Staatssecretaris Visser mogelijk toch op zoek naar nieuwe locatie defensieradar

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie moet mogelijk toch opnieuw onderzoek doen naar een andere plek voor de nieuwe militaire radar. Die defensieradar staat nu gepland in Herwijnen, maar daar is veel weerstand tegen.

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie.Beeld ANP/Bart Maat

CDA, ChristenUnie, GroenLinks en PvdA roepen Visser per motie op vergelijkend onderzoek te doen naar de drie eerder door Defensie aangedragen alternatieve locaties voor de radar, maar ook naar de vliegbasis in Gilze-Rijen en de Vrachelse Heide bij het Brabantse Oosterhout, eveneens een defensieterrein. Defensie moet op die plekken gaan kijken naar de afstand tot de bebouwde kom en het stralingsniveau. Ook moet het onderzoeken of een locatie mogelijk wel geschikt kan zijn als de radar op een hogere sokkel wordt gebouwd.

Visser leek aanvankelijk tot een nieuw onderzoek bereid, maar kwam daar op het eind van het debat van terug. Zij wil eerst meer duidelijkheid over wat de motie precies van haar vraagt. Mogelijk, stelde zij, komt dat nog aan de orde als de Kamer later deze week de defensiebegroting bespreekt. CDA-Kamerlid Martijn van Helvert wil wel dat er volgende week over de motie wordt gestemd en weigerde de motie aan te houden.

Nadat regeringspartijen CDA en ChristenUnie maandag stelden dat Defensie op zoek moet naar een alternatieve locatie voor de defensieradar, wil een Kamermeerderheid niet dat de radar in Herwijnen verrijst. Visser hield in eerste instantie vol dat de defensieradar vanwege de ‘nationale veiligheid’ wél in het Betuwse dorp moest komen. Haar ministerie was immers een rijkscoördinatieregeling gestart, waarmee lokale bezwaren omzeild kunnen worden omwille van het landsbelang. Visser benadrukte dat Defensie voor het eerst die zware regeling uit de kast trok. “Dat toont de noodzaak die we eraan hechten.”

‘Niet meebewegen’

PVV-Kamerlid Sietse Fritsma wilde van Visser weten hoe zij om zou gaan met een eventuele Kamermeerderheid voor een motie. “Als de Kamer u vraagt de plaatsing in Herwijnen stop te zetten, volgt u dat dan op?” Daarop gaf Visser geen antwoord. Van Helvert verweet het Visser een starre houding te hebben. “U wilt niet meebewegen terwijl de zorg in de hele Kamer leeft.”

In Herwijnen zou de radar op 900 meter van de bebouwde kom worden gebouwd. De regels schrijven 1500 meter afstand voor. In het dorp leven grote zorgen over de gezondheidseffecten van de radar, ook omdat er al een KNMI-radar in het dorp staat waardoor zij aan meer straling zouden worden blootgesteld.

Volgens Van Helvert heeft Defensie bij de beslissing waar de radar moest komen naar Herwijnen ‘toe geredeneerd’. “Dan komt je er altijd.” Visser bestrijdt dat. Zij wijst erop dat de toenmalige gemeente waar Herwijnen onder valt, Lingewaal, meewerkte aan de bouw van de radar. Het was toen niet nodig om na te denken over een andere plek, stelt de VVD-bewindsvrouw. Pas na een herindeling, toen Lingewaal met twee andere gemeenten fuseerden tot West Betuwe, werd die steun ingetrokken.

Vertraging

Daarna werd er volgens Visser wel degelijk goed onderzoek gedaan naar alternatieve locaties. “Als er een andere geschikte locatie meteen beschikbaar was, ga ik geen ‘nee’ zeggen.” Maar de twee gemeenten waarin drie mogelijke goede plekken liggen, Molenlanden en Vijfheerenlanden, zitten niet te wachten op de bouw van een radar. Daarmee ligt verdere vertraging van het project op de loer, terwijl Visser stelt dat haast is geboden. “Ik kan niet instaan voor de huidige radar.” Die is verouderd en er zijn geen reserveonderdelen beschikbaar.

De huidige radar staat in Nieuw-Milligen, maar kan daar niet opnieuw verrijzen omdat die plek in ‘een kom’ ligt. Daardoor heeft de radar niet goed zicht op laag terrein. SGP-Kamerlid Chris Stoffer opperde de radar op een hogere toren te bouwen. “Als je een uitkijktoren bouwt, ga je ook de hoogte in.” Dat is volgens Visser geen oplossing, omdat de radar vanaf hoogte nog niet goed over laaggelegen gebied kan kijken.

D66 wil dat Defensie de radar in Herwijnen onderzoek doet naar het stralingsniveau van de nieuwe radar als die radar hoger wordt gebouwd. Kamerlid Salima Belhaj verwees naar de Belgische hoogleraar Guy Vandenbosch die de Kamer in september vertelde dat bouw op grotere hoogte mogelijk zorgt voor minder straling

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden