Plus

Rumoer binnen PvdA over positie Asscher: ‘Lodewijk beslist het zelf’

Doodse stilte bij de PvdA na het interne rumoer over de positie van oppositieleider Lodewijk Asscher. De toeslagenaffaire die het kabinet onder hoogspanning zet, raakt ook de oud-minister van Sociale Zaken. Maar als hij gaat, hoeft dat geen ramp voor de partij te zijn.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Normaliter reageren sociaaldemocraten op appjes en telefoontjes, maar deze keer houden ze zich gedeisd. Ze bevinden zich in het oog van de storm, ruim zeventig dagen voor de verkiezingen. De man die hen leidde in de tocht door de woestijn, ligt onder vuur.

In een verklaring op Facebook liet Asscher na het rapport Ongekend onrecht weten dat hij zich ‘schaamt’ dat hij direct verantwoordelijk was voor het onmenselijke beleid dat de degenen trof voor wie hij zegt op te komen.

“Het is aan Lodewijk zelf, hij moet de keuze maken met het partijbestuur en het congres,” zegt de enige sociaaldemocraat die wel de telefoon opnam. Dat PvdA-congres stelt de lijst op 15 januari vast. Tot die tijd is nog van alles mogelijk, liet het CDA onlangs zien. Daar maakte Hugo de Jonge plaats voor Wopke Hoekstra, twee dagen voor de lijst definitief werd.

Zure appel

Het moet een eenzame kerst zijn geweest voor Asscher. Hij moet tijdens dit reces zijn knopen tellen. Het zou een enorm zure appel voor hem zijn als hij opstapt. Zijn boek heet niet voor niets Opstaan in het Lloyd Hotel. Hij beschrijft daarin hoe hij de weg terugvond na de verpletterende verkiezingsnederlaag na vijf jaar regeringsverantwoordelijkheid in het tweede kabinet-Rutte.

Asscher is in principe niet opgestaan om de handdoek in de ring te gooien. Maar hij is ook niet de man die zichzelf groter vindt dan de sociaaldemocratische beweging. Als hij in de spiegel kijkt, zal hij zich afvragen wat het beste is voor de partij.

Feit is dat de PvdA op dit moment in de Peilingwijzer de vierde partij is met een mogelijke score tussen de twaalf en zestien zetels. Dat is allesbehalve de gedroomde positie. Het zou het op een na slechtste verkiezingsresultaat ooit zijn van de partij en het is zeker de vraag of Asscher het tij nog kan keren. Mocht Asscher zijn positie als lijsttrekker op korte termijn opgeven, omdat hij van mening is niet meer geloofwaardig te kunnen opkomen voor zijn kiezers, dan maakt hij het bijzonder moeilijk voor het kabinet om wel aan te blijven. Op die manier kan hij zijn partij – ook al ligt Asscher nu onder vuur door de toeslagenaffaire – alsnog een morele voorsprong geven op de electorale concurrenten.

Opvolger

Waar Hugo de Jonge er vertrouwen in had dat er een opvolger zou komen toen hij terugtrad als lijsttrekker voor het CDA, heeft Asscher daar deze kerst ook vast over nagedacht. Stort hij de PvdA in een chaos bij een stap terug, of staat er iemand die voor een positief effect kan zorgen in de peilingen op weg naar de verkiezingen van 17 maart.

Kijkende naar de PvdA-kandidatenlijst springen er twee namen in het oog. Op twee staat Khadija Arib, die graag nog een keer voorzitter van de Tweede Kamer wil worden. Zij is populair bij de kiezer, maar het natuurlijk gezag van de Kamervoorzitter is iets anders dan je als lijsttrekker met open vizier handhaven in de slangenkuil. Om die reden lijkt Arib niet voor de hand liggen.

Dat is wel het geval met nummer drie Lilianne Ploumen. Zij was ook minister in het vorige kabinet, maar het echec van de regeringsdeelname kleeft veel minder aan haar dan aan Asscher die vicepremier was. En belangrijker nog: Ploumen wil graag. Ze schreef onlangs haar boek met de ambitieuze titel De deur naar de macht. Het beschrijft de opkomst van de dochter van een melkboer die als minister een wereldwijde succesvolle coalitie smeedde tegen het anticonceptiebeleid van president Trump.

Ploumen ligt goed in de partij, maar ook daarbuiten. Ze snapt hoe het spel om de macht wordt gespeeld. Zo gaf ze als partijvoorzitter politiek leider Job Cohen een duwtje richting uitgang. En informeerde ze haar premier Mark Rutte pas over SheDecides, toen de internationale actie om vrouwen zelfbeschikking te geven over hun eigen lichaam al op touw was gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden