Rutte en Kaag willen vaart maken: ‘Kabinet voor de zomer’

Acht weken na de verkiezingen worden gestaag politieke blokkades weggeruimd en wensen op tafel gelegd. Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66) willen ‘vaart’ maken. ‘Snel een nieuw kabinet’.

null Beeld ANP
Beeld ANP

‘Ik denk dat Nederland het niet zou begrijpen als het heel lang gaat duren,’ zei VVD-leider Mark Rutte dinsdagavond na afloop van zijn gesprek met informateur Mariëtte Hamer. Rutte maande betrokken partijen tot spoed, net als D66-leider Sigrid Kaag eerder op de dag deed. Rutte: ”We moeten zo snel mogelijk een kabinet hebben.”

Kaag zei ook ‘voor de zomer’ een nieuw kabinet te willen vormen: “Het land wil dat we vaart maken, dat we voor de zomer een nieuw kabinet hebben. Met een regeerakkoord op hoofdlijnen kan dat.” Volgens Kaag moet er een aantal principiële afspraken op papier gezet worden. “We willen een stabiel kabinet, bijvoorbeeld met Groenlinks, PvdA, VVD en CDA.” Kaag spreekt voor het eerst openlijk over deze voorkeurscoalitie, al deelde ze dezelfde combinatie ook met de eerste verkenners Ollongren en Jorritsma, zo bleek uit de openbaar gemaakte notulen. Rutte wilde geen precieze voorkeurscoalitie noemen, al herhaalde hij dat de VVD ‘graag’ het CDA erbij heeft en dat het ‘logisch’ is als winnaar D66 meedoet in een coalitie.

Hoekstra over Omtzigt

CDA-leider Wopke Hoekstra deed na zijn gesprek met Hamer nog zijn best om zich op de vlakte te houden, maar het pantser van afwachtend politicus vertoont toch wat scheurtjes. Tot nu hield het CDA kabinetsdeelname verre van zich, al was het maar omdat CDA’er Pieter Omtzigt zijn zegen nog niet gaf. Toch maakte Hoekstra vandaag - acht weken na de verkiezingen - voor het eerst duidelijk dat hij coalitiedeelname niet uitsluit. “Ik kan mij zeer wel voorstellen dat wij als CDA in de oppositie gaan, maar ik kan mij ook zeer wel voorstellen dat we deel worden van een volgend kabinet,” aldus Hoekstra.

Of Omtzigt toch geen sta-in-de-weg is voor een kabinet mét CDA, zolang hij nog overspannen thuis zit? “Ik zit hier namens de hele CDA-fractie. Pieter wil nog wel rust, er is goed contact, maar dat moet ik niet met u bespreken.”

Hoekstra stelde bij Hamer voor met een groep van acht à negen partijen te praten over het corona- en herstelbeleid, omdat dit niet op de formatie kan wachten. Behalve de huidige coalitiepartijen doelt de CDA-leider ook op PvdA, GroenLinks, SGP en JA21. Hoekstra wil vaart maken, stelt dat de partijen op het Binnenhof te lang ‘met zichzelf’ bezig zijn geweest: “Vooruit met de geit.”

Segers

Eerder op de dag was ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers ook al minder stellig dan voorheen. Hij sluit de VVD van Mark Rutte niet langer uit als coalitiepartner. Begin april zei de CU-leider nog dat een samenwerking met de demissionair premier niet geloofwaardig meer kan na diens ‘vergeten gesprek’ over Omtzigt (‘functie elders’): “Daarvoor is er gewoon te veel gebeurd’’, zei Segers toen. Maar na scherpe kritiek en ‘zelfreflectie’ kiest Segers nu andere woorden: de verkeerde bestuurscultuur kun je niet ‘op één man’ plakken, zegt de leider van de ChristenUnie nu. En zo laat hij de deur op een kier voor samenwerking met Rutte.

Segers herhaalde wel dat het ‘niet aan ons’ is om nu over een nieuwe coalitie te praten. “We zijn de negende partij”, aldus de CU-leider, die liever een rol in de ‘constructieve oppositie’ ziet: “Ook daar kan je het verschil maken.” Daarnaast noemt hij een minderheidskabinet als serieuze optie.

Klaver en Ploumen

GroenLinks-leider Jesse Klaver zei na diens gesprek met Hamer stellig dat hij ‘niet zonder de PvdA’ in een kabinet stapt. “Verder hebben we het vooral over de inhoud gehad, zoals klimaat en kansenongelijkheid. Maar ik heb gezegd dat we een zo progressief mogelijk kabinet willen.”

Klaver merkte daarbij ongevraagd op dat hij D66 daar ook toe rekent. Mocht er een vier-partijen-kabinet komen van VVD, D66, CDA en GroenLinks - dus zónder PvdA- zou Klaver kunnen zeggen dat de helft van het kabinet dus wel uit ‘progressieve partijen’ bestaat. Maar vragen daarover ging hij uit de weg. “Ik heb haast.”

PvdA-leider Lilianne Ploumen zei nog steeds vast te houden aan GroenLinks als het gaat om kabinetsdeelname. Als Klaver toch meer ruimte laat op die tandem op enig moment los te laten, dan ‘is dat aan hem’. Ploumen is toch al terughoudend. Mark Rutte zei een nieuwe bestuurscultuur te willen, maar zijn voorstellen vindt Ploumen nog steeds ‘ondermaats’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden