Rutte door links en rechts aangevallen in eerste tv-debat

Premier Mark Rutte is tijdens het eerste lijsttrekkersdebat op televisie hard aangevallen door de andere lijsttrekkers. CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra noemde hem ‘ongeloofwaardig’ en GroenLinks-leider Jesse Klaver maakte hem meermaals uit voor leugenaar.

Wopke Hoekstra (CDA), Mark Rutte (VVD) en Geert Wilders (PVV)  voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.  Beeld ANP
Wopke Hoekstra (CDA), Mark Rutte (VVD) en Geert Wilders (PVV) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.Beeld ANP

In het debat gingen de lijsttrekkers Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilian Marijnissen (SP) met elkaar in debat over enkele thema's.

Een van de vragen die de lijsttrekkers moesten beantwoorden, was wie straks de kosten van de coronacrisis moeten betalen. Alle zes vinden dat de hoogste inkomens meer moeten gaan bijdragen om onder andere de hard opgelopen staatsschuld weer af te lossen. Toen Rutte zei dat we van hogere inkomens meer mogen vragen, viel Hoekstra hem in de reden: “Het is ongeloofwaardig. U hebt het hardste gevochten voor de slechtste plannen. U wilde het leenstelsel behouden en niets doen aan de flexcontracten.” Rutte antwoordde dat hij dat verwijt niet snapte: “Al dat beleid hebben we de afgelopen jaren samen gedaan.”

Bij de stelling dat Nederland een nieuwe kerncentrale nodig heeft, opende Klaver de aanval. De VVD is voor de bouw van een nieuwe kerncentrale, GroenLinks niet. “Meneer Rutte, u bent niet eerlijk.” Daarna zei hij nog een keer, ook tegen Hoekstra, dat er ‘glashard werd gelogen door beiden’. “En dat is een premier en een minister van Financiën onwaardig.”

Volgens Klaver kan een nieuwe kerncentrale helemaal geen oplossing zijn voor het klimaatprobleem, omdat het nog jaren zal duren voordat zo'n centrale gebouwd wordt. Volgens Rutte is dat echter onzin. Voor de komende tien jaar liggen er al veel klimaatplannen. Voor de periode daarna moet er echter nog meer gebeuren om de CO2-uitstoot te verminderen. En daarvoor is een kerncentrale volgens hem ‘onmisbaar'.

Geert Wilders (PVV) en Mark Rutte (VVD) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat. Beeld ANP
Geert Wilders (PVV) en Mark Rutte (VVD) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.Beeld ANP

Onbetrouwbaar

Klaver was niet de enige die Rutte aanviel. Ook de andere lijsttrekkers probeerden hem weg te zetten als iemand die onbetrouwbaar is. Kaag verwijt Rutte dat hij mensen met een donkere huidskleur achterstelt omdat hij weigert een quotum in te stellen voor het aantal bewindslieden van allochtone afkomst. En Wilders verwijt Rutte Nederlanders te discrimineren. “Zij wachten jaren op een huurhuis omdat Rutte zo veel asielzoekers binnenlaat.” Marijnissen betichte Rutte ervan de ongelijkheid tussen arm en rijk te hebben vergroot in de tien jaar dat hij premier was.

De VVD van Rutte staat twee weken voor de verkiezingen ver voor op de andere partijen in de peilingen. Veel lijsttrekkers zien de lijsttrekkersdebatten op televisie als laatste kans om nog iets te veranderen.

Toeslagouder

Een van de slachtoffers van de toeslagenaffaire verraste premier Rutte met een ongemakkelijke live confrontatie. “Waarom denkt u dat u wel kan blijven?”, vroeg Kristie Rongen. “U heeft mij in de steek gelaten, en allemaal voor eigen gewin”, beet ze hem toe. Rongen is een van de duizenden ouders die in de financiële problemen zijn gekomen door de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst. Zij moest enorme bedragen aan kinderopvangtoeslag terugbetalen.

“Wow”, zei Rutte op de introductie van Rongen. “Heel bijzonder dat we hier zo staan.” De premier legde uit dat Rongen een van de ouders is die hij eerder op het Catshuis heeft gesproken. Rongen wilde weten waarom voormalig minister Lodewijk Asscher vanwege de affaire is gestopt als lijsttrekker van de PvdA, maar Rutte wel aanbleef. De VVD-leider gaf aan te hebben ‘nagedacht’ over zijn politieke lot. “Dit is zo’n schandvlek.” Maar ‘per saldo’ is er onder zijn verantwoordelijkheid ook veel goeds gebeurd, vindt Rutte.

Confrontatie met kiezers

“Wat jullie hebben meegemaakt, is verschrikkelijk”, zei hij wel tegen Rongen. Hij benadrukte wat het kabinet naar aanleiding van het toeslagenrapport in het werk heeft gezet om te voorkomen dat burgers in de toekomst zo in de problemen komen door het handelen van de overheid.

De lijsttrekkers stonden niet alleen tegenover elkaar, maar werden stuk voor stuk ook tegenover een kiezer gezet over een specifiek onderwerp. Kaag stond tegenover een boer, die zich verzet tegen het plan van D66 om de veestapel te halveren. Hoekstra sprak met ondernemers die bijna een jaar lang de deuren van hun restaurant hebben moeten sluiten.

Wilders trof een vrouw van Marokkaans-Nederlandse afkomst die hem aan de tand voelde over zijn immigratie- en integratiestandpunt, en Klaver sprak met een studente die haar onvrede uitte over het afschaffen van de basisbeurs. Een ondernemer die veel met zelfstandigen werkt, wilde van Marijnissen uitleg over SP-standpunten over zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden