Srebrenicatoespraak Rutte: ‘We buigen ons hoofd in stilte’

‘We voelen een diepe band met de mensen van Srebrenica en degenen die niet konden worden beschermd, tot onze spijt.’ Dat heeft Mark Rutte zaterdagochtend gezegd bij de internationale herdenking van de val van het Bosnische Srebrenica, zaterdag 25 jaar geleden.

Beeld Hollandse Hoogte/ANP

De Nederlandse premier was te horen in een sobere videoboodschap, net als veel andere regeringsleiders en ministers. Veel sprekers moesten hun aanwezigheid bij de plechtigheid afzeggen, omdat het coronavirus in het gebied om zich heen grijpt.

“We buigen ons hoofd in stilte. We kunnen de geschiedenis niet veranderen. Srebrenica zal nooit een gesloten boek zijn,” zei Rutte. “De mannen en vrouwen van de Nederlandse VN voelden zich machteloos in juli 1995. Ze worden nog steeds achtervolgd door de herinneringen. Helaas kunnen we de geschiedenis niet veranderen. Wij worden veranderd door de geschiedenis. Bovendien zal Srebrenica nooit een gesloten boek zijn want nog steeds worden er slachtoffers geïdentificeerd. Er zijn nog steeds moeders die hun zoons zoeken. Dat is de harde waarheid. Een waarheid die we niet kunnen en willen negeren. Daarom zullen we ons altijd uitspreken tegen polariserende taal, het verheerlijken van oorlogsmisdadigers en ontkenning van genocide.”

Ter nagedachtenis aan de slachtoffers is een gedenkplaats met meer dan 6000 witte grafstenen opgericht.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Potocari Memorial Center

De toespraken werden op het Potocari Memorial Center, het herdenkingscentrum vlakbij Srebrenica,  gevolgd door een klein aantal hoogwaardigheidsbekleders en door Bosnische nabestaanden van de slachtoffers. 

Ze keken in stilte naar een groot scherm waar prominente sprekers uit de hele wereld defileerden. Onder hen ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo, EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen, de Britse kroonprins Charles en de Amerikaanse oud-president Bill Clinton. Allen veroordeelden de genocide, benadrukten het verdriet van de nabestaanden, maar prezen ook de kracht van de Bosniërs om na de burgeroorlog weer een stabiele en welvarende samenleving op te bouwen, in de woorden van Pompeo.

Srebrenica is nog steeds een ‘open wond in de Europese geschiedenis,’ aldus Von der Leyen. De Italiaanse premier Guiseppe Conte stond ook stil bij alle blauwhelmen, hulpverleners van NGO’s en journalisten die sneuvelden. 

De Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic tijdens een zitting van het Joegslavië-tribunaal in Den Haag.Beeld Hollandse Hoogte/AFP

Dutchbat

De massamoord geldt ook als een van de pijnlijkste episodes uit de recente Nederlandse geschiedenis. Nederlandse blauwhelmen van Dutchbat moesten in 1995 toezien hoe zwaar bewapende Bosnisch-Servische troepen de ‘veilige’ enclave innamen en ze niets konden doen toen Bosnische moslimmannen en -jongens werden weggevoerd. Ongeveer 8000 van hen werden vermoord.

Verschillende sprekers stonden nadrukkelijk stil bij de moeilijke verzoening en het pijnlijke ontkennen van de genocide door een nieuwe generatie Servische politici. Volgens een peiling van 2018 ontkent twee derde van de Serviërs in het gebied de genocide. Veroordeelde oorlogsmisdadigers worden er nog regelmatig gevierd. 

Ook nu zouden rond Srebrenica en Bratunac posters van de Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic zijn opgehangen met de tekst: ‘Bedankt generaal voor 11 juli, de dag van de bevrijding van Srebrenica’. Op scholen krijgen niet alle kinderen dezelfde lesstof en ook daar is sprake van herziening van de geschiedenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden