Nieuws

Rutte geprikkeld in formatie: ‘Regie is een fopspeenwoord, je zuigt erop en er komt geen smaak uit’

VVD-leider Mark Rutte maakt geen enkele beweging in de formatie. “Onze positie is niet veranderd,” zegt hij na een gesprek bij informateur Mariëtte Hamer. Zij had Rutte en andere partijleiders het afgelopen weekend de tijd gegeven om tot een doorbraak te komen.

Demissionair premier Mark Rutte staat de pers te woord na afloop van een gesprek met informateur Mariette Hamer. Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte staat de pers te woord na afloop van een gesprek met informateur Mariette Hamer.Beeld ANP

Na een uur gepraat te hebben met Hamer hield Rutte in eerste instantie zijn lippen op elkaar toen hij naar buiten kwam. “We hebben het hele weekend gebeld, nagedacht en gedaan. Maar het is een precair proces en alles wat ik erover zeg, helpt niet,” aldus de demissionair premier.

Even later reageerde hij toch, daartoe uitgedaagd door de pers. Meerdere partijen vinden dat Rutte de regie moet nemen, nu de formatie in een impasse zit. “Dat is prachtig, maar volgens mij nemen we allemaal de regie,” zegt hij. “Dat zijn allemaal van die lege hulzen joh, die woorden. Het zijn fopspeenwoorden, je zuigt erop en er komt geen smaak uit. De VVD heeft 22 procent van de stemmen gekregen. Volgens mij is het vooral belangrijk dat we proberen zo snel mogelijk tot vier partijen te komen die een meerderheid vormen.”

Vier of vijf partijen

Maar juist daar gaat het deze formatie mis: VVD en CDA willen een kabinet met vier partijen, terwijl D66, PvdA en GroenLinks met z'n vijven willen regeren. Doordat PvdA en GroenLinks niet zonder elkaar in een kabinet willen stappen, krijgt Rutte niet zijn zin. Ook voelt de ChristenUnie er niet voor om nu al met VVD, D66 en CDA om tafel te gaan zitten. “Wij staan achteraan,” herhaalt CU-leider Gert-Jan Segers vandaag.

“VVD en CDA blokkeren een meerderheidskabinet, zonder duidelijke opgaaf van redenen,” zegt PvdA-leider Lilianne Ploumen na haar gesprek bij Hamer. Ploumen belde dit weekend met Rutte en CDA-leider Wopke Hoekstra. “Het beltegoed was wel bijna op z’n eind,” zegt Ploumen nu. Zij noemt het een ‘politiek zwaktebod’ dat VVD en CDA niet eens met PvdA en GroenLinks willen praten over een nieuw kabinet. “Ik stoor me aan die opstelling.” Ploumen herhaalde dat ze niet zonder GroenLinks gaat regeren: “Die verkiezingsbelofte ga ik niet breken.”

Ook GroenLinks-voorman Jesse Klaver blijft vasthouden aan de PvdA. “Het is politieke armoede dat VVD en CDA niet eens met ons willen praten,” aldus Klaver vanmiddag. “Wij willen praten over de inhoud. Maar als de rechtse partijen dat niet willen, kan ik mij voorstellen dat VVD en D66 samen gaan schrijven.” Met dat laatste bedoelt Klaver dat Rutte en D66-leider Sigrid Kaag een ‘proeve’ van een regeerakkoord gaan schrijven, waarbij andere partijen later kunnen aansluiten.

Kortom: de impasse die informateur Mariëtte Hamer vrijdag constateerde is nog niet opgelost. Telefoons stonden het hele weekend roodgloeiend, maar enige beweging in het formatieproces valt niet te ontwaren. “Het huiswerk is gedaan, maar ik weet niet of de meester tevreden is,” zo temperde een betrokkene zondagavond al de verwachtingen.

Drie suggesties van Hamer

Vandaag komen de fractieleiders van achtereenvolgens VVD, PvdA, GroenLinks, ChristenUnie en CDA een voor een bij Hamer langs om verslag uit te brengen. D66-leider Sigrid Kaag zit in het buitenland en schoof vanochtend online aan.

Het zestal had van Hamer de opdracht gekregen om dit weekend tot een ‘doorbraak’ te komen over de vraag welke partijen met elkaar verder willen verkennen. Om de fractieleiders een duw in de rug te geven, gaf ze in totaal drie suggesties mee: 1: VVD’er Mark Rutte schrijft als leider van de grootste partij een ‘proeve’ van een regeerakkoord, waarna andere partijen kunnen aansluiten. 2: Rutte doet dit niet alleen, maar samen met Kaag. Of 3: alle zes partijen gaan met elkaar onderhandelen, waarna een partij nog zou kunnen afvallen. Het probleem na dit weekend blijft echter: elk van die opties stuit op (te) grote bezwaren bij een of meerdere partijen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden