Sancties tegen rijke Russen haperen: 516 miljoen afgepakt, maar nog geen vastgoed

De sancties tegen rijke Russen in ons land lijken te haperen: er is voor 516 miljoen euro bevroren en voor 155 miljoen euro aan transacties tegengehouden, maar er is bijvoorbeeld nog geen vastgoed geconfisqueerd. Dat is op te maken uit een brief van het kabinet aan de Tweede Kamer.

Hanneke Keultjes en Tobias den Hartog
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Vandaag ontstond beroering toen bleek dat minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) niet wist hoe Nederland de sancties tegen Russen precies naleeft. Waar andere landen al miljarden aan bezittingen heeft bevroren, overlegde ons land eerder povere cijfers: slechts 400 miljoen aan Russische banktegoeden waren geconfisqueerd.

Een Kamerdebat werd geschorst en pas ‘s avonds voortgezet, nadat de Kamer het kabinet dwong om meteen meer informatie te delen en niet pas na het weekend, wat Hoekstra aanvankelijk van plan was.

In een nieuw overzicht maakt het kabinet melding van het bevriezen van inmiddels 516 miljoen euro van rijke Russen en dat voor 155 miljoen euro aan transacties is tegengehouden. Het steekt nog schril af bij de 45 miljard euro die gesanctioneerde Russen in Nederland volgens het Financieele Dagblad zouden hebben uitstaan in ons land.

Geen vastgoed in beslag genomen

Op het gebied van vastgoed is evenwel nog weinig gebeurd: daarvoor zijn volgens Hoekstra extra regelingen nodig waarover pas morgen in de ministerraad wordt besloten en pas volgende week kan worden vastgesteld. Als nu bijvoorbeeld de uiteindelijke eigenaar van een villa of gebouw is afgeschermd door een wirwar aan firma’s kan die naam niet met een druk op de knop worden achterhaald. Dat moet straks wel mogelijk worden, maar die regeling is er de afgelopen 36 dagen dus niet geweest. “Er wordt in een treintje gewerkt,” oordeelde VVD-Kamerlid Roelien Kamminga. “Dat moet sneller.”

Verder zijn er vijf luxe jachten in beeld die in aanbouw zijn in Nederland voor Russische afnemers. Bevriezing van deze ‘super yachts’ is volgens Hoekstra echter niet mogelijk, omdat de opdrachtgevers niet op de sanctielijst staan. Wel is van één boot aangegeven dat het niet zonder toestemming proefvaarten mag uitvoeren. Dit jacht wordt onder toezicht gehouden. Waarom is onduidelijk.

Weggevaren van Sint Maarten

Overigens is ook onderzocht of er zich in het Caraïbisch deel van ons land Russische schepen bevinden,maar dat is niet het geval. Zo verwonderlijk is dat niet: kort na de aankondiging van sancties voeren tal van schepen uit naar landen die niet meedoen met de sancties. Daaronder was ook de Eclips, het jacht van de Rus Roman Abramovich, dat nog op 1 maart bij Sint Maarten lag. Die vertrouweling van Poetin liet het schip ook snel uitvaren.

Dat valt volgens Hoekstra nooit helemaal te voorkomen. “Ik weet wel zeker dat oligarchen zich aan de sancties weten te ontworstelen.” Als voorbeeld noemde hij superjachten die massaal koers zetten naar de Malediven, een eilandstaat die geen sancties tegen Rusland heeft ingesteld.

Woede in de Tweede Kamer

De Oekraïense president Volodimir Zelenski sprak donderdag het parlement toe via een videoverbinding, voor het eerst ooit in de plenaire zaal van het Tweede Kamergebouw. Hij bedankte Nederland voor de steun, maar wil ook dat ons land méér doet om Oekraïne te steunen in de oorlog die de Russen zijn begonnen.

Een boze Tweede Kamer moest kort daarna vaststellen hoe ‘onacceptabel’ en ‘gênant’ het is dat er van voortvarende Nederlandse uitvoering van de EU-brede sancties tegen Russen geen sprake lijkt. “Beseft de regering wel hoezeer ze voor paal staan?” hoonde Pieter Omtzigt. Hij wijst er op dat 36 dagen ná de inval door Rusland er genoeg tijd is geweest voor Russen om hun bezittingen in veiligheid te brengen, als landen talmen met het uitvoeren van sancties.

Schaamrood

Uit de brief die de Kamer ‘s avonds stuurde, bleek dat het kabinet al langer wist dat de uitvoering van sancties verbeterd kon worden. Pas op 24 maart kwam er een speciale ‘stuurgroep’ om de uitvoering te verbeteren, die ‘knel- en verbeterpunten’ zag die het kabinet op 29 maart besprak. “Waarom is er zo lang gewacht, 34 dagen na het begin van de oorlog?” aldus PvdA-leider Lilianne Ploumen. “Als ik coördinerend bewindspersoon zou zijn, zou mij het schaamrood op de kaken staan.”

Ook opvallend: het kabinet heeft geen ‘totaaloverzicht’ van hoeveel ambtenaren betrokken zijn bij de uitvoering van de sancties, schrijft Hoekstra namens zeven collega-bewindspersonen aan de Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden