SCP: meeste Nederlanders tevreden, maar onderlinge verschillen groot

Ondanks de economische groei zijn veel Nederlanders er niet op vooruitgegaan of meer tevreden over hun leven. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het rapport De sociale staat van Nederland.

De crisis is voorbij, grote groepen zijn tevreden met hun leven. Maar de kwaliteit van leven is niet verbeterd, constateert het SCP. Beeld ANP

Uit het onderzoek van het SCP blijkt dat het over het algemeen goed gaat met Nederland, maar niet per se met alle Nederlanders. De kloof tussen verschillende sociale groepen zijn en blijven groot. Ook hebben steeds meer Nederlanders psychische klachten.

In het dinsdag verschenen rapport wordt de huidige staat vergeleken met die van 2008, toen Nederland aan de vooravond van een economische crisis stond. Het SCP beschrijft daarin zowel hoe het feitelijk met Nederlanders gaat, als hoe ze zelf vinden dat het gaat. En wat blijkt: hoewel de crisis voorbij is en de economie zich hersteld heeft, is de kwaliteit van leven van Nederlanders in het afgelopen decennium niet verbeterd.

Kloof

“Naar aanleiding van de recente economische groei is er geen sterke opleving geweest,” zegt onderzoeker Annemarie Wennekers. “Gemiddeld gaat het best goed met Nederland. Maar achter die positieve gemiddelden zitten grote verschillen tussen groepen. Die verschillen in welvaart en welzijn zijn hardnekkig en lastig te verkleinen, omdat er soms een ingewikkelde problematiek achter zit.’’

Zo is er nog steeds een kloof tussen laag- en hoogopgeleiden, tussen mensen met een hoog en een laag inkomen, en tussen autochtone Nederlanders en niet-westerse migranten. Deze kwetsbare groepen dreigen nog verder achterop te raken.

“Er is veel onzekerheid over de toekomst, bijvoorbeeld over flexibilisering op de arbeidsmarkt of de pensioenen,” zegt Wennekers. “Ook kwetsbare groepen hebben nu wel werk, maar vaak gaat het om tijdelijke banen. Bij een volgende crisis komen zij weer in de problemen.''

Dat betekent dat een van de doelstellingen uit het Regeerakkoord (2017) niet wordt gehaald. Dit kabinet wilde dat Nederland niet alleen in de statistieken vooruitgaat, maar dat Nederlanders ook moeten ervaren dat het beter gaat. En daar is volgens het SCP dus geen sprake van.

Zorgen, maar toch tevreden

Hoewel meer mensen vinden dat het 'de goede kant op gaat' met Nederland, zijn ze in de eerste helft van dit jaar wel somberder geworden over de samenleving. Bij de gebruikelijke zorgen over immigratie en de ouderen- en gezondheidszorg, komen nu ook zorgen over het klimaat en milieu. Bovendien bestaat onder Nederlanders een hardnekkig beeld dat de samenleving polariseert, terwijl eerder onderzoek niet uitwijst dat meningen verder uit elkaar liggen.

Toch zijn Nederlanders over het algemeen onveranderd tevreden over hun leven. Gemiddeld geven ze dat het rapportcijfer 7,8. Dat is na 2008 stabiel gebleven.

Psychische klachten

Achter die tevredenheid schuilen weer andere problemen. Bij een groeiend aantal Nederlanders gaat het psychisch welbevinden achteruit. Het aantal mensen met burn-outklachten stijgt. Dat is vooral in het onderwijs merkbaar. Daar bezwijkt niet alleen het personeel vaak onder de werkdruk en stress, maar ook leerlingen hebben psychische klachten door de grote druk om te presteren.

Daarnaast voelen veel Nederlanders over het algemeen tijdsdruk, ziet het SCP. Vier op de tien mensen tussen de 20 en 64 voelen zich 'opgejaagd' en zes op de tien hebben het 'te druk'. “Er wordt veel verwacht van mensen: mantelzorg, gezond blijven leven, lang leren. Veel verantwoordelijkheid wordt bij burgers neergelegd. Dat kan positief zijn. Maar er is een grens aan wat je van burgers kunt verwachten,” zegt Wennekers. 

Vooral mensen met een laag opleidingsniveau, laag inkomen en niet-westerse migranten scoren laag op psychisch welbevinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden