Update

Rutte: Ik reken mezelf aan dat boodschap over basisregels niet overkomt

Demissionair premier Mark Rutte rekent het zichzelf aan dat hij burgers te weinig kan overtuigen zich aan basisregels te houden, zoals dat men zich moet laten testen bij klachten.

Demissionair premier Mark Rutte tijdens een persconferentie over strengere coronamaatregelen.  Beeld Bart Maat/ANP
Demissionair premier Mark Rutte tijdens een persconferentie over strengere coronamaatregelen.Beeld Bart Maat/ANP

Rutte trok een parallel met een jaar geleden, toen het kabinet een lockdown aankondigde. Inmiddels, zegt hij, is een positief verschil dat veel mensen gevaccineerd zijn. Maar, zei Rutte: “Het tweede verschil met vorig jaar is minder positief. Toen dachten we dat we in de herfst van 2021 van de meest strenge maatregelen af zouden zijn. We dachten het. Maar de realiteit is helaas anders. Begrijp me goed, ik zeg dat niet om mezelf vrij te pleiten van kritiek. Die is er. En uit evaluaties zal blijken hoeveel van die kritiek terecht is. We zullen niet weglopen voor het feit dat fouten gemaakt worden.”

Hij voegde daaraan toe: “Blijkbaar slagen we, en ikzelf, er steeds minder in het belang van de basisregels over te brengen. Dat reken ik mezelf aan.” Hij sprak zelfs van ‘fouten’ en bood excuses aan. “Daar treft mij blaam.”

Avondlockdown

Het kabinet kondigt nieuwe maatregelen aan. Vanaf zondag gaat een harde ‘avondlockdown’ in voor zeker drie weken. Dan moeten horeca, cultuurgelegenheden, (amateur)sport en niet-essentiële winkels tussen 17.00 uur ’s avonds en 05.00 uur ’s ochtends dicht. Scholen kunnen openblijven.

Supermarkten mogen tot 20.00 uur ‘s avonds open blijven, maar verder komt er een ‘dikke streep’: detailhandel, horeca, cultuur - alles moet ‘s avonds dicht, ook (amateur)sport, en kinderen worden niet uitgezonderd. “We moeten het aantal activiteiten en bewegingen met 20 procent terugbrengen om het aantal besmettingen te drukken,” zei Rutte.

Overdag moet ook op coronapas-plichtige plekken anderhalve meter afstand gehouden worden, waardoor gelegenheden als restaurants en bioscopen nog op een derde van de maximumcapaciteit kunnen draaien.

Onderwijs

Op scholen zouden leerlingen – vanaf groep zes – op de gang wel mondkapjes moeten dragen om verspreiding van het virus te voorkomen. Ouderen vanaf zeventig jaar wordt gevraagd op te passen in contacten met de kleinkinderen. Thuis zijn nog altijd vier mensen welkom op bezoek.

Rutte zei het bezoek bij Sinterklaas ‘beperkt’ te houden met 4 volwassen gasten en vooraf een zelftest te doen. Hij zei geen ‘normale kerst’ te kunnen ‘garanderen’. “We weten het niet zeker.”

Rutte denkt dat het pakket het reproductiegetal wel ‘ruim onder de 1’ moet brengen. “In de komende twee, drie weken.” Het kabinet geeft dan op 14 december weer een persconferentie.

Besmettingsgolf

Urenlang vergaderde een kernteam van ministers donderdag in het Catshuis, vandaag nam het kabinet een besluit. Het RIVM rekende op verzoek nog de precieze effecten van deze ‘avondlockdown’ door. Die resultaten zijn volgens een bron overtuigend genoeg om deze stap te zetten. Volgens het OMT moet het aantal contacten met een kwart omlaag om de agressieve deltagolf tot bedaren te brengen.

Het kabinet wil niet weer te weinig doen om de besmettingsgolf de kop in te drukken. De maatregelen van twee weken geleden haalden immers onvoldoende uit.

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) krijgen toch al het hele najaar het verwijt te laat en te zacht in te grijpen. Tegelijkertijd aarzelen bewindspersonen ook om te veel van de samenleving op slot te doen, nu burgers maatregelen zat zijn en meer dan acht op de tien Nederlanders volledig ingeënt is.

Ziekenhuizen in de knel

Na afloop van de ministerraad meldde De Jonge dat de ziekenhuizen nu alle planbare zorg moeten afzeggen, de zogenoemde fase 2D is formeel afgekondigd. IC’s moeten het aantal plekken verder uitbreiden. “Alle heup-, knie- en staaroperaties moeten dus overal stoppen. Om handen vrij te spelen, zodat ook de covidzorg door kan gaan. Voor de zoveelste keer horen mensen dat hun operatie wordt afgebeld. Kom helpen in het ziekenhuis, zeggen we ook. Help je collega’s op de covid-afdeling, help ze op de IC.”

Defensie gaat assisteren, de ziekenhuizen gaan de IC-capaciteit nu uitbreiden van duizend naar 1150 bedden, daarna moet nog een tijdelijke uitbreiding naar 1350 bedden mogelijk zijn. Pas dan is ‘code zwart’ - het moment dat niet iedereen meer kans maakt op een plek - in beeld, zegt De Jonge. Van januari tot mei was fase 2D door de drukte in ziekenhuizen ook van kracht.

Deze fase worstelt het kabinet meer dan toen. Bij die eerdere golven waren solidariteit en eenheid namelijk vanzelfsprekend (zoals in maart 2020) of was er zicht op de vaccins die lockdowns moesten voorkomen.

Maar een vaccinatiegraad van 85 procent biedt nu niet voldoende bescherming tegen de deltavariant, dus vragen veel mensen zich af: wat is nu het perspectief?

Onderwijs

Freddy Weima, voorzitter van onderwijsorganisatie PO-Raad, noemt het goed nieuws dat het OMT adviseert scholen open te houden. ,,We doen een beroep op het kabinet om deze lijn te volgen. Tijdens eerdere schoolsluitingen hebben we gezien dat het voor kinderen ontzettend belangrijk is om samen met klasgenootjes naar school te gaan. Dat neemt niet weg dat scholen nu voor ongekende uitdagingen staan door corona en het lerarentekort.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden