Plus

Rutte vindt dat kabinet, ondanks toeslagenaffaire, kan aanblijven

Het kabinet komt dinsdagavond laat bijeen om zich te beraden over de toeslagenaffaire. De spanning in de Trêveszaal loopt op. Mogelijk strandt Rutte-3 alsnog in het zicht van de haven.

Premier Mark Rutte verlaat het Catshuis na afloop van de tweede sessie over de toeslagenaffaire vorige week.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte verlaat het Catshuis na afloop van de tweede sessie over de toeslagenaffaire vorige week.Beeld ANP

Premier Mark Rutte vindt niet dat zijn kabinet moet aftreden vanwege de toeslagenaffaire. Opstappen is voor Rutte geen logische optie, dan had het kabinet dat eerder moeten doen, zeggen bronnen rond de VVD tegen Nieuwsuur.

Rutte sluit zich met zijn standpunt aan bij de woorden van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Die vindt aftreden, zo vlak voor de verkiezingen, van een ‘hoog symbolische waarde’. Ook het aftreden van minister Eric Wiebes, destijds staatssecretaris van Financiën, vindt men bij de VVD veel te zwaar. Zeker niet nu Nederland in een forse crisis zit.

Motie van wantrouwen

Het vernietigende onderzoeksrapport over de toeslagenaffaire zet de verhoudingen in de regeringscoalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie flink onder druk. Ingewijden schatten de kans dat het kabinet het overleeft ‘fifty fifty’.

Tijdens een coalitie-overleg maandagochtend konden niet alle partijen beloven dat ze het kabinet unaniem zullen steunen als er volgende week tijdens een debat over de affaire een motie van wantrouwen wordt ingediend.

Dat die motie er komt, is al zeker. Oppositiepartijen PVV, SP en GroenLinks hebben al aangekondigd dat het kabinet zou moeten opstappen om de affaire. En de motie kan waarschijnlijk rekenen op veel steun. Zo heeft PvdA-leider Lodewijk Asscher (die zelf als minister in het vorige kabinet ook verantwoordelijk was voor de uit de hand gelopen fraudejacht op ouders die kinderopvangtoeslag aanvroegen) al gezegd zo’n motie mogelijk te steunen. En ook SGP-leider Kees van der Staaij gaf al een waarschuwing: “De vertrouwensvraag ligt serieus op tafel, voor het hele kabinet.’’

Aangezien de regeringscoalitie slechts 75 Kamerleden heeft, zouden die allemaal tegen de motie van wantrouwen moeten stemmen om hem te doen sneuvelen. Eén afwijkende stem en de motie kan zo maar een meerderheid krijgen. Bij de ChristenUnie heeft onder andere scheidend Kamerlid Joël Voordewind al gezegd de geloofwaardigheid van het kabinet op tafel ligt, al heeft hij volgens partijgenoten nergens mee gedreigd.

De regeringspartijen hebben aan elkaar gevraagd of zij ervoor instaan dat hun volledige Kamerfracties het kabinet blijven steunen tot aan de verkiezingen op 17 maart. De ChristenUnie wilde dat volgens aanwezigen maandagochtend nog niet beloven. En ook het CDA niet. “Er is veel naar het plafond gekeken als er een vraag werd gesteld,’’aldus een bron. Terwijl ook de D66-fractie de handen vrij wil houden voor het debat van volgende week, zeggen enkele fractieleden.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff noemde het aftreden van het kabinet zo vlak voor de verkiezingen onlangs op Radio 1 nog ‘een gebaar van hoog symbolische waarde’. Maar dat neemt niet weg dat de spanning in de coalitie wel oploopt.

Belastingdienst

Het rapport van de commissie-Van Dam naar de toeslagenaffaire was hard. Duizenden ouders die kinderopvangtoeslag aanvroegen zijn jarenlang gemangeld door de Belastingdienst die hen ten onrechte bestempelde als fraudeur. Ook werden ouders onnodig hard geraakt door de strenge wetgeving als ze één administratief foutje hadden gemaakt. Duizenden gezinnen kwamen zo in de financiële problemen. Ook omdat de Belastingdienst hen niet de kans gaf te bewijzen dat ze niets fout hadden gedaan.

De commissie legde de schuld overigens niet alleen bij het kabinet, maar ook bij de Tweede Kamer en zelfs bij de rechter die allemaal te weinig oog hadden voor de ouders. Toch spitst de discussie in Den Haag zich nu al een maand toe op de vraag: kan het kabinet nog aanblijven?

Premier Mark Rutte houdt zich naar buiten toe nog op de vlakte. Intern heeft hij gezegd niet voor aftreden te zijn, omdat het kabinet volgens hem de pandemie zo lang mogelijk missionair moet bestrijden.

Komende vrijdag komt het kabinet met een inhoudelijk antwoord op de onderzoeksrapport. Wel heeft het al beloofd dat getroffen ouders sneller worden gecompenseerd. Overigens heeft Rutte vrijdag in een persconferentie nog gezegd dat ‘de politieke vraag’ of het kabinet aan kan blijven, in eerste instantie een zaak is van de ministerraad zelf en niet van de vier regeringsfracties in de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden