PlusReportage

Rutte: ‘Aan ons de opdracht om Auschwitz te blijven herdenken’

Honderden mensen woonden zondag de jaarlijkse Nationale Holocaust Herdenking bij in het Wertheimpark bij het Spiegelmonument ‘Nooit meer Auschwitz’. Premier Rutte bood zijn excuses aan voor het overheidshandelen in de oorlog.

Minister-president Mark Rutte en staatssecretaris Paul Blokhuis leggen een krans.Beeld ANP

De herdenking in het bomvolle Wertheimpark werd ook dit jaar bijgewoond door overlevenden van de Holocaust. Bij deze speciale herdenking, 75 jaar na de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945, zei premier Rutte: “Nu de laatste overlevenden nog onder ons zijn, bied ik namens de regering excuses aan voor het overheidshandelen van toen. 75 jaar na Auschwitz is antisemitisme nog altijd onder ons. Juist daarom moeten we voluit erkennen wat er destijds is gebeurd en dat ook hardop uitspreken.”

De premier sprak over het tekort geschoten gezag en het wegkijken van mensen in de oorlog en ook na de bevrijding toen de weinigen die terugkeerden een kille ontvangst kregen. “Aan ons de opdracht om te blijven herdenken.”

Rutte werd na zijn speech omhelsd door Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité. De herdenking werd gehouden in aanwezigheid van ambassadeurs of andere vertegenwoordigers van meer dan dertig landen.

Vrijheid is zuurstof

Ook Grishaver wees in zijn speech op de toenemende jodenhaat. “Bijna dagelijks zijn er anti-Joodse incidenten, in zowel rechtse als linkse culturen. Het antisemitisme is ook gewelddadiger geworden. Het kan alleen met intolerantie worden bestreden,” zei Grishaver.

Burgemeester Halsema wees erop dat de nazi’s alle sporen van de rijke Joodse geschiedenis probeerden te wissen. Het Wertheimpark werd in 1942 omgedoopt in Parktuin. Na de bevrijding werden de Joodse namen weer aan de straten en de stad teruggegeven. “Laat geen Joodse naam in deze stad ooit nog worden weggevaagd.”

Beeld AFP

Voorafgaande aan de herdenking werd een stille tocht gehouden vanaf het Waterlooplein. Job Cohen van het 4 en 5 mei Comité Amsterdam ziet dat het elk jaar drukker wordt. “Het is erg belangrijk dat we dit blijven doen. De jongere generatie wil je laten voelen wat de oorlog heeft betekend. We leven in vrijheid. Vrijheid is zuurstof. Als die er niet is, is dat vreselijk. Als die er wel is, heb je het niet in de gaten.”

Abraham Springer (84) komt elk jaar naar de Nationale Auschwitz Herdenking. Hij herdenkt onder meer zijn vermoorde oom Izaak Springer uit Amsterdam, en om precies te zijn uit de Korte Houtstraat die vroeger deel uit maakte van Vlooienburg. Hij wijst naar de grond. “Hier woonde hij, op de plek van het Waterlooplein,” zegt Springer, die zelf ondergedoken zat, ‘ergens in Gouda’. “Ik was nog maar vijf toen de oorlog uitbrak. Mijn vader was Joods en gemengd gehuwd. Hij liet zich op bevel van de nazi’s steriliseren en dook vervolgens alsnog met zijn gezin onder. Mijn ouders waren zo bang.”

Kransen en bloemen

Joop van der Schaaf (72) herdenkt vooral zijn twee vermoorde ooms. “Mijn moeder en grootouders hebben het overleefd in de onderduik maar mijn twee ooms niet. Oom Jonas de Vries werkte als broeder in de Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bos. Hij is meegegaan met de patiënten toen deze werden gedeporteerd.”

Femma Pais (44), die met haar man en driejarige dochter is gekomen, denkt aan haar familie die is vermoord. Familie die zij nooit heeft gekend. “Het was de generatie van mijn grootouders, zoals de vermoorde zussen van mijn oma. Ik heb dit jaar mijn dochter meegenomen en uitgelegd dat het gaat om het herdenken van mensen die gepest en uitgesloten werden. En dat het belangrijk is om samen te spelen en samen te delen.”

Na de speeches werden kransen en bloemen gelegd door onder meer overlevenden van de Holocaust, de regering en de gemeente Amsterdam. De leerlingen van de Joodse basisschool Rosj Pina lazen verhalen voor over hun grootouders en legden witte anjers bij het monument, dat aan het einde van de herdenking was bedolven met kransen, boeketten en rozen.

Jacques Grishaver, Mark Rutte en Paul Blokhuis.Beeld ANP
Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden