PlusUitleg

Strafzaak Haagse corruptieaffaire van start: maakte Richard de Mos zich schuldig aan vriendjespolitiek?

In de rechtbank van Rotterdam start maandag de strafzaak tegen de Haagse oud-wethouder Richard de Mos en zeven medeverdachten. Ze worden beticht van corruptie en omkoping. Waar gaat deze zaak over? Vier vragen en antwoorden.

Niels Klaassen
Richard de Mos, fractieleider van Hart voor Den Haag/Groep de Mos, wordt verdacht van betrokkenheid bij ambtelijke corruptie. Ook zijn partijgenoot en collega-wethouder Rachid Guernaoui, voormalig raadslid Nino Davituliani en vijf Haagse ondernemers zijn verdachten in de zaak. Beeld BAS CZERWINSKI/ANP
Richard de Mos, fractieleider van Hart voor Den Haag/Groep de Mos, wordt verdacht van betrokkenheid bij ambtelijke corruptie. Ook zijn partijgenoot en collega-wethouder Rachid Guernaoui, voormalig raadslid Nino Davituliani en vijf Haagse ondernemers zijn verdachten in de zaak.Beeld BAS CZERWINSKI/ANP

1. Wat speelt er in deze zaak?

De Haagse corruptieaffaire draait om corruptie en omkoping in de politieke partij van Richard de Mos (1976), Hart voor Den Haag/Groep de Mos. De ex-PVV’er werd na een grote verkiezingsoverwinning in 2018 wethouder en eerste locoburgemeester in Den Haag. Maar snel nadat de Rijksrecherche op 1 oktober 2019 bij hem thuis en op het stadhuis was binnengevallen, verloren De Mos en partijgenoot Rachid Guernaoui hun baan.

Het Openbaar Ministerie verdenkt het duo, een raadslid en vijf bevriende ondernemers in Den Haag onder meer van deelname aan een criminele organisatie, omkoping en schending van het ambtsgeheim (lekken).

De politici zouden samenspannen met vastgoed- en horecabazen: in ruil voor zeker een ton aan donaties aan de partij kregen de ondernemers voorrang, voordeel, geheime informatie, vergunningen en invloed op beleid, stelt het OM. De maximale straffen voor deze misdrijven zijn hoog: lidmaatschap van een criminele organisatie kan leiden tot zes jaar celstraf, evenveel als maximaal kan worden opgelegd voor omkoping.

2. Wie zijn de verdachten?

Behalve De Mos, Guernaoui en partijgenoot en raadslid Nino Davituliani, zijn twee uitbaters van een Haags zalencentrum verdachte en drie ondernemers uit de vastgoedwereld. Deze ondernemers sponsorden De Mos. Het gaat vooral om donaties aan de partij, al beschouwt het OM ook twee boottochtjes van De Mos op het IJsselmeer met vastgoedondernemers, een houten vloer en het uitlenen van een hijskraan als persoonlijk profijt. Doneren aan politieke partijen is legaal, maar volgens justitie waren de betalingen bedoeld als steekpenningen.

In ruil voor de partijsponsoring deden de politici veel terug, stelt het OM. De horecaondernemers kregen een nachtvergunning voor hun zalencentrum, de vastgoedondernemers lanceerden een plan voor erfpachtkorting dat Groep de Mos inbracht bij de collegevorming. De donateurs schreven zelfs mee aan beleidsteksten. De vastgoedbazen pronkten onderling dat ze ‘dicht bij het vuur’ zaten zonder zichtbaar gelieerd te zijn aan De Mos.

Door de innige relatie tussen de partij en het ‘selecte netwerk’ ondernemers konden de politici niet meer neutraal opereren, redeneren de aanklagers. In een inleidende zitting zei de officier van justitie dat De Mos en Guernaoui de andere wethouders, ambtenaren en de burgemeester onder druk zetten om ‘de doelen van het netwerk te halen’. In een afgeluisterd telefoongesprek met een donateur pochte De Mos in het voorjaar van 2019 dat hij een nachtontheffing voor tien jaar had geregeld in een een-tweetje met toenmalig burgemeester Pauline Krikke.

3. Wat zeggen de verdachten van de verdenkingen?

De verdachten ontkennen alle beschuldigingen en claimen slachtoffer te worden van een ‘proefproces’ en een ‘politieke heksenjacht’. De Mos zelf verdedigt zijn handelwijze, zegt dat hij als ‘pragmatische ombudspoliticus’ nu eenmaal dicht bij kiezers en ondernemers staat en dat daarbij ‘de klant koning is’. De donaties waren ook niet bedoeld als steekpenningen maar slechts ter ondersteuning van de partij.

4. Hoe loopt dit af?

Dat ligt eraan of het OM de rechter kan overtuigen van de claim dat hier sprake is van strafbare vriendjespolitiek. In het dossier zitten allerlei appjes en telefoontaps die duiden op een innige (financiële) verstrengeling van politici en de ondernemers, maar De Mos stelt dat zijn beleid altijd een algemeen belang diende, dat hij nooit solo opereerde en dat alles ‘getoetst’ werd door collega-wethouders en ambtenaren. Al waren die niet volledig op de hoogte van de relaties en herkomst van plannen, stellen bronnen.

Juist die openheid over de verstrengeling kan een belangrijk onderdeel worden in de strafzaak, stelt advocaat en voormalig officier van justitie Robert Hein Broekhuijsen in de podcast O, o, De Mos: “Dat De Mos samen met anderen besluit, is alleen relevant als hij tegen anderen zegt in de collegekamer: ‘Let wel, ik heb ook geld gekregen in de partijkas van iemand die een vergunning nodig heeft. Dat je even weet dat ik er geld voor kreeg’.” Maar dat is niet gebeurd, zegt De Mos zelf: “Ik heb helemaal niet de verantwoording om te vertellen wie aan ons doneert en waarom.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden