PlusAnalyse

Shell moet CO2-uitstoot halveren, is dat een grote stap voor het klimaat?

Van de rechter moet Shell in 2030 zijn CO2-uitstoot bijna hebben gehalveerd. Is dat een grote stap voor het klimaat? ‘Straks is Saoedi-Arabië de lachende derde.’

De Shell Chemie-raffinaderij bij Moerdijk. Beeld Hollandse Hoogte / Nico Garstman
De Shell Chemie-raffinaderij bij Moerdijk.Beeld Hollandse Hoogte / Nico Garstman

In alle euforie die gisteren volgde op de gewonnen klimaatzaak tegen Shell riep Milieudefensie meteen maar de overwinning uit voor het klimaat. “Deze uitspraak gaat de wereld veranderen,” zei Roger Cox, de advocaat van Milieudefensie die eerder Nederland al dwong tot strenger klimaatbeleid in de zaak van Urgenda.

En inderdaad, over de hele wereld is het vonnis van de Haagse rechtbank herkend als een baanbrekende ontwikkeling tegen de opwarming van de aarde: bedrijven worden teruggefloten door de rechter als ze niet verduurzamen volgens het tempo dat het Klimaatakkoord van Parijs voorschrijft. Toevalligerwijs dwong een activistische aandeelhouder gisteren twee plekken af in het bestuur van ExxonMobil. Een meerderheid van de aandeelhouders van Chevron, nog zo’n oliegigant, steunde een oproep om hardere CO2-doelen te stellen.

In de startblokken

“Wereldwijd staan mensen in de startblokken om oliemaatschappijen in hun eigen land aan te klagen,” zei Cox. Directeur Donald Pols van Milieudefensie nodigde zichzelf gisteren alvast uit voor een gesprek met Tata Steel, de nummer één wat betreft het uitstoten van broeikasgas in Nederland. Een andere actiegroep, SchipholWatch, neemt KLM en Schiphol op de korrel.

Shell moet al in 2030 zijn eigen CO2-uitstoot met 45 procent terugdringen, oordeelde de rechter gisteren. Shell kan zich volgens de rechter niet verschuilen achter het tempo waarin de samenleving verduurzaamt. Dat automobilisten nog niet massaal een elektrische auto aanschaffen en benzine blijven tanken, ontslaat Shell niet van de eigen verantwoordelijkheid. Als het gaat om zijn klanten heeft Shell volgens de rechter een inspanningsverplichting om de uitstoot sterk terug te dringen.

Precies op dat punt zijn de consequenties onduidelijk, zegt energieanalist Jilles van den Beukel, die 26 jaar werkte voor Shell. “Aan hun eigen uitstoot kunnen ze een hoop doen, maar wat houdt zo’n zware inspanningsverplichting in voor Shell?” En zijn we dan straks niet verder van huis? “Als dit voor meer westerse oliebedrijven gaat gelden, dan krijg je wat bij het aardgas al zo’n beetje gebeurd is, maar dan vanwege Groningen. Dan worden we afhankelijk van niet zo plezierige landen.”

Posities verkopen

Ook energieanalist Hans van Cleef van ABN Amro vreest dat de uitspraak vooral tot gevolg heeft dat Shell posities om naar gas en olie te boren moet verkopen. “Schiet het klimaat daar dan echt iets mee op? Integendeel, die worden overgenomen door bedrijven met minder strenge aandeelhouders die aan minder strenge regelgeving moeten voldoen. Het risico is dat Saoedi-Arabië en Rusland de lachende derde zijn.”

Voor een versnelling van de energietransitie is meer nodig dan het afknijpen van het aanbod van fossiele brandstoffen, waarschuwt Van Cleef. “Het moet technisch ook maar mogelijk zijn.” Mark van Baal van Follow This, de beweging die Shell al jaren probeert te verduurzamen door via de aandeelhouders de druk op te voeren, is minder somber. “Dat zegt Shell altijd: als wij het niet leveren, doen anderen het wel. Maar de wereld vraagt om energie, niet om olie of gas. Als Shell straks duurzame energie levert, gaan we toch geen olie en gas halen uit Saoedi-Arabië of Rusland?”

Wel zal Shell flink aan de bak moeten om die ommezwaai te maken. “Maar alle technieken zijn voorhanden, ga er maar in investeren,” zegt Van Baal, die de uitspraak van de rechter ziet als een grote steun in de rug. “Het lijkt mij heel redelijk: hou je aan het Klimaatakkoord.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden