‘Rutte wil door als leider van de VVD en als premier’

Premier Mark Rutte wil door als leider van de VVD. Dat heeft hij aan prominenten binnen de partij te kennen gegeven.

Premier Mark Rutte.Beeld ANP

Rutte gaat zijn besluit een dezer dagen bekendmaken, bevestigen bronnen aan RTL Nieuws.

Het is overigens de mededeling-waarvan-je-weet-dat-die-zou-komen en het wachten was vooral op de formele aankondiging. Geschraagd door hoge peilingen – en bij gebrek aan alternatieven - wil Rutte nog eens als lijsttrekker van de VVD naar de verkiezingen.

Al maanden is het slechts een kwestie van tijd dat de premier zich zal committeren voor de stembusgang op 17 maart 2021. Zijn kandidatuur moet formeel nog worden bekrachtigd door de partij, maar wie is mans genoeg hem nog uit te dagen? Na zijn eerste kabinet, Rutte-II en zeker tijdens zijn huidige kabinet, bleek de liberale leider hét enige uithangbord in zijn partij. In zijn schaduw groeit de laatste jaren weinig.

Alternatieve leiders raakten te veel beschadigd, zoals Jeanine Hennis en Halbe Zijlstra, of hadden niet de motivatie (meer) en haakten af, zoals Edith Schippers en recent nog: Klaas Dijkhoff.

Tegelijk zal de VVD vooralsnog weinig kopzorgen hebben over een ‘keuze’ voor Rutte: zie de peilingen. De partij loopt voorop, met afstand, en klimt eigenlijk alleen maar sinds de coronapandemie losbarstte. Natuurlijk bergt het ook risico in zich dat Rutte het gezicht is van de Nederlandse bestrijding van het virus.

Corona

Zeker als het chagrijn over de voortdurende maatregelen zich straks (nog meer) gaat vertalen in werkeloosheid, structureel banenverlies, eenzaamheid en geannuleerde feestdagen en vakanties. Rutte zal dan de kop van Jut zijn (of blijven), maar voorlopig kleeft het nog weinig aan de premier.

Daar rekent de VVD toch al op. Het is immers een risico dat Rutte na alle gebroken beloftes (de 1000 euro, het geld voor de Grieken) en zijn politieke lenigheid (de afschaffing van de dividendbelasting) een keer de deksel op de neus krijgt. Toch geeft de kiezer er in de peilingen nog geen blijk van klaar te zijn met de premier die nu toch al tien jaar in drie kabinetten het land bestuurd.

Dat maakt hem tegelijk kwetsbaar, want een premier die allianties deelde met partijen van de PVV tot D66, waar staat die zelf nog voor dan? Het rechtse ‘law and order’-profiel van de partij, die van asfaltminnende hardrijders en belastingschuwe liberalen verwaterde onder zijn bewind immers. Er moest een Klimaatakkoord komen, de maximumsnelheid op snelwegen ging terug, het vuurwerk werd aan banden gelegd en belastingmaatregelen voor bedrijven bleken niet te vermijden. Hoogstpersoonlijk staakte Rutte zijn verdediging van Zwarte Piet en verdedigde hij het geld dat Brussel int voor de aanpak van corona in Zuid-Europa.

Pragmaticus

Het is de pragmaticus Rutte, van dat imago raakt hij waarschijnlijk niet meer verlost. Ook niet als hij accenten zet in de campagne. Andere partijen weten dat ook. Daarom waren er al inleidende beschietingen, recent van politieke tegenstanders.

“Rutte is goed in managen en dingen regelen,” zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Maar we moeten nu nadenken over een wereld ná corona. Daar is visie voor nodig en die heeft Rutte nou juist niet. Zijn leiderschap paste precies bij de afgelopen tien jaar. Maar niet bij de komende tien.”

PvdA-leider Lodewijk Asscher noemde Rutte ‘niet geschikt’ om Nederland te leiden in de volgende fase van de coronacrisis. “Mensen die visie als olifant beschouwen die hun uitzicht verpest, die zijn niet geschikt om het land in de volgende fase te brengen,” sneerde hij.

En zelfs CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma deed een duit in het zakje door te stellen dat Rutte zich moet ‘heruitvinden’. “De vraag is of hij dat kan. De Rutte van de afgelopen jaren is niet de man die de uitdagingen van de toekomst aankan. Dat geen visie hebben, is zo’n deel van zijn identiteit, maar daar red je het niet mee de komende jaren.”

Toch was dat heruitvinden de kracht van Rutte, denkt men binnen de VVD. Dat hij geen visionaire scherpslijper was, zorgde ook dat hij kon samenwerken met bijna alle partijen in de Tweede en Eerste Kamer.

Nu het politieke landschap zo versnipperd is, moet die politieke lenigheid een pre zijn, denkt de partijtop. Nu alle politieke schade van de afgelopen jaren – van de bonnetjes- tot toeslagenaffaire - niet fataal is gebleken, rekent de VVD er op dat Nederland nog niet klaar is met Rutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden