Rutte: geen excuses Nederland voor slavernijverleden

Het kabinet ziet niks in Nederlandse excuses voor het slavernijverleden. Zo’n spijtbetuiging werkt alleen maar polariserend, meent premier Rutte over de wens van D66 en ChristenUnie. Ook in de Tweede Kamer is er geen meerderheid voor excuses.

Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA), Premier Mark Rutte en Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (D66) in de Tweede Kamer tijdens een debat over institutioneel racisme in Nederland.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De Tweede Kamer debatteerde woensdag over institutioneel racisme in Nederland. De dood van George Floyd in de VS heeft ook in ons land de discussie doen oplaaien. De vaak, harde ongenuanceerde toon van het maatschappelijk debat werd ook zichtbaar op het Binnenhof. Veel partijen zagen hun kans schoon om zich op het gevoelige onderwerp te profileren.

Op de dag waarop het einde van de slavernij in 1863 wordt herdacht, Ketikoti lieten veel fracties zich provoceren door de PVV en Denk, die het debat meteen na de start met vele interrupties op scherp zetten. Volgens PVV-leider Geert Wilders waart er een hysterisch discriminatievirus door de wereld. “Er is geen racismeprobleem hier. Nederland is één van de tolerantste landen van de wereld.”

Wilders beklemtoonde dat er bij het Openbaar Ministerie slechts 123 racisme-meldingen bij het OM binnengekomen. “Er zijn dan ook helemaal geen maatregelen nodig. Mensen kunnen gewoon aangifte doen bij de politie.” Wilders kreeg bijval van Theo Hiddema (Forum voor Democratie) die sprak van een ‘racisme-psychose’.

Het leidde tot aanvaringen met Rob Jetten van D66, die er op wees dat veel mensen van kleur, Joden of homo’s geen aangifte meer doen omdat ze daar geen vertrouwen in hebben.

Zwartgemaakt

Aan de andere kant van het spectrum staat Denk dat de linkse partijen boter op hun hoofd verwijt als zij maatregelen tegen racisme bepleiten. Denk-fractieleider Farid Azarkan somde een serie voorbeelden op waarin de PvdA tegen voorstellen stemde om racisme en discriminatie harder te bestrijden.

Azarkans kritiek leidde tot een ongemeen felle uitval van PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher. “Dit is toch wel schunnig,” wees hij op de vele Kamerleden van Turkse een Marokkaanse afkomst die Denk in video’s heeft zwartgemaakt. “Sadet Karabulut, Zihni Özdil. Sultan Günal, Keklik Yücel, Khadija Arib. Talloze fatsoenlijke volksvertegenwoordigers zijn door Denk etnisch geprofileerd op filmpjes, tot de Turkse tv aan toe. Mensen hebben bedreigingen ontvangen, zijn uitgescholden, hun familie is in de problemen gekomen. Allemaal door de partij Denk.”

Maatregelen

De felle toon van het debat is opmerkelijk nu de meeste partijen behoorlijk eensgezind zijn in hun opvattingen. In de woorden van de PvdA-leider Asscher: “Racisme is geen linkse hobby.” En VVD’er Zohair El Yassini: “Iedereen is tegen racisme en is bezig met hetzelfde doel.”

Veel partijen doen concrete voorstellen om racisme aan te pakken. Zo willen D66 en ChristenUnie dat het kabinet excuses maakt voor het leed dat de slavernij heeft veroorzaakt. GroenLinks wil een verbod op etnisch profileren door de politie. De PvdA wil dat er een staatscommissie komt die institutioneel racisme moet gaan onderzoeken.

Het kabinet ziet echter niets in excuses. Ook regeringspartijen VVD en CDA zien er niets in, waarmee er geen meerderheid in de Tweede Kamer voor is. Minister-president Rutte wees er op dat zijn vorige kabinet al ‘diepe spijt’ voor de slavernij betuigde. “Hoewel dat voor een deel niet ver genoeg gaat, dragen het risico dat ze tot verdere polarisatie leiden.” Rutte vroeg zich af in hoeverre je de huidige generaties verantwoordelijk kan houden voor het leed van toen. “Er is nog geen enkele regering op de wereld geweest, zover ik weet, die over is gegaan tot excuses.”

Herdenkingsjaar

Wel een meerderheid bestaat er voor het plan van D66 en GroenLinks om de slavernij in 2023 een jaar lang te herdenken. Hoewel de slavernij officieel in 1863 werd afgeschaft moesten veel slaven nog tien jaar langer doorwerken. Dat gaf plantagehouders in Suriname de gelegenheid om vervangende werknemers te vinden. In 2023 is 150 jaar geleden dat ook de laatste slaven hun vrijheid herwonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden