volgens de redacteuren van The Investigative Desk werden vertegenwoordigers van de tabaksfabrikanten in 2018 uitgesloten van onderhandelingen over anti-rookmaatregelen, bedoeld om de volksgezondheid te bevorderen. Maar die producenten kregen via een omweg toch een voet tussen de deur, schrijft Follow the Money.

Zo zou het regeringspartij VVD zijn gelukt om op het laatste moment, tot één dag voor de presentatie van het gezondheidsakkoord, politieke steun te krijgen voor versoepeling of uitstel van voor de industrie ongunstige ingrepen.

Stapsgewijs stijgen

In het vertrouwelijke eerste conceptakkoord zou de accijns stapsgewijs stijgen zodat een pakje sigaretten in 2023 minimaal een tientje kostte, aldus de onderzoekers. In plaats daarvan is een pakje uiteindelijk dit jaar een euro duurder geworden en kost nu 8 euro. De effecten daarvan zullen nu eerst worden geëvalueerd voordat de prijs verder kan worden verhoogd. 

Verder worden naast tabaksspeciaalzaken zo’n 150 gemakswinkels uitgezonderd van het uitstalverbod. En waar eerst alle tabaksproducten binnenkort in neutrale verpakkingen zouden worden verkocht, bleek afgelopen weekend uit een overheidspublicatie dat sigaren en e-sigaretten hier nu nog minstens tot 1 januari 2022 van zijn uitgezonderd.

“Uiteindelijk kwam het rookakkoord er dus wel, maar is de ambitieuze doelstelling van minder dan 5 procent volwassen rokers én nul rokende jongeren in 2040 nu onhaalbaar,” stelt The Investigative Desk

Akkoord zonder belanghebbenden

VVD-Kamerlid Hayke Veldman, woordvoerder tabak, bevestigt zijn reactie in het artikel. Veldman zegt daarin onder meer: “De staatssecretaris heeft het akkoord gesloten zonder belanghebbenden, dan is het aan de VVD om aan te geven wat onze wensen zijn.”

De VVD keerde zich volgens Veldman in het stuk ook tegen inperking van het aantal verkooppunten via een vergunningenstelsel, ‘want dan loop je het risico dat er onder de toonbank wordt verkocht’. Bovendien bewerkstelligde de partij de verlate invoering van de neutrale verpakkingen voor e-sigaretten en heatsticks, omdat het om  minder schadelijke producten zou gaan.  

Staatssecretaris Blokhuis (Preventie, ChristenUnie) heeft zich sinds het begin van zijn ambtsperiode opgesteld als degene die een oorlog voert tegen het roken. 

Reactie Philip Morris International:

Tabaksfabrikant Philip Morris verwees deze site gisteren naar een reactie die de auteurs hebben ontvangen. De fabrikant laat hen per mail weten te pleiten voor een tabaksbeleid waar ‘naast preventie en ontmoediging’ ook ruimte is voor ‘de rol die rookloze producten kunnen spelen in het terugdringen van de schadelijke gevolgen van tabaksgebruik.’ Sigaretten en shag dienen wél streng gereguleerd te worden.

Gevraagd naar hun contacten met de overheid, Kamerleden en brancheorganisaties reageert PMI dat het uitsluiten van de tabakssector de ‘kwaliteit van de regelgeving’ schaadt. Die uitsluiting is volgens de fabrikant het gevolg van verkeerde interpretatie van de gedragsregels door de overheid. Dit weerhoudt de producent  van onder meer Marlboro er niet van hun ‘visie op het tabaksbeleid’ te delen met andere belanghebbenden, volksvertegenwoordigers en de overheid. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden