Update

Rutte hoopvol over versoepelingen, voorrang voor cultuur en horeca

Premier Mark Rutte noemt het beeld over de omikronvariant van het coronavirus ‘een stuk positiever dan een week of twee geleden’. ‘Dat geeft hoop op versoepelingen, met voorrang voor cultuur en horeca. Met een winstwaarschuwing: we moeten eerst de nieuwe cijfers zien.’

Niels Klaassen en Hanneke Keultjes
Wieke Paulusma (D66), Premier Mark Rutte, Ernst Kuipers, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beeld ANP
Wieke Paulusma (D66), Premier Mark Rutte, Ernst Kuipers, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beeld ANP

“Wij willen ook heel graag dat horeca, cultuur en evenementensector weer veilig open kunnen,” zei Rutte. Maar hij zei ‘geen garanties’ te kunnen geven dat de horeca en cultuur na dinsdag, als er een nieuwe persconferentie gepland staat, weer open kan. Ook kijkt het kabinet of publiek bij sportwedstrijden dan weer mogelijk is. “We moeten de feiten eerst heel precies wegen.”

De premier wees er in navolging van RIVM-baas Jaap van Dissel op dat de ziekenhuisopnames in andere landen, die al langer met omikron te maken hebben, hoger liggen. Dat kan in Nederland ook gebeuren. “Dat moeten we ook in het achterhoofd houden. Maar we zijn hoopvol, en als die hoop gestaafd wordt door nieuwe cijfers en modellen, dan hebben horeca en cultuur prioritair voorrang.” Een terugkeer naar de avondlockdown (alles open van 05.00 tot 17.00 uur) ligt op tafel, ‘of zelfs meer’. “Dat moeten we bekijken.”

Rutte ging ook in op vragen over de toekomstige corona-aanpak. Zo zou hij niet meer te zien zijn bij de coronapersconferenties, waar hij sinds het begin van de crisis altijd bij is geweest. “Volgende week staan we daar nog samen, maar in de toekomst moet dat op een rustige, reguliere manier. Dat ik er niet meer bij ben.”

2G

Eerder tijdens het debat ging het over het politiek omstreden 2G-beleid. VVD-Kamerlid Judith Tielen wilde ‘geen dingen uitsluiten’. “Het virus heeft ons al vaak genoeg verrast.” D66 was eerder verklaard voorstander van 2G, maar Kamerlid Wieke Paulusma klonk nu minder stellig. “Het is geen doel op zich.” Paulusma wil 2G wel ‘in de gereedschapskist of EHBO-doos’ hebben, voor het geval het bij een eventuele volgende variant van het virus wel effectief is. “Dat wil niet zeggen dat we het ook moeten gebruiken.”

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken, die eerder nog bereid leek om 2G te overwegen, suggereerde nu dat de maatregel ‘niet proportioneel’ is. “Je kunt niet zomaar allemaal maatregelen in de gereedschapskist stoppen. Dat kweekt tweedeling en onrust.” GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld wil dat Paulusma kijkt naar 1G, waarbij iedereen wordt getest. Dat zou volgens het onderzoek veel beter werken. “U moet zich niet blindstaren op 2G.”

Lockdownland

In zijn eerste Kamerdebat kreeg ook minister Ernst Kuipers (D66) het meteen voor de kiezen. Nu landen om ons heen verder versoepelen, neemt ook hier de druk toe om cultuur en horeca te openen. Kuiken: “Waarom wel naar een PAX-kast mogen kijken en niet naar een Picasso? Terwijl de rijen daarvoor misschien minder lang zijn.” VVD’er Tielen zei blij te zijn dat in Nederland sinds zaterdag meer mogelijk is. “Maar ik ga vragen om stappen vooruit te blijven zetten.”

Kuipers herhaalde het epidemiologische beeld dat hij eerder schetste: het aantal infecties breekt record na record, maar in ziekenhuizen blijft het vooralsnog stabiel. De grote vraag wordt de komende weken: hoeveel extra toestroom gaat de omikrongolf veroorzaken?

“Zodra we kunnen versoepelen, doen we dat ook. Niemand wil maatregelen langer dan nodig. We hanteren geen sombere verwachtingen, maar proberen zo realistisch mogelijk te zijn. Maar ziekenhuisopnames kunnen een andere lading krijgen als de opnameduur opeens een stuk korter is.” En als de omikronvariant inderdaad de ‘laatste mutant’ van corona is, is dat goed nieuws. “Maar ik kan het niet voorspellen.”

Paulusma zei dat Nederland ‘niet het lockdownland van Europa’ moet worden. “We moeten niet van maatregel naar maatregel en weer terug. Landen om ons heen zijn telkens beter voorbereid, en maken politieke keuzes waardoor lockdowns niet nodig waren.” Ze wil van Kuipers een ‘analyse’ van de huidige gang van zaken.

Vooralsnog moeten de horeca en cultuur nog even geduld hebben, tot grote frustratie van betrokkenen in die sectoren. Zij protesteren en eisen een snel heropeningsplan, burgemeesters tonen daar begrip voor, experts stellen dat het ook mogelijk moet zijn: “Ik denk dat ze niet lang meer hoeven te wachten,” zegt bijvoorbeeld OMT-lid Andreas Voss tegen het AD. Vrijdag komt het OMT weer bijeen, dinsdag besluit het kabinet over de volgende stap.

Opheldering

RIVM-baas Jaap van Dissel gaf eerder op donderdag bij de briefing voor Tweede Kamerleden toe dat de eerdere modellen over ziekenhuis- en IC-opnames ‘te pessimistisch is geweest’; iets wat Kuipers gisteren nog ontkende. Het Verenigd Koninkrijk kondigde gisteren zelfs aan binnenkort helemaal open te gaan, de coronapas en mondkapplicht worden geschrapt.

Volgens premier Rutte was de harde lockdown van december niet ‘overbodig’, zei hij op vragen daarover: “Deze was echt nodig. We zagen de onzekerheid over omikron en er was de druk op de zorg op dat moment.”

Bergkamp zet microfoon FvD-kamerlid uit

Eerder werd het debat over de coronamaatregelen stilgelegd na een discussie tussen Kamervoorzitter Vera Bergkamp en Forum-parlementariër Gideon van Meijeren. Nadat hij herhaalde dat de veroorzakers van het coronabeleid vervolgd en opgesloten moeten worden, greep Bergkamp in en ontnam hem het woord. Eerder deze week kreeg de voorzitter nog kritiek dat ze te veel liet lopen.

Diverse Kamerleden riepen Van Meijeren bij het coronadebat tot de orde vanwege zijn toespraak begin deze maand. Het Forum-Kamerlid zei toen bij een demonstratie dat betrokkenen bij het coronabeleid ‘opgespoord, vervolgd en opgesloten’ moeten worden. GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld eiste een rectificatie. Maar Van Meijeren weigerde het terug te nemen en moedigde mensen juist opnieuw aan om zich (‘burgerlijk ongehoorzaam’) niet aan coronamaatregelen te houden.

Kamervoorzitter Vera Bergkamp greep in: een Kamerlid mag volgens het reglement van orde niet oproepen tot wetteloosheid. “Dit accepteer ik niet,” zei ze en drukte de microfoon van Van Meijeren uit. Daarna pauzeerde ze het debat om de discussie buiten de microfoon verder te voeren.

De interventie van Bergkamp volgt na kritiek eerder deze week dat ze debatten juist te veel zou laten ontsporen. In het debat over de regeringsverklaring viel PVV-leider Geert Wilders Kamerleden en medewerkers persoonlijk aan en vonden partijleiders dat Bergkamp harder moest ingrijpen.

Persoonlijk en onfatsoenlijk

Nu snoerde Bergkamp voor het eerst een Kamerlid de mond omdat hij oproept tot ongehoorzaamheid, en dreigende taal over opsporing en vervolging niet omzet in het daadwerkelijk aangeven van een ambtsmisdrijf. Dat is volgens Van Meijeren ‘niet opportuun’, omdat vervolging voor een ambtsmisdrijf alleen kan worden afgedwongen door een Kamermeerderheid. Die is er niet.

Van Meijeren kon later zijn inbreng alsnog afmaken. Met Bergkamp werd afgesproken dat er bekeken wordt of de door hem gepropageerde burgerlijke ongehoorzaamheid valt onder het artikel dat ‘onwettige handelingen’ uitsluit. Bergkamp: “Het is een verschil van interpretatie.”

Toen Van Meijeren uithaalde naar minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid (D66) – ‘hij likt naar boven en trapt naar beneden’ – drukte Bergkamp opnieuw diens microfoon uit vanwege zijn persoonlijke, onfatsoenlijke aanval. Dat kwam Bergkamp juist op commentaar te staan van PVV-Kamerlid Fleur Agema: “Ik ben het niet eens met de heer Van Meijeren, maar hij moet dit hier wel kunnen zeggen. Deze keer is hij het, de volgende keer ben ik het die niks mag zeggen.”

Deze discussie over wat wel en niet gezegd kan worden in de plenaire zaal zal ongetwijfeld een staartje krijgen, als partijen spreken over ‘omgangsvormen’ in het debat.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden