Salo Muller onderscheiden voor belichten rol NS in oorlog

Salo Muller heeft vrijdag een koninklijke onderscheiding ontvangen uit handen van burgemeester Femke Halsema. Muller is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn jarenlange inzet om de rol van de Nederlandse Spoorwegen (NS) bij de Holocaust aan het licht te brengen. Hij presenteerde zijn nieuwe boek Het gevecht met de Nederlandse Spoorwegen.

Salo Muller ontving de onderscheiding uit handen van burgemeester Femke Halsema.Beeld Tony Perez

Muller (84), die jarenlang met de NS streed, heeft de correspondentie en gesprekken met de NS in zijn boek opgenomen: vanaf de eerste beleefde afwijzing tot de uiteindelijke toezegging. In de eerste brief van 17 maart 2016 aan de NS schrijft Muller, wiens ouders zijn vermoord in Auschwitz: ‘Hoe zijn ze in Westerbork terechtgekomen? Mede door uw bedrijf de Nederlandse Spoorwegen. U heeft aan het vervoer van willoze mensen geld verdiend! En gezien het grote aantal deportaties veel geld! Mooi toch? (…) Maar het past natuurlijk niet om mensen te vervoeren, voor geld, die in een vernietigingskamp hun dood tegemoet gaan.’

Vijf dagen later antwoordt de NS dat het bedrijf al in 2005 excuses heeft aangeboden en allerlei initiatieven steunde van instanties ‘die stilstaan bij de gruwelijkheden van die tijd’.

Met advocaat Liesbeth Zegveld begint Muller aanvankelijk een strijd om een individuele schadevergoeding voor hemzelf en zijn vrouw wiens ouders ook zijn vermoord in een kamp. Tweeënhalf jaar later is het zover: niet alleen hij en zijn vrouw krijgen een ‘tegemoetkoming’ - een term die de NS prefereert boven ‘schadevergoeding’ – maar alle Holocaustoverlevenden (15.000 euro), hun weduwen (7500 euro) en hun kinderen (5000 euro): ongeveer 5000 – 6000 Joden, Roma en Sinti.

Gevecht

President-directeur van de NS, Roger van Boxtel die bij de boekpresentatie in de Johan Cruijff ArenA aanwezig was, vindt het een ‘prima boek’, op de titel na. “Muller noemt het een gevecht. Maar de NS is er niet als verliezer uitgekomen. We zijn juist tot elkaar gekomen,” zegt Van Boxtel

Muller ontving na het behaalde succes meer dan 800 berichten met aangrijpende verhalen van Holocaustslachtoffers. “Ze schreven me hun hele geschiedenis. Ik lag er ’s nachts van te malen en hield het niet droog.”

Volgens Ronny Naftaniel van het Centraal Joods Overleg (CJO) is echter een hele grote groep uit de Joodse gemeenschap “vergeten”, onder wie broers en zusters van de slachtoffers en kleinkinderen. “We zijn niet klaar. Voor die overgebleven groep moet ook compensatie komen.”

Deutsche Bahn

Muller, oud-fysiotherapeut van Ajax, gaat door met de strijd. “Ik vind dat de Deutsche Bahn, die de transporten bij de grens overnam, ook geld moet uitkeren aan de slachtoffers van de Holocaust. Ik heb eind juli bondskanselier Angela Merkel een brief per koerier gestuurd.”

Die kritiek van het CJO neemt Muller ter harte. “Ik wil nu ook voor de kleinkinderen van getransporteerde Joden vergoeding vragen. Een kleinkind heeft ook recht op vergoeding als hun opa of oma in de kampen is vermoord.”

Na de Deutsche Bahn is ook het GVB aan de beurt, zegt Muller. “Ik hoopte eigenlijk dat de GVB uit zichzelf tegen me had gezegd: ‘We willen graag een gesprek met je aangaan.’ Maar tot nu toe is dat niet gebeurd.”

Salo Muller en zijn vrouw tijdens de signeersessie van zijn nieuwe boek.Beeld Hanneloes Pen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden