Thierry Baudet tijdens het debat met de Tweede Kamer over de aanpak van de stikstofproblematiek.

Plus

Roerig jaar met bonje en winst, maar Baudet kijkt het liefst vooruit

Thierry Baudet tijdens het debat met de Tweede Kamer over de aanpak van de stikstofproblematiek. Beeld ANP

Thierry Baudet staat te popelen te domineren aan het Binnenhof. Interne ruzies én verkiezingswinst tekenden zijn politieke volwassenwording. Een jaar in het spoor van de leider van Forum voor Democratie. ‘Dit is gewoon een hele leuke club.’

Het zweet parelt op zijn voorhoofd, maar Thierry Baudet blijft handen schudden in Gouda. Het is juli en Baudet geeft deze bloedhete zomerdag een spreekbeurt in – jawel – een kerk. Hij is niet gelovig, maar ziet in het christendom wat hij zelf wil, de ‘herwaardering’ van de westerse beschaving.

Baudet is er ver weg van partijgenoten, maar vooral omringd door SGP’ers die wel wat voor het christelijke uitstapje van Baudet voelen. Forum voor Democratie heeft immers al wat ‘afvalligen’ van die partij mogen verwelkomen bij de recente verkiezingen. Maar zijn speech in een kerk tekent vooral hoe de Forum-leider er denkt voor te staan, zo halverwege het jaar. Hij durft zijn populariteit ook buiten de eigen achterban af te tasten.

Met bravoure zwaait hij daarna zijn toehoorders uit. Zijn chauffeur heeft de auto al draaiende staan, op de achterbank zit vriendin Davide geduldig te wachten. Al mokken op de achtergrond beveiligers die hem bij publieke optredens begeleiden dat hij ‘zich nooit eens aan de tijdschema’s kan houden’. “Die gozer komt overal te laat of blijft er te lang.”

Hommeles

Maar dat ontgaat Baudet geheel. Terwijl de auto wegrolt, pakt hij het hoofd van zijn eega met twee handen beet. Een lange, uitbundige kus volgt. In alles is het beeld: Nederland ligt aan zijn voeten. Wie maakt Thierry Baudet wat? Niemand kan dan bevroeden dat de partij een paar dagen later in de hens komt te staan.

Toch broeit het dan al in eigen gelederen. Op de begane grond van het Tweede Kamergebouw, in de statige vertrekken van het voormalige ministerie waar Forum huist, is het hommeles.

Forum was een ‘eenheid’, zeiden Baudet en zijn kompaan, de zakenman Henk Otten. Maar er zijn scheuren ontstaan tussen de partijoprichters.

De rollen binnen de partij waren: Baudet het uithangbord, Otten de bedrijfsleider. Dat ging lang goed, maar aan het begin van het jaar zijn spanningen ontstaan.

Spanningen

Baudet vindt dat hij te veel moet dulden van Otten. Zo ontsteekt Baudet in woede als hij ontdekt dat hij niet eens toegang heeft tot de Facebookpagina van de partij. Of de partijrekening. Of het Twitteraccount. Otten is de poortwachter. Bij nagenoeg alles. “Dat kon Thierry niet verkroppen,” zegt een FvD’er.

Als er eind april een chocolade paashaas wordt bezorgd bij het partijkantoor ‘ontploft’ Baudet. Het is een bedankje van de RAI dat de partij er mogelijk een ledenvergadering wil gaan houden. Maar Baudet weet van niets. Otten, vindt Baudet, sluit hem buiten.

Partijbaron Otten denkt ondertussen juist dat hij Baudet méér moet bijsturen. De verkiezingsoverwinning in maart voor de Provinciale Staten is een eclatant succes geweest. Maar Baudet heeft opzien gebaard met zijn speech waarin hij woorden als ‘boreaal’ gebruikt. Dat levert alleen maar weer beschuldigingen van ‘extreemrechts gelul’ op. Als Otten hem daarover bekritiseert in een interview is de breuk aanstaande.

Henk Otten. Beeld ANP

Test

Baudet zegt daags daarna dat Otten – als penningmeester – een greep uit de partijkas heeft gedaan. Hij zet hem uit het bestuur. Otten spreekt van ‘karaktermoord’. Baudet betitelt hem niet langer als ‘volstrekt onmisbaar’, maar als ‘fraudeur’.

Het zal dé test blijken van Baudet als partijleider, dit jaar. Hoewel hij het ontkent, scheurt zijn partij in de nasleep van de affaire in twee kampen. “De Borealen van Baudet,” zegt het kamp-Otten, die zichzelf de ‘realisten’ noemen.

Hoe dan ook kan Baudet zich niet ontdoen van Otten, omdat deze verkozen gaat worden voor de Eerste Kamer. Het ‘hele zaakje’ komt ‘compleet klem te zitten’, zegt een ingewijde. “Een waardeloze situatie waarin al het moois dat was opgebouwd, ineens gevaar loopt.”

Naar de buitenwacht probeert Baudet uit te stralen dat de rust met zijn ingrijpen is wedergekeerd, maar de voortdurende onrust sijpelt wel degelijk naar buiten.

Zo zeggen de Baudetianen dat Otten ‘overheersend’ is, ‘alles naar zijn hand zet’ en als ‘een dictator’ de boel bestiert, terwijl hij dus ook nog ‘de eigen zakken vult met partijgeld’. Er wordt zelfs een gerucht verspreid dat Otten de planten die Baudet had aangeschaft voor de FvD-kamers in het parlement heeft laten afsterven. Omdat Otten moeite zou hebben gehad met de kostprijs van 9000 euro, zou hij er een fles witte wijn in hebben gekieperd, om ze te laten vergaan.

Het kamp-Otten laat zich al evenmin onbetuigd. Baudet zou met het afstoten van Otten allemaal ‘ja-knikkers om zich heen verzamelen’. Stuk voor stuk ‘fanboys’ om zijn ‘narcistische persoonlijkheid’ voortdurend ‘bevestiging’ te ‘voeden’. Toch heeft Baudet wel degelijk een machtspositie verworven. In aanloop naar de Europese verkiezingen in mei onderkennen de andere partijen de electorale kracht van Forum voor het eerst echt.

De verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart zijn immers ruimschoots gewonnen door Forum: in de Eerste Kamer is de partij zelfs de grootste geworden. Het is een aardverschuiving die zich in de peilingen aftekende, maar dus ook écht heeft doorgezet.

Rutte

Dat zet ook de VVD aan het denken. Hield Rutte zich in maart nog wat afzijdig van Baudet, in mei, voor de verkiezingen om het Europese Parlement, wordt de premier wél in stelling gebracht.

Hij daagt Baudet zelfs uit tot een één-op-ééndebat. Als de FvD-leider nog niet serieus genomen werd, dan is het nu wel een feit: Rutte geeft er openlijk mee aan de tweestrijd aan te willen.

Het debat verloopt uiteindelijk langs voorspelbare lijnen, maar Baudet weet wel te verrassen als hem wordt gevraagd of hij eigenlijk zelf iets wil weten van Rutte. Hij vraagt wanneer deze voor het laatst heeft gehuild. “Toen mijn zus overleed,” antwoordt Rutte. Baudet lijkt zich geen raad te weten met die respons.

Het moment zorgt voor discussie binnen de partij. Er zijn FvD’ers die er de authenticiteit van Baudet in zien. “Hij had oprechte interesse in Ruttes drijfveren en emoties.”

Premier Mark Rutte. Beeld ANP

Voor anderen markeert het hoe onvoorbereid Baudet in déze campagne staat. Nu Otten niet meer als campagneleider fungeert, is van targeting van kiezersgroepen – bijvoorbeeld via sociale media – minder sprake. “En Otten repeteerde oeverloos met Baudet achterin de auto op weg naar Den Haag en debatten. Dat miste hij nu echt in aanloop naar de confrontatie met Rutte,” zegt een ingewijde.

De verkiezingsuitslag die volgt is een teleurstellende, hoezeer Baudet deze probeert te verkopen als winst. Ondanks hoge peilingen, verzilvert hij ‘slechts’ drie zetels in Europa.

Al geeft Baudet van chagrijn geen blijk. Als de Eerste Kamer weer bijeenkomt in juni, staan er immers twaalf zetels klaar. Tegenvaller is wel dat in provincies veel Forum-afdelingen buiten de boot vallen bij besprekingen om te gaan besturen. Alleen in Limburg is er – via een speciale bestuursvorm – plek aan het roer. Dat is geen ramp, zegt een FvD’er. “Vanuit de oppositie kunnen we dan groeien en werken aan de opbouw van de partij.”

Maar het beeld is ook: een stem op Forum is niet meer dan een proteststem. Als in juli het royement van Otten een feit wordt, gelardeerd met beschuldigingen van financiële malversaties, lijkt Baudet verder te kunnen stomen. 

Zetelroof

Maar Otten slaat terug: hij lokt twee FvD-senatoren mee in zijn kamp. Met drie zetels vormen ze de Fractie-Otten, waardoor Forum met negen zetels verder moet in de Eerste Kamer. “Zetelroof,” snuift Baudet eerst. Maar op een partijbijeenkomst in september in Zaandam probeert Baudet het met pathos. “Deze affaire heeft mij een vriend gekost,” zegt hij het publiek.

Aan de zijkant van de zaal, buiten de zoeklichten, heeft hij even ervoor de wangen bol geblazen vanwege de spanning. Baudet is er duidelijk niet gerust op dat de openlijk uitgevochten strijd met Otten goed is gevallen bij de achterban.

Des te meer is hij aan het einde van de avond opgelucht. “Ik denk echt dat iedereen weer, met mij, vooruit wil kijken,” zegt hij aan de rand van het podium.

Als het roerige jaar hem al aan het wankelen heeft gebracht, dan laat hij in november, op het ledencongres, alle twijfel achter zich. De zaal zit vol, een serie sprekers toont dat Baudet vertegenwoordigers om zich heen heeft verzameld.

Vraagtekens

Niemand in de zaal stelt er lastige vragen. Niet dat hij er ‘vraagtekens’ bij heeft gezet of Rusland achter de aanslag op de MH17 zat. Niet dat hij in het parlement nadrukkelijk aandacht vraagt voor de allochtone komaf van geweldplegers.

Voordat hij de camera’s van de NOS bedient, staat hij in een hoekje te glunderen. Dan stapt hij uit de schaduw van een trap en zegt: “Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat mensen hiernaar kijken en denken: dit is gewoon een hele leuke club geworden en daar wil ik bij horen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden