‘Russische hackers zaten diep in systemen tijdens MH17-onderzoek’

De Russische buitenlandse veiligheidsdienst SVR heeft Nederland in 2017 een gevoelige klap toegebracht. Hackers van die dienst bleken doorgedrongen tot diep in de systemen van de Nederlandse politie, die op dat moment ook bezig was met het strafrechtelijk onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17. Wat de hackers meenamen, is niet duidelijk.

Wrakstukken van vlucht MH17 in de regio Donets in Oekraïne. Beeld EPA
Wrakstukken van vlucht MH17 in de regio Donets in Oekraïne.Beeld EPA

De hack werd niet opgemerkt door de politie, maar kwam aan het licht dankzij inlichtingen van de AIVD, meldt de Volkskrant op basis van onderzoek waarvoor is gesproken met directbetrokkenen. Dat de Russische hackers in de systemen van de politie zaten, zorgde voor grote paniek mede vanwege het lopende MH17-onderzoek.

De beveiliging van de politie bleek niet op orde en is na de ontdekking met meer monitoring en het verbeteren van het Security Operations Center (SOC) opgetuigd. De succesvolle Russische hack is nooit eerder bekend geworden. De politie wil de hack ‘bevestigen noch ontkennen’.

MH17-ramp

Bij de ramp met Malaysia Airlines-vlucht 17 − op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur − kwamen op 17 juli 2014 298 mensen om het leven. Vlucht MH17 werd boven Oekraïne geraakt door een Russische luchtdoelraket. 193 inzittenden van het toestel hadden de Nederlandse nationaliteit.

Rusland probeert sinds de ramp de onderzoeken te saboteren en ondermijnen, waarbij beïnvloeding via sociale media, diefstal van onderzoeksgegevens, bewerken van bij het onderzoek betrokken landen en het hacken van officiële betrokken instanties, niet worden geschuwd.

Rusland werkte het onderzoek naar het neerhalen van de MH17 vanaf het begin tegen. Beeld REUTERS
Rusland werkte het onderzoek naar het neerhalen van de MH17 vanaf het begin tegen.Beeld REUTERS

Politie doelwit

Ook de politie en het Openbaar Ministerie in Nederland waren daarbij regelmatig doelwit. Er waren diverse aanvallen op de systemen van de politie. Medewerkers ontvingen phisingmailtjes en Russische hackers reden in een auto vol apparatuur rond in de buurt van het Landelijk Parket in Rotterdam, schrijft de krant.

In september 2017 – twee maanden nadat Nederland, Oekraïne, België, Australië en Maleisië hun strafrechtelijke krachten bundelden in het Joint Investigation Team en besloten dat de verdachten in Nederland berecht zouden worden – kwam de AIVD met een ‘ontnuchterend bericht’.

Russische infiltratie

De geheime dienst had informatie over een geïnfecteerd Nederlands ip-adres van de Politieacademie, waardoor de Russische hackers mee konden kijken op de politiesystemen. Anonieme bronnen melden de Volkskrant dat sporen van de aanvallers op verschillende plekken werden aangetroffen.

Die ontdekking zou tot ‘grote paniek’ hebben geleid, zeggen de bronnen. Door de slechte beveiliging had de politie de Russische infiltratie niet opgemerkt en bleek het, omdat de logbestanden niet op orde waren, ‘zo goed als onmogelijk’ om na te gaan waar de hackers toegang toe hadden gehad.

Russische hackers zouden ten tijden van het onderzoek naar de MH17-ramp in de politiesystemen zijn binnengedrongen. Beeld AFP
Russische hackers zouden ten tijden van het onderzoek naar de MH17-ramp in de politiesystemen zijn binnengedrongen.Beeld AFP

‘Russen zijn binnen’

“Het politienetwerk is zo groot, ze konden op verschillende plekken binnen zitten.” Deskundigen wisten niet waar ze moesten zoeken. Het enige dat duidelijk was: “De Russen zijn binnen”. De AIVD drong na het bekend worden van de hack aan op snelle beveiligingsmaatregelen bij de politie.

Zo moest de belangrijkste informatie worden veiliggesteld: ‘De kroonjuwelen’. De politie wilde zeggenschap over het verbetertraject houden, wat voor frictie tussen de partijen zorgde. De politie kon de bemoeienis van de AIVD bij de verbeteringen echter niet weigeren, weet een van de bronnen. Een aantal verbetertrajecten loopt nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden