PlusAchtergrond

Steeds hardere roep om zachtere muziek op festivals

De roep om het geluid op festivals en in discotheken zachter te zetten, zwelt nu ook aan binnen de evenementensector. Productiebedrijven, verhuurders van geluid en diverse artiestenkantoren scharen zich achter de oproep van kno-artsen om de decibelnorm te verlagen.

Sebastiaan Quekel
Publiek tijdens een optreden van de Amerikaanse rapper Jack Harlow op Lowlands.  Beeld PAUL BERGEN/ANP
Publiek tijdens een optreden van de Amerikaanse rapper Jack Harlow op Lowlands.Beeld PAUL BERGEN/ANP

De discussie over het zachter zetten van muziek op evenementen en in uitgaansgelegenheden is de afgelopen weken opgelaaid. Experts maken zich zorgen om toenemende gehoorschade, met name onder jongeren die feesten bezoeken en dagelijks met hoofdtelefoons rondlopen. Met een nieuwe wet moeten festivalorganisatoren en uitbaters van clubs gedwongen worden hun volumeknop terug te draaien, bepleit de vereniging van keel-, neus- en oorartsen.

Binnen de evenementenbranche is verdeeldheid over dit plan. Organisatoren vinden dat ze al genoeg doen en zien zichzelf niet als de grote veroorzaker van gehoorschade. “Maar dat is te makkelijk gezegd,” zegt Daniel van der Drift van audioproductiebedrijf Stage Pro. “Op sommige festivals, bijvoorbeeld Defqon, krijg je echt een tsunami aan geluid over je heen. Dat kan niet goed blijven gaan.”

Van der Drift is als technicus actief in de Verenigde Staten en Canada en werkt samen met grote festivals. Er wordt daar veel strakker en beter gelet op het voorkomen van gehoorschade, zegt hij. “We lopen in Nederland te klagen dat we zo graag die beleving willen en de muziek willen voelen, maar ik vraag het me af of dat wel de belangrijkste drijfveer is om naar een event te gaan. Als we dit geluidsniveau blijven volhouden en er niet snel meer bewustwording komt rond gehoorbescherming, dan zijn veel vaste bezoekers over circa tien jaar stokdoof.’’

Het verlagen van de decibelnorm naar 100, waar ook de Wereldgezondheidsorganisatie voor pleit, is mogelijk zonder dat dit afbreuk doet aan de live-beleving, aldus StagePro. “Wij stonden laatst met een coverband van Queen in de Ziggo Dome. Het dak ging er volledig af en het was echt hard genoeg. De techniek is de afgelopen jaren zo geavanceerd dat je een sound zo dik en krachtig kunt maken zonder dat die decibels omhoog hoeven.”

‘Hoe harder, hoe beter’ klopt niet

Sound Events, verhuurder van audio op diverse festivals, onderstreept dat. “Het dogma ‘hoe harder, hoe beter’ klopt werkelijk van geen kant,” zegt een woordvoerder. “Geluid kan supergoed bij een bezoeker binnenkomen zonder dat het extreem hard staat. Op sommige feesten gaat het er soms echt veel te hard aan toe. Daar schrikken wij van.”

Sander van der Walle, eigenaar van een evenementenbeveiligingsbedrijf, is het daarmee eens. “Het mag van mij wel een heel stuk minder. De discussie snap ik goed.” Zorgen over gehoorschade bij zijn beveiligers heeft hij niet. “Ze lopen met de beste oordoppen rond.”

Bij Mojo, de grootste concertorganisator van ons land, verbazen ze zich over de ophef. De promotor van Lowlands en Pinkpop vindt dat er binnen de branche al veel werk wordt verricht om gehoorschade tegen te gaan en hamert op extra promotie van oordoppen.

“Er wordt door Kamerleden gezegd dat het convenant dat we met de overheid hebben afgesproken vrijblijvend zou zijn, maar dat klopt niet. We houden ons keurig aan de norm en rapporteren via de branchevereniging alles netjes aan het ministerie,” zegt woordvoerder Marjanne Manders. “We zetten ook al jaren vol in op het promoten van oordoppen. We bieden ze bijvoorbeeld aan als iemand een concertkaartje wil kopen. Dat het kennelijk nog niet genoeg is, is reden tot zorg.”

Artiesten met tinnitus

Behalve over de bezoekers zijn er ook grote zorgen over de gezondheid van artiesten. In Nederland lopen ‘heel veel’ zangers en muzikanten met oorsuizen of andere vormen van gehoorschade rond, meldt brancheorganisatie Artiesten Belangen Centrum (ABC). “Dit komt vaak door veel te hard geluid tijdens concerten, maar een vergeten punt is de repetitieruimte. Daar vindt echt de meeste schade bij artiesten plaats.”

Bekende ‘patiënten’ zijn Waylon, Ellen ten Damme, Fred van Leer en John de Bever. Volgens ABC-voorzitter Roel van Dongen durven de meeste artiesten er niet voor uit te komen dat ze tinnitus hebben. “Ze willen er niet keer op keer aan worden herinnerd. Dat maakt het zo lastig om een boegbeeld voor de jeugd te vinden.”

Artiestenkantoren die nauw met artiesten samenwerken herkennen dit. “Wij werken met artiesten die vanwege hun gehoorschade ‘uitgemixt’ moeten worden,” zegt Toine Dirks. Hij is de eigenaar van Twilight Entertainment, bekend van OG3NE, Glennis Grace en Jan Smit. “Die norm kan best naar beneden, ik geloof niet dat een paar decibel nu zoveel verschil maakt voor de totaalbeleving.”

In de praktijk betekent 3 decibel een halvering van het geluid.

Ondoordringbare muur

Viking Entertainment stelt desondanks dat het kabinet vaart moet maken. “We zijn hier veel te laat mee. Er komt steeds meer gehoorschade en het moet allemaal maar harder en harder. Die extreme gevallen moeten wat mij betreft verboden worden. Apparatuur afpakken en weg ermee,” aldus eigenaar Ton den Dekker. “Het is eigenlijk de omgekeerde wereld dat we heel goede en dure oordoppen moeten dragen om ons gehoor te beschermen tegen belachelijk harde tonen.”

Geluidbureau Valersi, gespecialiseerd op het gebied van geluidsmeting, stelt dat de bezoeker van festivals en concerten vaak vergeten wordt. “Je ziet dat het personeel goed beschermd wordt en de allerbeste oordoppen krijgt, maar de bezoeker moet het vaak doen met goedkopere varianten. Zij krijgen vaak zonder dat ze het doorhebben de volle laag te verduren, vooral als ze in de buurt van een van de geluidsboxen staan,” stelt een woordvoerder. “103 decibel is echt heel hard, een ondoordringbare muur van geluid. Daar zouden ze iets aan moeten doen.”

‘Discussie breder voeren’

Kenniscentrum letselpreventie VeiligheidNL zegt het belangrijk te vinden dat de algemene bewustwording wordt vergroot ‘zodat bezoekers tijdig beschermende maatregelen kunnen nemen’. “VeiligheidNL pleit daarom om het gesprek over gezond gehoor breed te voeren en meer kennis in kaart te brengen over de oorzaken van (beginnende) gehoorschade en wat werkt in de preventie van gehoorschade,” aldus onderzoeker Saskia Kloet.

Ook jeugdartsen pleiten voor verlaging decibelnorm

Het aanpassen van geluidsnormen in uitgaansgelegenheden en bij concerten en festivals draagt bij aan het voorkomen van gehoorschade, zegt Raquel Abrahams, Vicevoorzitter AJN Jeugdartsen Nederland. “Jeugdartsen vinden het, net als de kno-artsen, belangrijk dat er aandacht is voor het voorkomen van gehoorschade,” aldus Abrahams. “Niet alleen in uitgaansgelegenheden, maar ook op andere plaatsen waar lawaai is. Ook moet er aandacht zijn voor een verantwoord gebruik van koptelefoons. Wij zijn hiervoor met zijn allen verantwoordelijk.”

Jeugdartsen volgen de discussie op de voet en zeggen goede voorlichting ‘ontzettend belangrijk’ te vinden. “Gehoorschade is te voorkomen. Zet geluid in een ruimte niet te hard en ook niet op je koptelefoon. Gebruik gehoorbescherming als je ergens bent waar het geluid hard aan staat. Wil je graag uit en optimaal genieten van de muziek waar je van houdt, draag dan echt goede oordoppen, die het schadelijke geluid wegfilteren. Dan ben je beschermd en klinkt je muziek prima.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden