Nieuws

Studenten staan zwaar onder druk: kwart ervaart klachten van levensmoeheid

Het gaat niet goed met de mentale gezondheid van studenten: meer dan de helft ervaart psychische klachten. Er is sprake van overmatig alcoholgebruik en risicovol middelengebruik en een kwart ervaart klachten van levensmoeheid.

De belangrijkste stressbron voor studenten is de studie zelf, maar ook de coronacrisis en prestatiedruk scoren hoog. Beeld Jeroen Jumelet/ANP
De belangrijkste stressbron voor studenten is de studie zelf, maar ook de coronacrisis en prestatiedruk scoren hoog.Beeld Jeroen Jumelet/ANP

Dat blijkt uit de donderdag gepubliceerde Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik van Studenten in het hoger onderwijs van het RIVM, het Trimbos-instituut en GGD Ghor, waar ruim 28.000 studenten aan meededen.

Bijna alle studenten (97 procent) ervaren stress, met als belangrijkste bron de studie zelf. Ook de coronacrisis en prestatiedruk scoren hoog. De helft van de studenten (51 procent) ervaart psychische klachten zoals angst en somberheid, 12 procent in ernstige mate. 41 procent geeft aan veel tot heel veel slaapproblemen te hebben, wat volgens de onderzoekers niet verrassend is ‘gegeven deze bevindingen’. Ook eenzaamheid is een reden van zorg: ruim driekwart van de studenten voelt zich eenzaam en een kwart ervaart zelfs een sterke mate van eenzaamheid. Levensmoeheid, zoals willen slapen om nooit meer wakker te worden, wordt ook ervaren door een kwart van de studenten.

‘Zeer zorgwekkend’

Het is de eerste keer dat de mentale gezondheid en het middelengebruik van studenten voor heel Nederland in kaart zijn gebracht. Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ingrid van Engelshoven en staatssecretaris Paul Blokhuis, die het onderzoek lieten uitvoeren, noemen de uitkomsten ‘zeer zorgwekkend’.

‘De stress die studenten ervaren door studiedruk is erg hoog. Dat roept de vraag op of de organisatie en financiering van het onderwijssysteem nog optimaal bijdraagt aan de doelstellingen. Tegelijkertijd is dit een probleem dat een bredere context kent dan alleen het onderwijs; ook de financiële situatie van studenten en de perspectieven op de arbeids- en woningmarkt kunnen een rol spelen.’

Er zijn ook groepen studenten die het zwaarder dan gemiddeld hebben: onder anderen internationale studenten, studenten met een migratieachtergrond en studenten die zich identificeren als lhbtq+.

De problemen die door het onderzoek zichtbaar zijn geworden, zijn niet volledig te wijten aan corona. ‘Vóór de coronacrisis bestond er al bezorgdheid over de mentale gezondheid van studenten,’ schrijft het kabinet in een brief aan de kamer.

ASVA en LSVb geschokt

De monitor heeft ook het middelengebruik onder studenten in kaart gebracht. Dat jongvolwassenen relatief veel drugs en alcohol gebruiken was al bekend, maar uit het nu verschenen onderzoek blijkt dat 11 procent van de studenten in het hoger onderwijs overmatig drinkt. 16 procent is zelfs een zware drinker. Het valt ook op dat relatief veel studenten het afgelopen jaar cannabis hebben gebruikt. Een derde van de studenten gebruikte cannabis, 8 procent een of twee dagen per week of vaker – wat als risicovol wordt beschouwd, omdat het psychische problematiek en verminderd functioneren in de hand kan werken.

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) reageert geschokt op de bevindingen. “Je studententijd zou moeten draaien om persoonlijke ontwikkeling, maar het omgekeerde is het geval: studenten bezwijken onder de prestatiedruk. Dat is extreem zorgwekkend,” zegt LSVb-voorzitter Ama Boahene.

Ook de Amsterdamse Studentenunie Asva is geschrokken van de cijfers en benadrukt dat er meer aandacht moet komen voor mentale gezondheid op onderwijsinstellingen. “Het gaat niet om studiepunten aftikken. Een universiteit of hogeschool is er niet alleen om te leren; studenten brengen er een groot deel van hun dag door en dit onderzoek laat duidelijk zien dat onderwijsinstellingen niet genoeg doen om studenten te helpen.”

Van Engelshoven en Blokhuis noemen de financiële middelen van het Nationaal Programma Onderwijs ‘een belangrijke eerste stap om de mentale gezondheid van studenten te verbeteren’, maar ze zeggen ook dat aanvullende actie noodzakelijk is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden