Shell berispt door Reclame Code Commissie na klacht Amsterdamse studenten

Shell-reclames met de claim ‘CO2-neutraal’ zijn misleidend, zo oordeelt de Reclame Code Commissie na een ingediende klacht van een groep Amsterdamse rechtenstudenten. ‘Shell belooft iets dat ze niet kunnen waarmaken.’

Marijne Beijen
Met leuzen als ‘Maak het verschil, rij CO2-neutraal’ belooft Shell klanten klimaatneutraal te kunnen laten rijden door hun uitstoot te compenseren. Beeld ANP
Met leuzen als ‘Maak het verschil, rij CO2-neutraal’ belooft Shell klanten klimaatneutraal te kunnen laten rijden door hun uitstoot te compenseren.Beeld ANP

Idyllische regenwouden prijken op de Shell-billboards bij tankstations. Met leuzen als ‘Maak het verschil, rij CO2-neutraal’ en ‘Doe mee, activeer compensatie AAN’ belooft het olieconcern klanten klimaatneutraal te kunnen laten rijden door hun uitstoot te compenseren. Nonsens, vinden negen studenten van de Vrije Universiteit. Ze dienden in april een klacht in, bijgestaan door Greenpeace Nederland en Reclame Fossielvrij.

Want voor slechts één eurocent extra per liter de CO2-uitstoot van je tankbeurt volledig neutraliseren – dat klinkt te mooi om waar te zijn, toch? Het ís ook te mooi om waar te zijn, zo luidt de uitspraak vrijdag van de Reclame Code Commissie. De reclame van het olieconcern schendt de Nederlandse Reclame Code en Milieu Reclame Code.

“Wij zijn enorm blij met deze uitspraak,” zegt Xander de Vries, een van de negen studenten van de VU Climate and Sustainability Law Clinic die in april een ruim honderd pagina’s tellende klacht indiende tegen het oliebedrijf. “Het bevestigt hoe misleidend claims over CO2-neutraliteit vaak zijn, terwijl die tegenwoordig te pas en te onpas rondgestrooid worden.”

De Reclame Code Commissie laat zwaar meewegen dat Shell een absolute milieuclaim maakt, zonder dat te onderbouwen met verifieerbare bronnen. Immers, claimen de studenten, de schade van CO2 aan het milieu staat vast, maar de oliegigant kan niet garanderen dat compensatie zoals boomaanplant daadwerkelijk profijt oplevert. De Reclame Code Commissie gaat mee in het betoog van de studenten.

Verstrekkende uitspraak

“Bedrijven kunnen claims over CO2-compensatie wetenschappelijk niet hard maken,” aldus Clemens Kaupa, universitair docent klimaatrecht aan de Vrije Universiteit en leider van de Law Clinic. “In het licht van deze uitspraak zal het moeilijk worden om dergelijke claims te blijven promoten.” Ook student De Vries hoopt dat de uitspraak een precedent schept. “Wat wij hiermee hebben laten zien is dat het veelgebruikte carbon credits-mechanisme nooit volledige compensatie kan garanderen.”

“Net als bij tabak moet je de bron van misleiding stoppen, en niet pas achteraf ingrijpen,” zegt Femke Sleegers, campagnecoördinator van Reclame Fossielvrij. “Deze reclame loopt al jaren, in verschillende varianten. Dat moet stoppen.”

Het oordeel van de Reclame Code Commissie is geen gerechtelijke uitspraak, maar met de uitspraak wordt de oliegigant wel publiekelijk terechtgewezen over hun claims. Dat is een goede zaak, zegt Faiza Oulahsen, hoofd klimaat en energie bij Greenpeace Nederland.

“In plaats van zelf iets aan hun uitstoot te veranderen, wast Shell z’n imago groen en legt het de verantwoordelijkheid bij de consument,” aldus Oulahsen. “Dat is onacceptabel. De oncomfortabele waarheid is dat klimaatverandering een kwestie van leven of dood is en Shell daarin een levensbedreigende rol speelt.”

De klagers eisen dat alle reclames verwijderd worden. Shell is daartoe overigens niet verplicht. Het bedrijf laat in een reactie weten ‘de uitspraken nog te bestuderen’ en aan de hand daarvan de uitingen aan te passen of te besluiten in hoger beroep te gaan. Greenpeace Nederland en Reclame Fossielvrij denken na over vervolgstappen om de uitspraak van de Reclame Code Commissie juridisch bindend te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden