Studenten massaal aan ritalin voor studieprestaties

Steeds meer studenten grijpen naar adhd-medicijnen om hun studieprestaties te bevorderen, concluderen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. ‘Het is in de drukke periodes gewoon handig.’

Ritalin.Beeld Floris Lok

De onderzoekers keken naar het gebruik van medicatie onder studenten. Daar kwam onder meer uit dat een groeiende groep gebruik maakt van ritalin, een medicijn tegen adhd, om concentratieproblemen te verminderen. Een groot deel van de groep is niet gediagnosticeerd met adhd maar gebruikt de medicijnen toch. 

Telefoon aan de kant leggen

Voor het onderzoek zijn drie huisartsen, drie psychiaters en twee studentenpsychologen ondervraagd. Zij merkten allemaal een grote stijging in het gebruik van ritalin onder studenten. 

Mogelijk komt dat doordat de prestatiedruk in het hoger onderwijs tegenwoordig hoog ligt, zegt huisarts en mede-onderzoeker Peter Vonk. “Studenten moeten vaak van hun ouders een goede vervolgopleiding doen. Om aan de verwachtingen te voldoen, grijpen ze snel naar zo’n middel.”

Volgens Ruud Coolen, van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik, moeten studenten kritisch kijken naar de externe prikkels waarmee zo continu geconfronteerd worden. “De studiebelasting is inderdaad een lastig probleem, maar toch hoeven studenten echt niet naar de middelen te grijpen. Ze moeten gewoon een keer hun telefoon aan de kant leggen. Ze worden ondergesneeuwd in alle berichtjes die binnenkomen. Zodra het apparaat even niet in beeld is, kunnen ze zich al gelijk een stuk beter langdurig op één onderwerp focussen.”

Zowel Peter Vonk als Ruud Coolen zien dat de stijging in de receptaanvragen voor ritalin onder studenten toeneemt. Coolen: “Wij merken nu dat het een groot probleem is, omdat we tijdens lezingen aan studenten vaak de vraag stellen wie er nog nooit ritalin heeft gebruikt. Er zaten tachtig studenten in de zaal en maar vier staken hun hand op.’’

Ritalin is gewoon handig 

Studente Manon (18) gebruikt ritalin om zich beter te kunnen concentreren tijdens de tentamens. “Wanneer ik heel hard moet blokken voor toetsen neem ik er eentje en ga ik leren als een gek. Ik kan dan makkelijk twintig bladzijdes lezen in tien minuten.” Ze krijgt de ritalin van haar vriend, die wel de diagnose adhd heeft. “Hij heeft het echt nodig en voor mij is het in de drukke periodes gewoon handig. Op deze manier kan ik het uren over de stof hebben met anderen en zo pik ik gelijk een heleboel op.”

“Ik heb van bijwerkingen verder nog nooit last gehad. Alleen toen ik het tijdens het stappen een keer gebruikte, viel het helemaal verkeerd. Ik was compleet van de wereld, dus sindsdien gebruik ik het echt alleen als ik me op iets belangrijks moet focussen zoals school.”

Onrustig

Het gebruik van de medicijnen is niet zonder risico. Methylfenidaat kan een verslavend effect hebben. Daarnaast zorgt het voor hartkloppingen, slapeloosheid, verlies van eetlust en emotionele labiliteit. Ook is de combinatie met zwaar alcoholgebruik gevaarlijk voor de gezondheid.

Vooral bij niet-gediagnosticeerde studenten is het gevaar op gezondheidsklachten groot. Misbruik van ritalin kan dan ook zorgen voor een tegenovergesteld effect, stelt Coolen. In plaats van het bevorderen van de concentratie worden ze onrustig. Dat kan dan bijna niet goed zijn voor de studieresultaten.”

Illegale handel

Volgens de onderzoekers is er een handel ontstaan in de pillen. Studenten die de medicijnen wel via de huisarts krijgen en ze zelf beperkt gebruiken, verkopen de overige pillen weer door aan hun medestudenten. Zodra ze aangeven bij hun dokter dat ze op zijn, krijgen ze makkelijk een nieuwe dosis. “Het valt haast niet te controleren,” aldus huisarts Vonk. 

Maatregelen zijn nodig om het misbruik tegen te gaan. Huisartsen moeten adhd’ers en hun medicatie nauwkeuriger monitoren. Ze moeten van de patiënten weten hoeveel ze gebruiken, zodat ze niet meer kunnen bestellen dan nodig is.

Ook vinden de onderzoekers dat opleidingen hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Studenten moeten beter geïnformeerd worden over het gebruik van methylfenidaat en de gevolgen ervan. Daarnaast zouden workshops over stressmanagement, mindfulness en effectieve studiemethodes de studenten kunnen helpen hoe ze moeten omgaan met prestatiedruk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden