Plus

Schoolleiders: Aanvalsplan om corona-achterstanden weg te werken is haastklus

Scholen zijn keihard aan het werk om een onderwijsprogramma op poten te zetten dat corona-achterstanden bij leerlingen moet wegwerken. Een deel vreest dat in de haast verkeerde keuzes worden gemaakt, blijkt uit nieuw onderzoek.

Het noodprogramma heeft een looptijd van 2,5 jaar en er is 8,5 miljard euro voor beschikbaar. Beeld KOEN VAN WEEL/ANP
Het noodprogramma heeft een looptijd van 2,5 jaar en er is 8,5 miljard euro voor beschikbaar.Beeld KOEN VAN WEEL/ANP

Begin dit jaar kondigde het kabinet het ambitieuze noodprogramma aan, waaraan een zak geld hangt van 8,5 miljard euro en een looptijd van 2,5 jaar. Concrete opties voor scholen: het schooljaar verlengen, de lesdagen langer maken, extra onderwijs voor kinderen uit kansarme gezinnen of zelfs privéleraren inzetten.

Vanwege de relatief korte looptijd van het aanvalsplan, 2,5 jaar, moeten scholen van het ministerie van Onderwijs met stoom en kokend water de impact van de crisis op hun leerlingen vaststellen, kiezen uit een waslijst aan middelen om de leerachterstanden weg te werken en een ‘schoolprogramma’ opstellen. Een flinke klus, toont onderzoek van Duo Onderwijsonderzoek & Advies onder schoolleiders van basisscholen aan.

Pittige planning

81 procent van de schoolleiders noemt de planning van het ministerie ‘pittig’. Toch verwacht meer dan de helft (54 procent) dat zij goede of redelijk overwogen keuzes zullen maken voor hun leerlingen. Ruim een kwart van de schoolleiders (27 procent) geeft echter aan dat de selectie die zij nu – onder tijdsdruk – maken achteraf weleens niet de juiste zou kunnen zijn. En 10 procent spreekt zelfs van ‘een onhaalbare planning’.

Het ministerie van Onderwijs wilde eigenlijk voor vier jaar tijd en geld voor de uitvoering, aldus demissionair minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs). Maar het kabinet besloot, op voorspraak van het ministerie van Financiën, anders.

De leerachterstanden door corona zijn in vijftien tot zestien maanden opgelopen, dus betwijfelt Slob of er vele jaren voor nodig zijn om dat probleem weg te werken. De schoolleiders zijn dat niet met hem eens. Ze noemen als negatief punt vooral dat het onderwijsprogramma en de zak geld maar tijdelijk zijn. Daarnaast vrezen ze dat de tijdsdruk en de werkdruk zullen oplopen en dat de papieren rompslomp toeneemt.

Buiten de onvrede over de uitvoering is 68 procent van de schoolleiders wél inhoudelijk positief of zeer positief over het gepresenteerde onderwijsprogramma zelf.

Verlenging lestijd impopulair

Schoolleiders zien verlenging van de schooldag of het schooljaar voor alle leerlingen niet zitten, blijkt ook uit de monitor van Duo. Ook zomer- of lentescholen zijn impopulair. Wel enthousiast zijn ze over instructie in kleine groepen, professionalisering van het team om de gekozen projecten te kunnen uitvoeren, een-op-eenbegeleiding, het gebruik van onderwijsassistenten of instructeurs en een methode om kinderen te laten leren door samen te werken.

Verder willen zeven op de tien gepolste scholen waarschijnlijk of zeker gebruik gaan maken van maatregelen die het welbevinden van leerlingen verbeteren. Want het noodprogramma richt zich niet alleen op het verminderen van leerachterstanden, maar vergoedt ook projecten die gericht zijn op hoe leerlingen zich voelen.

Nagenoeg alle schoolleiders (94 procent) noemen ‘sociaalemotionele vaardigheden’ als keuze. ‘Sociale probleemoplossende technieken’ en ‘training van leerkrachten in klassenmanagement en eigen competenties’ (wat een docent moet weten en kunnen) worden tevens veelvuldig naar voren gebracht. De keuze valt veel minder vaak op bijvoorbeeld ‘mindfulness en meditatie’ (16 procent).

Lerarentekort

Annelies Verkade is directeur van de Johannesschool in Osdorp. Zij oordeelt, net als collega’s in het hele land, dat het nieuwe onderwijsprogramma behoorlijk veel werk oplevert. “We hebben weinig tijd om het allemaal goed op papier te krijgen en vlak voor de zomervakantie is voor veel scholen en schoolleiders een piekmoment.” Verkade vindt het vooral lastig om besluiten te nemen over nieuwe projecten terwijl er nog steeds een enorm lerarentekort is. “Het kost tijd om daar goede mensen bij te vinden. Dus ik had het fijner gevonden als alles over een langere periode was uitgesmeerd.”

Verkade noemt het wel geweldig dat er nu zoveel aandacht is voor goed onderwijs en dat de maatschappij wil investeren in de volgende generatie. “De menukaart van het ministerie is ook echt heel goed. Er staat per maatregel prima beschreven wat die inhoudt en oplevert.” Ze is echter niet te porren voor het idee van een zomerschool, net als veel andere schoolleiders. “Het team is gewoon moe, ze hebben twee pittige jaren achter de rug. En hier geldt weer: het is heel moeilijk om de juiste mensen te krijgen.”

‘Alle achterstanden even wegwerken is een illusie’

Het einde van het tweede coronaschooljaar is in zicht. Tijd voor een eindsprintje? Amsterdamse schoolleiders over extra lessen, thuiswerkbubbels en aandacht. ‘We richten ons op samen plezier maken.’ Lees verder.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden