PlusAchtergrond

Rol Bijleveld voorkomt nieuwe oorwassing Visser in kazernedebacle

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie hoefde geen tweede keer door het stof voor haar bekritiseerde rol rond de afgeblazen verhuizing van de marinierskazerne van Doorn naar Vlissingen. 

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie ging in de Oude Zaal in debat over het afblazen van de verhuizing van de marinierskazerne van Doorn naar Vlissingen.Beeld ANP/Phil Nijhuis

De Tweede Kamer voelde haar donderdag opnieuw aan de tand over de kwestie, maar was meer geïnteresseerd in de rol van Defensie minister Ank Bijleveld.

Bijlevelds bemoeienis kwam aan het licht in een artikel in de Volkskrant van zaterdag. Daaruit bleek dat de CDA-bewindsvrouw gesprekken had gevoerd met de gemeente Utrechtse Heuvelrug, waar Doorn onder valt, en burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam, die ook wel oren had om de marinierskazerne naar zijn stad te krijgen. Visser erkende gisteren in een Kamerbrief dat Bijleveld bij het ‘gehele proces’ betrokken was rond het terugdraaien van de verhuizing van de kazerne naar Vlissingen.

Motie van wantrouwen

Visser bood voor haar rol in het eerste debat over de marinierskazerne in februari uitgebreid excuses aan. De partijen die het haar toen moeilijk maakten, vonden een nieuwe wenteling in het boetekleed niet nodig. Kamerlid Henk Krol diende nog wel een motie van wantrouwen in, waarover dinsdag wordt gestemd, maar die kan bij lange na niet op een meerderheid rekenen.

Wel wilde de Kamer weten waarom het nu pas, maanden nadat de Kamer in februari voor het eerst debatteerde over de kwestie, over Bijlevelds rol hoorde. Op de vraag wat zij dan ‘concreet’ had gedaan, kreeg de Kamer alleen te horen dat de CDA-bewindsvrouw aanwezig was bij gesprekken en overleggen. Doorgevraagd werd er nauwelijks; een poging van SP-Kamerlid Sadet Karabulut werd door tijdgebrek afgekapt.

‘Treft minister ook blaam?’

Zelf was Bijleveld niet aanwezig bij het debat. CDA-Kamerlid Martijn van Helvert schoot zijn partijgenoot te hulp door te betogen dat hij haar bemoeienis ‘staatsrechtelijk’ vanzelfsprekend vond, omdat Bijleveld de politieke eindverantwoordelijkheid heeft op het departement. “Treft deze blaam net zo goed de minister als de staatssecretaris?”, wilde SGP-Kamerlid Chris Stoffer weten, die in februari nog een motie van afkeuring indiende tegen Visser. ,,Dat weet ik niet”, was het nauwelijks verstaanbare antwoord van Van Helvert, die opvallend mild was over de rol van Visser.

Ook Visser vond het logisch dat haar minister erbij betrokken was. “Maar uiteindelijk geldt dat ik de politieke verantwoordelijkheid voor dit besluit draag.” Dat was ook de reden dat ze de naam van Bijleveld – en oud-PvdA-staatssecretaris Co Verdaas, die ze in 2018 als verkenner op pad stuurde – eerder niet noemde.

Alternatief

In 2012 al werd besloten dat de marinierskazerne van het centraal gelegen Doorn zou verhuizen naar Vlissingen. In februari maakte het kabinet dat besluit ongedaan, nadat er sprake was van een hoge uitstroom van militairen bij het Korps Mariniers. Achter de schermen bleek Visser al sinds het voorjaar van 2018 naar een alternatief te hebben gezocht, maar dat onderzoek werd pas formeel gestart in mei 2019.

De nieuwe kazerne moet nu in het Gelderse Nieuw-Milligen verrijzen. Uit nieuwe cijfers bleek gisteren dat er tussen januari en mei 51 mariniers vertrokken bij de krijgsmacht. In diezelfde periode vorig jaar waren dat er 69.

Radar

De Tweede Kamer had in het debat gisteren ook veel vragen over de nieuwe radar van Defensie die het luchtruim moet bewaken. Die moet, tegen de zin van het gemeentebestuur, in Herwijnen komen. In het Gelderse dorp zou de spierziekte ALS veel vaker voorkomen dan in andere Nederlandse plaatsen en de bewoners wijten dat aan de straling van de al bestaande KNMI-radar in deze plaats. Uit een onderzoek van TNO blijkt zo’n verband niet.

Toch deelt de Kamer de zorgen en wil dat Visser wacht met de bouw tot zij meer informatie heeft van de GGD. Visser heeft aan de dienst gevraagd of het aantal ziektegevallen klopt en of die ‘geduid’ kunnen worden. Er loopt ook nog een wetenschappelijk onderzoek van het UMC Utrecht, maar daar wil Visser niet op wachten.

Defensie heeft vanwege ‘de nationale veiligheid’ haast met de bouw van de nieuwe radar, die in 2021 zou moeten beginnen. Ook kan de bouw van een windmolenpark niet doorgaan zolang de huidige radar in Nieuw-Milligen staat. Kamerlid Henk Krol, die een verband zag tussen de verhuizing van de marinierskazerne en de verhuizing van de radar, werd door Visser geërgerd terechtgewezen. “Het zijn twee separate dossiers.” In 2015 maakte Defensie al een begin met de aankoop van de grond in Herwijnen, die in 2016 werd afgerond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden