Plus

Sint Maarten dient klacht in bij VN over ‘racistisch Nederland’: ‘Dit voelt weer als slavernij’

Het parlement van Sint Maarten heeft bij de VN-rapporteur voor racisme een klacht ingediend tegen Nederland. Nederland stelt zich ‘neokoloniaal’ en ‘racistisch’ op bij het verstrekken van coronahulp, vinden parlementariërs.

Leden van het parlement van Sint Maarten in Philipsburg. Beeld ANP
Leden van het parlement van Sint Maarten in Philipsburg.Beeld ANP

Bijgestaan door een Amerikaanse advocaat Peter Choharis zijn de Staten van Sint Maarten naar de Speciaal Rapporteur voor racisme, discriminatie en xenofobie van de VN gestapt. In een petitie vragen ze de rapporteur, Tendayi Achiume, onderzoek te doen en Nederland op de vingers te tikken vanwege racisme en schendingen van mensenrechten.

Nederland, stelt de klacht, gebruikt de pandemie en eerdere verwoesting door orkanen om Sint Maarten ‘neokoloniaal’ te dwingen soevereiniteit op te geven. In ruil voor 30 miljoen euro coronahulp wordt een nieuw toezichtsorgaan opgericht. Drie door Nederland benoemde leden gaan controleren of Sint Maarten genoeg hervormt. Zo niet, dan kan de financiering stopgezet worden.

Sint Maarten is sinds 2010 een zelfstandig land binnen het koninkrijk. Het eiland wilde zelf een lening regelen op de internationale kapitaalmarkt om Nederlandse bemoeienis te vermijden, maar daar stak Den Haag een stokje voor. Te duur, vond de regering.

Een netelig ding

“We verwelkomen de hervormingen, met het grootste deel zijn we het eens. Maar er is een netelig ding: drie afgevaardigden gaan Sint Maarten runnen en wij hebben niks te zeggen,” zegt Grisha Heyliger-Marten, parlementslid namens de Verenigde Volkspartij en een van de initiatiefnemers van de VN-klacht. “Het voelt weer als slavernij. Alsof iemand mijn huis in loopt en me opdraagt die handdoek daar op te rapen. Doe dit, doe dat. Maar ik ben een volwassene, ik heb zelfbestuur.”

Er is sprake van langdurig racisme in de verhoudingen met Caribische Nederlanders, volgens de klacht. De overheid besteedt bijvoorbeeld meer aan onderwijs en zorg voor Europese Nederlanders, stellen de indieners. Het sluit in hun ogen aan ‘bij het alomtegenwoordige racisme en de xenofobie in de Nederlandse politiek van de afgelopen jaren’. Ze wijzen op Zwarte Piet en de toeslagenaffaire, waarin ouders met een migratieachtergrond onterecht als fraudeur zijn bestempeld.

“Je kunt geen soevereiniteit opeisen in ruil voor schuld,” vindt advocaat Choharis. “Doen ze in de pandemie hetzelfde met Nederlandse bedrijven, lokale overheden, steunpakketten voor Europese landen, hulp aan andere landen? Het antwoord is nee. Waarom dan wel met deze overwegend zwarte bevolking op de voormalige Antillen?”

Hervormingen

De Nederlandse regering vindt ingrijpende hervormingen nodig om een reeks problemen op het eiland aan te pakken en Sint Maarten weerbaarder te maken voor een volgende crisis. Zo wil staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties) dat de overheid bezuinigt en salarissen verlaagt, de arbeidsmarkt flexibiliseert, efficiënter belasting int en de invloed van de onderwereld aanpakt. Alleen dan, zei Knops, ‘ligt voorspoed voor de burgers op Sint Maarten in het verschiet’.

Knops zegt ‘onaangenaam verrast’ te zijn door de VN-klacht. Die is ‘niet te rijmen met eerdere verklaringen van dezelfde personen’. Hij heeft de regering van Sint Maarten om opheldering gevraagd. “Ik heb moeten constateren dat Sint Maarten op dit moment de eigen autonomie niet kan dragen. Ik herhaal nog maar eens: ik wil hen die autonomie niet afnemen, maar hen juist helpen om te zorgen dat zij deze over een aantal jaren wel volledig kunnen dragen. Daarom helpen we Sint Maarten de komende jaren met de benodigde hervormingen.”

Geprofiteerd

Advocaat Choharis wijst erop dat Nederland eeuwenlang heeft geprofiteerd van de eilanden en zelf de bestuurscultuur mede heeft gecreëerd. “Als corruptie en mismanagement zulke grote problemen zijn, wiens schuld is dat? Wie heeft deze eilanden eeuwenlang bestuurd?” Initiatiefneemster Grisha Heyliger-Marten is de echtgenote van Theo Heyliger, voormalig politicus en die werd veroordeeld tot een celstraf voor corruptie. Hij ontkent de aantijgingen en is in hoger beroep gegaan.

Twaalf van de vijftien leden van de Staten van Sint Maarten steunen de petitie, de andere drie zijn fel tegen. Een van de tegenstanders, Sarah Wescot-Williams van de Democratische Partij, vreest dat de petitie de financiële hulp die Sint Maarten hard nodig heeft, in gevaar brengt. Oppositiepartij PFP wijst er in een verklaring op dat Nederlands hulpgeld ervoor zorgt dat veel inwoners van Sint Maarten kunnen eten en een dak boven hun hoofd houden. Voedselhulp en medische bijstand komen zonder voorwaarden.

Niet uitvoerbaar

Kamerlid Ronald van Raak (SP) heeft staatssecretaris Knops inmiddels gevraagd de steun voorlopig op te schorten. Hij vreest dat de plannen voor hervorming niet uitvoerbaar zijn als het parlement dwarsligt, en wil een referendum organiseren over onafhankelijkheid voor Sint Maarten.

Het einddoel is ook voor de politici op Sint Maarten een nieuwe discussie over banden met Nederland. De dekolonisatie is nooit afgemaakt, vinden ze. “De huidige structuur, als zelfstandig land binnen het koninkrijk, werkt simpelweg niet. We moeten de relatie op fundamenteel niveau heroverwegen,” zegt hun advocaat Choharis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden