PlusInterview

Staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur) verlaat kabinet: ‘Groen is mijn rode draad’

‘Ik ga een nieuw avontuur beginnen,’ zegt een stralende staatssecretaris Stientje van Veldhoven (48). Ze stapt uit het demissionaire derde kabinet-Rutte en wordt directeur en vicepresident Europa van World Resources Institute (WRI).

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat (D66).  Beeld ANP
Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat (D66).Beeld ANP

D66 gaat zich beraden op een opvolger voor Van Veldhoven, die mogelijk nog maanden staatssecretaris zal zijn en de begroting voor Prinsjesdag doet. Tot er een eventuele vervanger is, neemt minister Cora van Nieuwenhuizen waar.

Na elf jaar Haagse politiek als Tweede Kamerlid, staatssecretaris van Infrastructuur en Water en kort minister voor Milieu en Wonen zet Van Veldhoven de wissel om. Vrijdagmiddag heeft ze het in de ministerraad bekendgemaakt.

“Ik heb het eerder deze week eerst aan mijn politiek leider Sigrid Kaag verteld, toen aan minister-president Mark Rutte en minister van Infrastructuur en Water Cora van Nieuwenhuizen. Alle drie reageerden ze heel eensluidend: van harte gefeliciteerd. Toen ze hoorden wat het was zeiden ze: op je lijf geschreven.’’

Wat gaat u precies doen?

“Ik word directeur Europa bij het World Resources Instituut per 1 september. Het is een wereldwijde opererende non-profitorganisatie die werkt aan kennis en oplossingen op het gebied van klimaat, duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking. We werken aan de zeven uitdagingen die er op dit moment wereldwijd zijn. Ze zochten een directeur Europa om alle activiteiten bij elkaar te brengen, uit te breiden en namens dat wereldwijde instituut in Europa de stem te zijn op het internationale vlak. En dat ben ik geworden.’’

U staat bekend als plichtsgetrouw en verlaat nu als eerste het schip!

“Ik heb ook lang getwijfeld. Ik had graag het laatste staartje van dit kabinet afgemaakt. In het begin hoop je nog: in september is er vast een nieuw kabinet en zal dat wel ongeveer parallel lopen. Maar in de loop van de tijd werd dat steeds minder waarschijnlijk. Dan sta je voor de keuze: doe ik dat dan allemaal niet omdat ik misschien een of twee maanden eerder vertrek?’’

Bent u actief benaderd?

“De ceo van WRI zei eind vorig jaar tegen me: “Denk je al na over je toekomst?’’ Zoals ook anderen dat wel eens aan me vroegen. Ik zei dat ik dat pas na de verkiezingen ging doen. Maar dat triggerde me wel en het zette een deurtje open.’’

Wilde u geen minister worden in het vierde kabinet-Rutte?

“In eerste instantie heb ik serieus afgewogen nog een keer door te gaan in het kabinet, als de partij me wilde hebben. Die zekerheid heb je natuurlijk nooit. Maar een baan buiten de politiek begon steeds meer te kriebelen. Toen ik door wilde gaan twijfelde ik over een ding niet: werkzaam zijn in de duurzaamheid. Het groene is bij mij toch de rode draad. Ik hou van nieuwe dingen leren, daar ga ik iedere keer weer voor.’’

Wat kunt u voor verschil maken in uw nieuwe baan?

“In deze functie zal ik ook namens dat instituut de Europese kennis kunnen verbinden aan de transitie die ook in andere delen van de wereld moet worden gemaakt. In het werk dat ik in Nederland deed, heb ik de internationale kant altijd met veel plezier gedaan. We werken aan verdroging, ontbossing, leefbare steden, landbouw, klimaatverandering, circulaire economie, klimaatadaptatie en vervuiling. Er zit ook een heel waterprogramma bij.’’

Waarom kennen we uw instituut niet?

“Het feit dat je er nooit van hebt gehoord, is precies de reden waarom ze iemand als ik zochten. Iemand die beter de verbinding kan maken tussen de kantoren in Washington en Londen die ze al hebben.’’

Wat beschouwt u als dieptepunt van uw staatssecretariaat?

“Wat ik heel moeilijk vond was het ongeluk met de Stint. Dat ’s ochtends de appjes binnenkomen dat er een bak met kinderen is verongelukt, afgrijselijk. We wisten toen niet meteen of het de overweg was die niet had gefunctioneerd of de Stint. Het bleek uiteindelijk aan de Stint te liggen. Maar als je onbeveiligde overwegen hebt, krijg je eens in de zoveel tijd een heel naar ongeluk. En dan baal je dat je dat niet hebt kunnen voorkomen. We hebben er sneller meer geld in gestoken, maar dan nog heb je het niet kunnen voorkomen.’’

Wat is u niet gelukt?

“Er is heel veel wel gelukt. Als je idealen een stapje dichterbij brengt, heb je iets gewonnen en niet verloren, het is misschien een mindset. Ik heb compromissen op het tempo gesloten. Wat is nou echt niet gelukt…dat gevoel heb ik niet.’’

Waar bent u trots op?

“Ik ben heel erg trots op het klimaatakkoord. We hebben daar een kantelpunt bereikt in de Nederlandse politiek. Dat zat voor mij heel erg op 49 procent minder broeikasuitstoot in 2030. Dat is de paraplu voor heel veel maatregelen.’’

Wat kan een volgend kabinet anders en beter doen om te voorkomen dat er bewindslieden omvallen?

“De grootte van de portefeuilles is mede bepalend voor de druk op bewindspersonen. Ik kan me voorstellen dat een nieuw kabinet goed nadenkt of er voor de huidige portefeuilles niet meer bewindspersonen moeten komen. Dan houd je de werkdruk behapbaarder. Dat biedt meer ruimte voor creativiteit en flexibiliteit. Dan houd je ook je mensen overeind. Het zou in geen enkele baan zo moeten zijn dat mensen omvallen in de loop van vier jaar.’’

Gaat het nog voldoende over de inhoud in Den Haag?

“Het gaat gelukkig altijd nog over de inhoud, maar een negatieve ontwikkeling is dat er steeds meer op de man en de vrouw wordt gespeeld. Mensen worden afgebrand op de persoon. Je kunt het oneens zijn met een besluit van een bewindspersoon, maar dat maakt iemand niet tot een totale klootzak.’’

U treedt toe tot een kennisinstituut, die liggen onder vuur.

“Iets waar ik me de afgelopen jaren steeds meer zorgen over ben gaan maken is de afbraak van het vertrouwen in onze kennisinstituten. Het vertrouwen in feiten als basis van een politieke discussie is ongelooflijk belangrijk. Ik ben ook weleens niet blij met feiten, maar je hebt ze te accepteren. Als politici moeten wij staan voor kennisinstituten. Als we de basis onder onze grond verliezen…, het vertrouwen in een onafhankelijke basis, dan raak je heel veel kwijt.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden