PlusAnalyse

Rutte is ‘hoopvol’ over versoepelingen– cultuur en horeca eerst

Na de Europese alleingang rond de harde lockdown koerst het kabinet op extra versoepelingen. Bemoedigende gegevens over omikron geven hoop.

Niels Klaassen en Hanneke Keultjes
Voor het eerst stond de nieuwe D66-minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers tijdens een Kamerdebat naast Rutte. Die onervarenheid viel amper op. Beeld ANP
Voor het eerst stond de nieuwe D66-minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers tijdens een Kamerdebat naast Rutte. Die onervarenheid viel amper op.Beeld ANP

Het OMT buigt zich vrijdag over extra versoepelingen, daarbij liggen alle scenario’s op tafel. In één keer terug naar de avondlockdown – alles open van 05.00 tot 17.00 uur – is een optie, of zelfs meer dan dat, zei premier Mark Rutte donderdag in het coronadebat. “De gegevens over omikron bieden goede hoop op versoepelingen, met voorrang voor cultuur en horeca. Maar we moeten eerst de nieuwe cijfers zien.”

Niet zelden tijdens het debat keek de premier naar links en vroeg: ‘toch Ernst?’ Voor het eerst zat de nieuwe D66-minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers naast Rutte. Die onervarenheid viel amper op: Kuipers debatteerde ontspannen, was alert en zat nooit om een antwoord verlegen. De minister klonk nog wel wat onwennig – hij bedankte iedere vragensteller uitvoerig voor diens inbreng en had de neiging vragen stuk-voor-stuk te beantwoorden – maar sprak bondiger dan voorganger Hugo de Jonge.

Inhoudelijk week de boodschap amper af van die van De Jonge: alles moet stap voor stap. “Zodra we kunnen versoepelen, doen we dat,” zei Kuipers op vragen van onder meer BBB, PVV en Van Haga. “Niemand wil maatregelen langer dan nodig. We hanteren geen sombere verwachtingen, we proberen zo realistisch mogelijk te zijn.”

Meer bezette ziekenhuisbedden

Landen die nu wel open zijn, kampen soms ook met veel coronapatiënten, waarschuwde Rutte: “Omgerekend naar Nederland hebben België en Denemarken nu twee keer meer bezette ziekenhuisbedden en Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk zelfs vijf keer meer.” Dat zijn geen aantallen die Nederlandse ziekenhuizen graag zien, weet Kuipers nog ‘uit mijn vorige baan’, zoals het geregeld klinkt.

En toch waagt het kabinet de versoepelstap óók als er maar een beetje ruimte is. Het Binnenhof houdt rekening met veel optimistischer prognoses na het OMT-beraad van vrijdag. De RIVM-rekenaars hebben afgelopen week beloofd om nieuwe gegevens te verwerken in de modellen, onder meer over kortere ligduur en kleinere risico’s om met omikron op de IC te belanden.

Als die bemoedigende aannames daadwerkelijk in de prognoses komen, ontstaat er veel meer ruimte om te versoepelen. “En als onze hoop gestaafd wordt, dan hebben horeca en cultuur prioritair voorrang,” zei Rutte. Ook publiek bij sportwedstrijden komt dan weer in beeld.

Rutte herhaalde overigens dat de lockdown van december wat hem betreft geen overbodige noodrem was: er was te veel onzeker rond omikron, de druk op de zorg was toen te groot. “Het was nodig.”

Willekeur bij versoepelingen

Maar als er dinsdag op de persconferentie goed nieuws komt voor de gesloten sectoren hopen Rutte en Kuipers wel verlost te zijn van de scherpe kritiek over de willekeur bij de vorige versoepelronde. Het kabinet koos op advies van het OMT voor een voorzichtige stap naar het oude normaal, met de hervatting van alle fysieke onderwijs, het heropenen van winkels, kappers en sportclubs. Maar musea, theaters en restaurants moesten dus wachten, tot diepe frustratie en protest bij ondernemers en chagrijn in de Tweede Kamer: “Waarom mogen we wel naar een PAX-kast kijken bij Ikea en niet naar een Picasso?” vatte PvdA-Kamerlid Attje Kuiken de teneur samen. D66-Kamerlid Wieke Paulusma waarschuwde daarbij dat Nederland ‘niet het lockdownland van Europa moet worden’. “We moeten niet van maatregel naar maatregel. Landen om ons heen zijn telkens beter voorbereid, en maken politieke keuzes waardoor lockdowns niet nodig waren.”

Die pijnlijke conclusie leeft bij meer fracties, een deel van de partijen wil mede daarom ook snel discussiëren over de omstreden 2G-maatregel, waarbij ongevaccineerden op drukke plekken niet welkom zijn.

Doodsteek voor 2G

Politieke tegenstanders zien in een nieuwe studie echter de definitieve doodsteek voor 2G. Onderzoekers concluderen dat er geen meerwaarde van 2G boven de reguliere coronapas (3G, dus met testoptie) is. “U moet zich niet blindstaren op 2G,” zei onder meer GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld.

Maar het kabinet wil hier pas later ‘uitgebreid bij stilstaan’. Daarbij is het 2G-protocol niet heilig, noch een taboe, schetsten Kuipers en Rutte: “Het is geen ideologisch doel, maar je moet ’m ook niet weggooien.”

In het parlement slinkt ondertussen de steun voor de coronapas waarbij ongevaccineerden het nakijken hebben. Alleen VVD en D66 tonen zich nog expliciet voorstander van het middel. D66-Kamerlid Paulusma wil het instrument ‘graag in de EHBO-doos houden’. “Dat wil niet zeggen dat we het ook moeten gebruiken.”

Bergkamp snoert Forum de mond

Voorzitter Vera Bergkamp heeft tijdens het coronadebat hard ingegrepen toen Forum voor Democratie-Kamerlid Gideon van Meijeren het coronabeleid ‘crimineel en misdadig’ noemde en mensen opnieuw opriep zich niet aan maatregelen te houden. “Dit accepteer ik niet,” zei ze en drukte de microfoon van Van Meijeren uit.

Een Kamerlid mag volgens het reglement van orde niet oproepen tot wetteloosheid. Eerder deze week kreeg de voorzitter nog kritiek omdat ze níét ingreep bij persoonlijke aanvallen.

Ditmaal stelde Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks dat Van Meijeren ‘alle Kamerleden’ aanviel toen hij tijdens een Forumbijeenkomst begin deze maand zei dat betrokkenen achter het coronabeleid ‘opgespoord, vervolgd en opgesloten’ moeten worden. Van Meijeren weigerde zijn woorden terug te nemen. Na een korte schorsing stelde Van Meijeren dat hij ‘geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid’ bedoelde. Of zijn oproep in strijd is met het reglement van orde, wordt nog onderzocht. Bergkamp sprak van ‘een verschil van interpretatie’.

Toen Van Meijeren daarna uithaalde naar minister Ernst Kuipers – ‘hij likt naar boven en trapt naar beneden’ – drukte Bergkamp opnieuw diens microfoon uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden