PlusAchtergrond

Schimmenspel bij lobbyclub: waarom viel Herstel-NL uit elkaar?

Topeconomen Coen Teulings en Barbara Baarsma stapten uit lobbygroep Herstel-NL. Ze ontkennen dat politieke druk is uitgeoefend, maar de achtergrond blijft wazig. ‘De dreiging leek groot.’

Herstel-NL lanceerde vorige week een campagne, onder meer via abri’s. Beeld ANP
Herstel-NL lanceerde vorige week een campagne, onder meer via abri’s.Beeld ANP

In een identieke verklaring op LinkedIn stellen de economen Coen Teulings en Barabara Baarsma: ‘In reactie op de suggestie dat ik onder druk zou zijn gezet om me terug te trekken uit Herstel-NL, geef ik aan dat dit op geen enkele wijze het geval is geweest. Ik heb dat gedaan op grond van mijn eigen, eerder gecommuniceerde afweging om vanuit een onafhankelijke positie argumenten in te brengen op basis van feiten en onderzoek in de maatschappelijke dialoog over goed coronabeleid.’

Die verklaring biedt nog altijd geen uitleg over de reden waarom zij maandagavond ineens zijn vertrokken. Voormalig CPB-directeur Coen Teulings, die vorige week zijn ideeën om de samenleving weer te openen uiteenzette, neemt de telefoon niet op. Ook hoogleraar en Rabobankbestuurder Barbara Baarsma was niet bereikbaar voor een toelichting.

Hoogleraar economie Bas Jacobs stapte vrijdag al op. Hij zei dat Herstel-NL te veel een actiegroep is geworden en dat zijn onafhankelijkheid in het geding raakte.

Politiek vraagstuk

“Maandagavond zijn wij gebeld door twee initiatiefnemers met het dringende verzoek onze campagne te staken tot na de verkiezingen,” zegt econoom Robin Fransman, voorzitter van Herstel-NL, via de telefoon. “Natuurlijk hebben wij gevraagd waarom dat nodig zou zijn. Toen vertelden ze ons dat men in Den Haag veel druk ervoer van onze campagne. Er werd gezegd dat er wel ruimte was voor ander coronabeleid, maar dat dit makkelijker zou gaan zonder onze druk.”

Fransman en medebestuurder Erik-Jan Vlieger zeggen allebei niet te weten door wie die politieke druk zou zijn uitgeoefend. “Natuurlijk hebben wij dat ook gevraagd, maar dat wilden de initiatiefnemers ons niet vertellen,” zegt Fransman.

Ministers Wopke Hoekstra (Financiën) en Bas van ’t Wout (Economische Zaken) ontkennen dat er vanuit het kabinet druk is uitgeoefend op Herstel-NL. Hoekstra zegt dat hij vorige week met de groep gesproken heeft, maar stelt dat hij de club niet heeft gevraagd te stoppen. Van ’t Wout zegt dat daarna geen contact meer is geweest met Herstel-NL.

Volgens het bestuur van de club is echter gedreigd dat voortzetting van hun campagne tot politieke ongelukken zou leiden. “De dreiging was volgens de initiatiefnemers zo groot dat ik me genoodzaakt zag een spoedvergadering uit te roepen. We hebben maandagavond 2,5 uur gesproken met ons bestuur, raad van toezicht en het Artsen Covid Collectief, dat onze campagne steunt,” aldus Fransman.

Op de vraag waar die zogenoemde dreiging dan uit bestond, blijft hij het antwoord schuldig. Fransman: “Daar kan ik echt niks over zeggen. De twee initiatiefnemers konden mij niet vertellen door wie ze zijn benaderd, maar wij achtten de situatie ernstig genoeg om bij elkaar te komen. In het spoedoverleg hebben wij besloten de campagne niet stop te zetten. We hebben ons plan immers met z’n allen goedgekeurd, we zijn het aan het uitvoeren. Inmiddels hebben we 6000 donateurs, we hebben al 190.000 euro opgehaald en krijgen veel steun uit het bedrijfs­leven. Naar al die mensen zijn we verplichtingen aangegaan. Daar komt bij dat het corona­beleid júist een politiek vraagstuk is, en dus een thema van de verkiezingen.”

Schepje bovenop

Het plan van Herstel-NL, dat vorige week werd gelanceerd met een campagne in onder meer abri’s en online, oogstte bijval, maar ook veel kritiek. Zo maakten prominente virologen en Marcel Levi, de Nederlandse directeur van een groep ziekenhuizen in Londen, gehakt van het plan. Talkshowpresentator Arjen Lubach deed er zondag nog een schepje bovenop en wees zijn ruim 2 miljoen kijkers op een grove rekenfout die Coen Teulings in een radio-interview had gemaakt: “Als je vertrekt als CPB-directeur pakken ze zeker ook je rekenmachine af?”

Kan het zijn dat Teulings en Baarsma zijn geschrokken van de felle kritiek, vrezen voor hun reputatie en dat ze zich verschuilen achter politieke druk? Daarover houden Fransman en Vlieger zich op de vlakte. “Dat moet u hen vragen. Maar ze brachten het op ons over dat er erge druk was. Wij vonden het reden om dit serieus te nemen,” zegt arts, fysicus en ondernemer Vlieger.

Hoewel de bestuurders stellig van plan zeggen te zijn door te gaan, is de toekomst van Herstel-NL onzeker. “Ik kan niet ontkennen dat onze stevigste boegbeelden zijn vertrokken,” aldus Vlieger. “En ik kan niet ontkennen dat het fijner was geweest als ze niet waren vertrokken.” Er zouden nog geen geldschieters zijn die naar aanleiding van het vertrek van de kopstukken hun steun hebben ingetrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden