Staatssecretaris over toestroom Oekraïense vluchtelingen: ‘Ik heb geen eindgetal in mijn hoofd’

Het kabinet zoekt met de Veiligheidsregio’s opvangplekken voor 50.000 Oekraïense vluchtelingen. Maar daar houdt het niet op, zegt staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel). ‘Als de 50.001ste zich meldt, kunnen wij niet zeggen: slaap jij maar buiten. We zullen aan de bak moeten.’

Hanneke Keultjes
Staatssecretaris Eric van der Burg (Justitie en Veiligheid) tijdens een Kamerdebat over het vreemdelingen- en asielbeleid. Beeld ANP
Staatssecretaris Eric van der Burg (Justitie en Veiligheid) tijdens een Kamerdebat over het vreemdelingen- en asielbeleid.Beeld ANP

Van der Burg sprak over ‘hele grote groepen mensen die naar Nederland komen’. “Dat kan angsten oproepen, maar ik weet geen ander woord dan een vluchtelingenstroom.” Op de vraag van JA21 wat de limiet is van Nederland, kon de VVD’er geen antwoord geven. “Ik heb geen eindgetal in mijn hoofd. We stropen onze mouwen op. Natuurlijk zijn er grenzen, die zie ik ook. Het is wat het is.”

Nu zijn het vooral de buurlanden van Oekraïne – Polen, Hongarije en Moldavië – die grote groepen vluchtelingen opvangen. Maar die worden niet verder over Europa verdeeld. GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger suggereerde dat Nederland Oekraïners moet ophalen. Dat wees Van der Burg van de hand. “We gaan geen mensen ophalen.”

Herverdeling

Ook herverdeling binnen Europa is ‘nu niet aan de orde’. Daarvoor moeten landen in Brussel een verzoek indienen en dat is nog niet gebeurd. Wel wil Nederland de landen die nu de meeste vluchtelingen opvangen ‘ondersteunen’.

De staatssecretaris noemde het ‘hartverwarmend’ dat zoveel Nederlanders willen helpen en zelfs aanbieden om Oekraïense vluchtelingen in huis te nemen. Hij waarschuwde wel dat dit geen langetermijnoplossing is. “Ik heb zeer dierbare vrienden, die wil ik best twee weken in huis nemen als hun huis is afgebrand. Maar dan loop ik wel het risico dat zij na die twee weken niet meer mijn beste vrienden zijn.”

Crisisstructuur

Het kabinet heeft speciaal voor de opvang de nationale crisisstructuur geactiveerd, een groep ministers komt daarvoor woensdagavond voor het eerst samen. Gemeenten zijn al druk bezig met het regelen van opvangplekken voor Oekraïners, zoals het kabinet de Veiligheidsregio’s had opgedragen. Toen Van der Burg woensdag beelden zag van een sporthal in Rotterdam, die is ingericht als noodopvang voor Oekraïners, dacht hij ‘wow en bah’ door elkaar. Wow vanwege de snelheid, zegt hij. “Maar zoveel mensen, zoveel geluiden, zo weinig privacy...” Van die noodopvang wil Van der Burg ‘zo snel mogelijk’ af. “Maar we moeten wel roeien met de riemen die we hebben.”

De Tweede Kamer wil dat het kabinet er alles aan doet om de voor oorlog gevluchte Oekraïners op te vangen. Vaak gaat het om vrouwen, kinderen en bejaarden. Ook de PVV, normaal niet happig op asielzoekers, ziet hen als ‘echte vluchtelingen’, zegt Kamerlid Gidi Markuszower. Dat er nu, in tegenstelling tot de vluchtelingencrisis van 2015, sprake is van grote solidariteit, komt volgens Van der Burg vooral doordat de Oekraïners uit onze buurt komen.

Het is niet duidelijk hoe lang de vluchtelingen in ons land blijven, omdat dat ook afhangt van het verloop van de oorlog. D66 vindt dat het kabinet zich moet voorbereiden op een lang verblijf van de Oekraïners. “Daar hoort een vorm van inburgering en het leren van de taal bij, maar ook toegang tot onderwijs en werken gedurende het gehele jaar,” stelde Kamerlid Anne-Marijke Podt.

Huisdieren

PvdA-Kamerlid Kati Piri vindt dat het kabinet ‘eerlijk en realistisch’ moet zijn over het gevolg van de vluchtelingenopvang. “Het zal veel geld kosten. Elke school zal Oekraïense kinderen in de klas krijgen.” Van der Burg lijkt daar nog niet van overtuigd. Hij suggereerde dat vluchtelingenkinderen ‘met een iPad’ Oekraïense les kunnen krijgen, mogelijk samen met lotgenootjes in België en Duitsland. “De vraag is: zijn we mensen aan het faciliteren voor enkele weken of maanden?”

Op veel vragen van de Kamer kon Van der Burg nog geen antwoord geven. “Ik begrijp dat u antwoorden wil, maar ik heb ze nu gewoon nog niet,” zei hij op vragen van D66’er Podt, die doorvroeg over Nederlandse taalles. Ook kon hij niet vertellen wat er gebeurt met huisdieren die zijn meegereisd, waar de Partij voor de Dieren naar vroeg, en waarvoor in een sporthal geen plek is. “Ik snap uw zorg, maar ik heb nog geen oplossing.”

Vier aanmeldcentra

Op de agenda van het debat stonden, zo had JA21-fractieleider Joost Eerdmans opgeteld, liefst 127 Kamerbrieven over het asielbeleid. Door de actualiteit ging het daar nauwelijks over. Wel benadrukte Van der Burg dat er nog altijd meer opvangplekken voor reguliere asielzoekers nodig zijn. Op korte termijn gaat het om 1000 bedden, 3500 voor juni en 7000 tot 8000 plekken voor het einde van het jaar. “Er lag al een megaklus op ons bord en die is alleen maar groter geworden. We doen er echt alles aan om te zorgen dat Oekraïners niet gaan concurreren met anderen.”

Van der Burg zegt op termijn het asielnetwerk in Nederland wel op de schop te willen doen. Zo moeten er volgens hem vier aanmeldcentra in ons land komen. Nu is er eentje, in Ter Apel. “Op langere termijn moeten we niet één in Ter Apel hebben, maar één in noord, één in zuid, één in west, één in oost. Dat je dat kunt spreiden over Nederland.” Maar, temperde Van der Burg meteen de verwachtingen: “Dan moeten er wel drie gemeenten zijn die een aanmeldcentrum willen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden