PlusNieuws

Schuiven met ministers: verdeling posten Rutte IV zo goed als rond

Nu het coalitieplan er ligt, spreken de partijleiders vrijdag over de personele invulling. Mark Rutte en Wopke Hoekstra blijven in het kabinet, Sigrid Kaag waarschijnlijk ook. Maar hoe zit het dan met dat ‘nieuwe elan’?

Hanneke Keultjes en Niels Klaassen
Wat Sigrid Kaag (D66) gaat doen, is nog de vraag. Mark Rutte (VVD) wordt premier en Wopke Hoekstra (CDA) gaat het kabinet in, op welk ministerie is nog onbekend. Beeld ANP/Bart Maat
Wat Sigrid Kaag (D66) gaat doen, is nog de vraag. Mark Rutte (VVD) wordt premier en Wopke Hoekstra (CDA) gaat het kabinet in, op welk ministerie is nog onbekend.Beeld ANP/Bart Maat

Wie Wopke Hoekstra woensdagavond op tv bevlogen hoorde uitweiden over de aanpak van de zware misdaad snapte wat weken geleden in de wandelgangen al te horen was: de CDA-leider wil minister van Justitie worden. Al zeggen bronnen juist dat de VVD het departement ‘claimt’.

Het is duidelijk: het Haagse gezelschapsspel Wie Krijgt Welke Post bevindt zich nog in de fase van speculeren, logisch redeneren en slechts hier en daar een zekerheidje.

Zo zal D66 als tweede partij het ministerie van Financiën claimen, op de premier na de belangrijkste post in het kabinet. Leider Sigrid Kaag wordt daarvoor genoemd, al zou het voor het groene partijprofiel ook logisch zijn als Kaag de eerste Nederlandse minister voor Klimaat en Energie wordt.

Bewindsliedenploeg

Ingewijden zwijgen collectief over de ‘poppetjes’ van Rutte IV, maar vrijdag gaat het daar toch echt over. Hoekstra, Kaag, Segers en Rutte praten dan over de invulling van de bewindsliedenploeg van twintig ministers en negen staatssecretarissen. Dat plaatje is zo goed als rond, zei Rutte woensdag bij Op1. “We zijn een heel eind. Dan kunnen we een klap geven op wie welke posten krijgt.”

De Kamer wil veel weten. Beoogd bewindspersonen moeten zelfs hun buitenlandse vakantiehuisjes melden. Zakelijke belangen (aandelenportefeuilles, bv’s en beleggingen) moeten op afstand worden gezet, en dat midden in de eindejaarsdrukte van notarissen. Dat kost tijd. Ook wil het parlement daarvan een overzichtje. Kamerleden waren onaangenaam verrast toen in oktober bleek dat Hoekstra vóór zijn ministerschap op de Maagdeneilanden en Guernsey belegde – ook al had hij dat vooraf gemeld bij de premier.

De AIVD screent beoogde bewindslieden nog. De dienst controleert of er geen problematische antecedenten, affaire of drank- of gokverslaving in het spel zijn. Na een groen vinkje van de veiligheidsdiensten komen ze in de week van 3 januari op gesprek bij Rutte. Daar moet alles op tafel. Daarna kan het kabinet volgens het huidige spoorboekje half januari op het bordes van paleis Huis ten Bosch staan. Rutte ‘hoopt’ dat te redden.

Eervolle baan

Want eenvoudig is het niet om een nieuwe ministersploeg te smeden. Het is een eervolle baan, natuurlijk. Maar er lopen meerdere crises (corona, stikstof, asiel, klimaat, wonen) parallel, met de pandemie als dominante factor. Daarbij is het publieke klimaat uiterst guur.

D66-leider Kaag weet ervan, afgelopen week kreeg ze thuis een dreigkerstkaart in de brievenbus. Extra reden om in haar gesprekken met beoogde bewindspersonen te benadrukken dat niemand ze ‘kan voorbereiden op alle bagger die je over je heen krijgt’, zei Kaag woensdag. “Ik zeg: je hoeft het niet te doen, denk er goed over na. De prijs die je privé betaalt is hoog.”

Behalve met werkdruk en bedreigingen worstelt het doorstartkabinet ook met eigen beloftes over ‘nieuw leiderschap’ en ‘meer elan’. Hoe gaan ze dat waarmaken, als dezelfde partijen met dezelfde aanvoerders doorgaan in het kabinet?

Dat is een zoektocht. De nieuwe ploeg zal een mix moeten worden van ervaren bewindspersonen en frissere gezichten, die staan voor vernieuwing. Eerder meldden bronnen al dat het CDA bij de verdeling van de posten geen Volksgezondheid krijgt. Voor dat ministerschap gaat de naam van Ernst Kuipers rond, een nieuw gezicht voor de politiek, maar een oude bekende van de coronacrisis. De bestuursvoorzitter van het Erasmus MC zou een D66-stemmer zijn, en wordt genoemd als opvolger van CDA’er Hugo de Jonge.

Geheugen

Kuipers is inderdaad gepolst voor de opvolging, meldt een goed ingevoerde bron. Hij weet hoe de zorg werkt, hoe media werken én hij neemt ‘geheugen mee van de coronapandemie’.

Ernst Kuipers, nu voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), zou gepolst zijn voor het zorgministerschap. Beeld ANP/Bas Czerwinski
Ernst Kuipers, nu voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), zou gepolst zijn voor het zorgministerschap.Beeld ANP/Bas Czerwinski

Langzaam worden de contouren van Rutte IV duidelijk: Rutte zelf wordt dus weer premier, Hoekstra gaat het kabinet in, Kaag waarschijnlijk ook. Carola Schouten (ChristenUnie) wordt door ingewijden genoemd als nieuwe minister van Sociale Zaken.

Ook is er een rijtje bewindspersonen die de doorstart niet meemaken. Zo keren Ingrid van Engelshoven, Tom de Bruijn (D66), Stef Blok en Henk Kamp (VVD) niet meer terug. Of Hugo de Jonge door kan op een andere post is onduidelijk. Justitieminister Ferd Grapperhaus (CDA) zou niet in beeld zijn voor een tweede rondje.

Maar er kunnen nog pionnen op het speelbord schuiven, zegt een Haagse bron. “Stel dat je eerste keus afvalt, ‘nee’ zegt of niet door de screening komt, dan kan dat weer invloed hebben op de rest.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden