Update

Rutte grijpt ‘somber’ naar lockdownhamer: ‘Let een beetje op elkaar’

Onder dreiging van de omikronvariant gooit het kabinet Nederland weer op slot. Vrijwel alles moet vanaf vannacht dicht tot 14 januari. Wachten kan niet meer, oordeelt het Rutte. In het slechtste geval overtreft de omikrongolf de ziekenhuispiek van de eerste golf.

Niels Klaassen en Jan Hoedeman
Demissionair premier Mark Rutte geeft samen met zorgminister Hugo de Jonge en Jaap van Dissel van het RIVM een persconferentie.  Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte geeft samen met zorgminister Hugo de Jonge en Jaap van Dissel van het RIVM een persconferentie.Beeld ANP

“Ik sta hier met een somber gemoed,” zei premier Mark Rutte tijdens de speciaal ingelaste persconferentie met minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) en OMT-voorzitter Jaap van Dissel. “Een ingelaste persconferentie op zaterdagavond belooft natuurlijk niet veel goeds. Nederland gaat vanaf morgen nog een keer in lockdown, nog een keer op slot. Maar het is onvermijdelijk, we kunnen niet wachten. Het is nodig om de vijfde golf te stoppen.”

Volgens de meest sombere OMT-prognoses overtreffen de ziekenhuiscijfers rond omikron de records van de eerste golf als er niet wordt ingegrepen. Met nu nog altijd bijna 2400 opgenomen coronapatiënten dreigt dan een zorginfarct binnen enkele weken. “Als je nu niet ingrijpt, ben je wel te laat,” zei Rutte, die meermaals benadrukte dat hij deze boodschap ook liever niet had gebracht.

Maar ingrijpen is nodig. De winterlockdown betekent dat alleen nog essentiële winkels en diensten (als supermarkt en fysiotherapeut) open zijn tot uiterlijk 20.00 uur ‘s avonds. Afhalen blijft mogelijk bij cafetaria’s en restaurants. Een avondklok komt er niet.

Thuis nog twee mensen op bezoek

Het aantal bezoekers thuis gaat naar maximaal twee per dag (kinderen tot 13 uitgezonderd). Met kerstavond, Eerste en Tweede Kerstdag en de jaarwisseling zijn 4 personen per dag welkom. Een zelftest wordt aanbevolen. Scholen en bso’s blijven wel open voor kwetsbare kinderen en kinderen van ouders met cruciale beroepen. Kinderdagverblijven voor kinderen van 0 tot 4 jaar blijven open. Buitensport voor kinderen tot 18 jaar mag overdag bij de eigen club, zwemlessen gaan ook door. Profsport zonder publiek mag eveneens.

“Maar het staat iedereen natuurlijk vrij om een rondje te rennen buiten, te wandelen, te fietsen of wat dan ook,” zei Rutte. “Bewegen is gezond.”

Maar verder gaat het slot erop, net als vorig jaar december. Kappers, horeca, musea, binnensport en buitensport voor volwassenen, theaters en onderwijs moeten dicht.

Scholen na kerstvakantie open

Het aantal contacten moet fors omlaag om de verwachte omikrongolf te dempen. Het is de bedoeling dat alle scholen na de kerstvakantie wel gewoon open gaan, daarover neemt het kabinet drie januari een besluit. De rest van de lockdown loopt dan door. Het kabinet trekt nu uit voorzorg aan de noodrem. Volgens het RIVM zal de nieuwe mutant al voor de jaarwisseling dominant worden.

Met de lockdown hopen OMT en kabinet tijd te kopen om zoveel mogelijk boosterprikken te zetten. Na drie vaccinaties lijkt de bescherming tegen ernstige ziekte door de nieuwe mutant vooralsnog stevig. Rond 7 januari moeten alle 18-plussers een boosterprik gekregen of ingepland hebben. Zestigplussers die pas in januari een prik zouden krijgen, worden volgende week opnieuw uitgenodigd om eerder te komen.

Hoewel veel onzeker is, vinden OMT en kabinet het risico ‘te groot’ om niks te doen. De nieuwe mutant trekt zich weinig aan van de eerste vaccinaties als het gaat om besmettingen. De derde prik werkt wel als ‘opfrisser’ van het immuunsysteem. De deltapiek ‘lijkt achter ons te liggen’, zei Van Dissel.

Druk blijft hoog

“Daar zie je nu de gunstige effecten van. Maar de druk op de ziekenhuizen blijft hoog. Het OMT maakt zich daarom zorgen over die omikronvariant. Uit voorzorg neem je nu maatregelen, vertraag je de verspreiding van omikron. Zo kopen we tijd om ons voor te bereiden, te boosteren.” Mocht het met meer gegevens uit het buitenland nog mee blijken te vallen met de nieuwe variant, benadrukte Van Dissel, dan wordt er sneller versoepeld.

De nieuwe versie van het coronavirus grijpt razendsnel om zich heen, onduidelijk is hoeveel zieker mensen worden dan bij de deltavariant. Er zijn lichtpuntjes op dat vlak, maar het ontbreekt nog aan degelijke analyses.

Maar het kabinet wil deze keer niet wachten tot de zorg opnieuw overloopt en trapt nu al op de rem. Eerder ingrijpen is een van de belangrijke lessen van dit najaar, erkent het OMT.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden