Rutte geeft fouten in vaccinatiedossier toe

Premier Rutte neemt het zichzelf kwalijk dat de vaccinatiecampagne tegen corona pas deze week begint. ‘Het was beter geweest als ook ikzelf aan de GGD had gevraagd om de systemen klaar te maken voor grootschalige vaccinatie.' Hij ‘baalt enorm’ dat Nederland zo’n twee weken achterloopt op andere landen.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beeld ANP

Rutte heeft zichzelf tijdens de feestdagen ‘zitten verbijten’ over het feit dat Nederland als laatste land in Europa begint met prikken tegen het coronavirus. Nadat minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) daarvoor maandag al het boetekleed aantrok, zegt nu ook de premier dat hij eerder had moeten ingrijpen.

“We hebben eind november gerekend op een bepaalde volgorde van levering,” zegt Rutte in de Tweede Kamer. “Wij dachten dat een ander vaccin eerder zou komen.” Toen het Pfizer-vaccin eerder klaar bleek, was Nederland daarop niet voorbereid. “Dat is precies de wendbaarheid die ontbrak in onze aanpak,” zegt Rutte nu.

Vanaf dinsdag zijn er 288.600 vaccins van BioNTech/Pfizer in Nederland, zegt premier Mark Rutte. “Nu zijn er 164.775 in de vriezer, er komen er vandaag 123.825 bij”, zegt Rutte. “Dus dat betekent dat we er bijna 300.000, namelijk 288.600, beschikbaar hebben deze week.”

Vertrouwen opgezegd

De Tweede Kamer heeft forse kritiek op het vaccinatiebeleid van het kabinet. In een ingelast coronadebat, dat even na 11.00 uur begon, liggen zowel minister De Jonge (Volksgezondheid) als premier Rutte onder vuur. PVV-leider Wilders heeft het vertrouwen in De Jonge opgezegd. Oppositie- én coalitiepartijen zijn boos over de late start van de vaccinatiecampagne in Nederland. “We hebben kostbare weken verloren, en dat is onacceptabel,” zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver.

Volgens Wilders is Nederland ‘de dorpsgek van Europa’ door als laatste land te beginnen met inenten. “U bent niet de juiste man op de juiste plek,” zegt Wilders tegen De Jonge. “Wij zeggen het vertrouwen in u op.” De PVV spreekt van ‘totale chaos’ en ‘een blamage van de hoogste orde’. “De premier is totaal afwezig geweest,” vindt Wilders.

‘Klaar met smoezen’

De start van de vaccinatiecampagne is twee dagen vervroegd: van komende vrijdag naar morgen. Ook medewerkers in de acute zorg krijgen nu eerder een prik dan het kabinet vorige week nog meldde. Die koerswijziging werd ingezet na flinke politieke en maatschappelijke druk.

“Het kabinet heeft hier een ongelooflijke steek laten vallen, door te roepen dat een weekje later ook wel kon,” vindt PvdA-leider Lodewijk Asscher. “We hebben een vriezer vol vaccins en er waart nu een zeer besmettelijke variant rond. Het is klaar met de smoezen. Eerder beginnen is realistisch, niet symbolisch.” Asscher spreekt over ‘falen van het kabinet’ dat vaccins nog steeds in de vriezer liggen.

De Jonge vindt desondanks dat hij ‘de juiste man op de juiste plek’ is. “Het hoort bij mijn werk, en ook bij de manier waarop ik in het leven sta, om verantwoordelijkheid te willen nemen voor beleid dat gemaakt moet worden,” zegt de minister. “Als je veel verantwoordelijkheid neemt, ben je vatbaar voor veel kritiek. In zo’n crisis is het onvermijdelijk om fouten te maken en daarvan te leren.’’

De oppositiepartijen richten hun pijlen in het Kamerdebat niet enkel op De Jonge. Ook premier Rutte moet het ontgelden. Hij zou - als aanvoerder van de ministersploeg - niet voldoende ingrijpen bij het zwabberende coronabeleid. “Waarom heeft de premier niet een crisismanager aangesteld om de vaccinatiecampagne te leiden?,” vraagt Asscher zich af.

Klaver (GroenLinks) twijfelt openlijk aan het functioneren van De Jonge. Hij roept Rutte op een aparte minister aan te stellen voor het testbeleid. Ook oppert Klaver de komst van een speciale regeringscommissaris. “Ik wil dat de premier verantwoordelijkheid neemt.” Rutte voelt er echter niet voor om De Jonge minder taken te geven. “Dat maakt de zaken alleen maar complexer. Dat is niet verstandig.’’

Allerlaatste waarschuwing

Binnen de coalitie - van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie - klinkt ook kritiek op het beleid. “De minister heeft op één paard gewed, en het bleek het verkeerde paard,” zegt D66-fractievoorzitter Rob Jetten. Toch zal een motie van wantrouwen - die door Wilders wordt ingediend - het waarschijnlijk niet halen. In de wandelgangen wordt gesproken over een ‘allerlaatste waarschuwing’.

In het debat - waarvoor de Tweede Kamer het kerstreces onderbreekt - gaat het ook over het kabinetsvoorstel om jongeren niet voor te laten gaan bij een ic-tekort. Het kabinet werkt aan een spoedwet die ziekenhuizen verbiedt om bij acuut beddentekort op basis van leeftijd te bepalen wie nog een plek krijgt op de ic. Loten is eerlijker, vindt minister Tamara van Ark (Medische Zorg). Coalitiepartij D66 is tegen. Volgens D66-fractievoorzitter Jetten moet artsen zélf bepalen wie welke zorg krijgt. Ook de VVD - de partij van Van Ark - twijfelt over de spoedwet, zo zegt VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden