‘Stoppen met subsidies biomassa onhaalbaar tot 2030’

Vanwege de snel opgelopen twijfels of warmte uit de verbranding van houtkorrels nou zo duurzaam is, wil het kabinet stoppen met subsidies voor biomassacentrales. Maar volgens nieuw onderzoek is dat tot minstens 2030 onhaalbaar.

Een loods in de Amsterdamse Hemhavens, waar de biomassa wordt gestort. Beeld EVA PLEVIER
Een loods in de Amsterdamse Hemhavens, waar de biomassa wordt gestort.Beeld EVA PLEVIER

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) noemt het riskant om voor 2030 te stoppen met de miljoenensubsidies voor verbranding van biomassa. Nu al is het de vraag of de in het Klimaatakkoord afgesproken warmtenetten haalbaar zijn. Zonder biomassa wordt dat nog moeilijker. “Op termijn kan je ermee stoppen, maar niet voor 2030,” zegt PBL-onderzoeker Bart Strengers.

Dat is de conclusie van het onderzoek dat PBL heeft gedaan in opdracht van minister Eric Wiebes (Klimaat). Onder druk van de hoog opgelopen discussie over biomassa kondigde de minister eerder dit jaar al aan dat er een einde komt aan de subsidies, maar wel pas wanneer daar genoeg alternatieven voor zijn.

Het PBL concludeert nu dat die er tot 2030 zeker nog niet zijn. Op de lange termijn kunnen warmtenetten aardgas en biomassa inruilen voor geothermie en aquathermie, maar niet voor 2030. Meer huizen verwarmen met een elektrische warmtepomp levert weer andere problemen op. Daarbij moeten nog meer huizen verwarmd worden met groene stroom en wacht nog meer woningen een grootscheepse verbouwing voor betere isolatie en vloerverwarming.

Het PBL waarschuwt ook voor onzekerheid bij investeerders. Eerder dit jaar zette energiebedrijf Vattenfall zijn plannen al op een lager pitje. Tussen Diemen en IJburg wilde Vattenfall de grootste biomassacentrale van het land bouwen, voor de verwarming van tienduizenden huishoudens in Amsterdam en Almere, maar het besluit daarover is door alle kritiek op biomassa uitgesteld tot volgend jaar.

Estlandse bossen

Dit jaar stapelen de zorgwekkende berichten over de herkomst van de houtkorrels zich op. Onderzoeksjournalisten van onder meer De Groene Amsterdammer en Argos meldden dat in de Baltische Staten complete bomen en kaalgekapte percelen de bron van biomassa kunnen zijn. De beheerder van het bos merkt ze aan als ‘reststromen’ en daarmee kwalificeren ze voor de subsidie voor duurzame energie, ondanks de strenge duurzaamheidseisen die Nederland daaraan stelt.

Natuurorganisaties uit Estland en Letland waarschuwden dat de houtkorrels deels ook komen uit beschermde Natura 2000-gebieden. Sinds de houtkorrels in West-Europa zwaar gesubsidieerd worden als brandstof is dat meteen terug te zien in Estland. Daar verdubbelde in vijf jaar het tempo waarmee het oppervlakte aan bos terugliep. In Natura 2000-bossen ging het zelfs nog sneller.

Teleurgesteld

De milieuorganisaties die actievoeren tegen biomassa reageren teleurgesteld op de studie van PBL. Fenna Swart van het op IJburg vanwege de Vattenfall-plannen begonnen Comité Schone Lucht noemt de onderzoekers eenzijdig. “Ze benadrukken de risico’s van het stoppen met biomassa en niet de risico’s van doorgaan met biomassa.”

Volgens de milieuorganisaties verergert biomassaverbranding juist de klimaatcrisis. Los van de impact op bossen in de Baltische Staten en het zuiden van de Verenigde Staten betwisten de milieuorganisaties ook dat verbranden van biomassa duurzaam kan zijn. Officieel telt het mee als duurzame energie omdat de bomen de voorbije jaren nog broeikasgassen uit de lucht hebben gehaald, maar bij de verbranding komt zelfs meer CO2 in de lucht dan bij steenkool.

De milieuorganisaties hadden gehoopt dat Wiebes een streep zou halen door de subsidies, desnoods door de energiebedrijven te compenseren. Wiebes schreef al eerder aan de Tweede Kamer dat hij eerder toegezegde subsidies zal respecteren. Als de biomassacentrale bij Diemen doorgaat is Vattenfall bijvoorbeeld al verzekerd van een subsidie die in 12 jaar kan oplopen tot 396 miljoen euro.

Netelige kwestie

Wiebes had de Tweede Kamer beloofd om met het PBL-onderzoek in de hand dit jaar nog te beslissen tot wanneer biomassaverbranding wordt gesubsidieerd. Vrijdag was de laatste ministerraad van dit jaar en daar bleek dat het besluit over de biomassasubsidies over de jaarwisseling is getild.

Voor minister Wiebes is het hoog opgelopen debat over biomassa een netelige kwestie geworden. Eerder werd duidelijk dat de coalitiepartijen D66 en ChristenUnie al voor 2030 van de subsidies af willen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden