Rutte: Complete compensatie lukt niet, we proberen koopkrachtval te dempen

De brandstofprijzen exploderen, de gemiddelde koopkracht valt met bijna drie procent omlaag. Maar het kabinet kan niet meer dan die economische klappen ‘dempen’, tempert Rutte de verwachtingen. “En een positief koopkrachtbeeld, zoals we eerder afspraken, is een illusie.”

Niels Klaassen en Laurens Kok
null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De ooit beloofde en bijna heilige ‘koopkrachtplus’ van het kabinet kan definitief de prullenbak in, nu de oorlog in Oekraïne en de prijsstijgingen de economie richting een recessie duwen. Die boodschap bracht premier Mark Rutte dinsdag in een uitgesteld vragenuur in de Tweede Kamer.

“We moeten vaststellen: deze geopolitieke crisis kent zijn gelijke niet na de oorlog. We weten dat deze oorlog impact heeft op de economie, die is nog nauwelijks te overzien. Dat is ook de prijs van vrijheid, maar we gaan proberen de gevolgen voor de koopkracht enigszins te dempen. Dat zeg ik in alle eerlijkheid: dempen. En dan zijn er geen taboes.”

Zo snel mogelijk duidelijkheid

Een gemiddelde koopkrachtplus voor alle inkomensgroepen, zoals afgesproken door deze coalitie in december, is niet meer haalbaar, stelt Rutte. Eerder dinsdag lekte al uit dat de rekenaars van het CPB uitgaan van een koopkrachtverlies van gemiddeld 2,7 procent. “Een plus is erg onwaarschijnlijk, illusoir. Maar we gaan alles doen om zo snel mogelijk duidelijkheid te geven, we kijken naar de laagste inkomens, de middeninkomens, die worden heel hard geraakt.”

Eerder dinsdag was Rutte verhinderd vanwege gesprekken over de oorlog in Oekraïne, verantwoordelijk minister van Financiën Sigrid Kaag (D66) liet verstek gaan vanwege een toespraak in Maastricht – tot groot chagrijn van de Kamer. Rutte verdedigde Kaag wel: “Zij had zich een week geleden al verhinderd gemeld voor het vragenuur, ik zou het dus doen. Maar daar kwamen toen de besprekingen over Oekraïne tussendoor.”

Verbeteren koopkracht

Partijen in de Tweede Kamer kwamen met een reeks aan plannen om de koopkracht te verbeteren – van afschaffen van de brandstofaccijnzen, btw-verlaging en het bevriezen van de energietarieven tot algemene belastingkortingen. PVV-leider Geert Wilders zei: “De premier hangt de geopolitieke ster uit in Oekraïne, maar vergeet zijn eigen kiezers!” SP-leider Lilian Marijnissen zei dat het kabinet ‘van alles kan doen’: “Je kunt prijzen reguleren, huren reguleren. Wat gaat Rutte doen om te zorgen dat mensen fatsoenlijk de rekening kunnen betalen?”

Maar Rutte wilde niet vooruitlopen op de richting van het kabinet. “Ik ga niet ieder voorstel hier van commentaar voorzien, we komen erop terug. Ik kan niet beloven dat het binnen een week rond is.”

Woensdag komt het CPB met de koopkrachtplaatjes voor dit jaar en komende jaren. Dan gaat het kabinet in gesprek over de opties, daarna komt het daarmee naar de Kamer. “Maar ik ben het met u eens dat het snel moet gebeuren.”

CPB is somber

De koopkracht gaat dit jaar naar verwachting hard achteruit. Het Centraal Planbureau (CPB) komt woensdag met een drietal scenario’s, waarvan het middelste uitgaat van een gemiddelde daling van 2,7 procent. Dat bevestigen Haagse bronnen na een bericht van RTL Nieuws.

Dat huishoudens minder overhouden dan vorig jaar stond al wel vast, gezien de enorme stijgingen van alleen al de energierekening en de brandstofprijzen. Ook veel boodschappen worden duurder, doordat producenten de stijgende prijzen van grondstoffen, energie en transport doorberekenen aan de consument.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden