PlusInterview

Rode Kruis: ‘Noodhulp in Nederland nog hele jaar nodig’

Door de coronacrisis is de nood in Nederland volgens het Rode Kruis nog steeds zo hoog, dat de hulpactie met voedselpakketten en voedselkaarten nog tot zeker eind 2021 doorgaat. ‘Het is een stille ramp: de mensen die het ’t zwaarst hebben, zie je het minst.’

Vrijwilligers van de voedselbank zijn bezig met het inpakken van tassen voor het ophaalmoment. Beeld Pix4Profs / Johan Wouters
Vrijwilligers van de voedselbank zijn bezig met het inpakken van tassen voor het ophaalmoment.Beeld Pix4Profs / Johan Wouters

De hulporganisatie kondigt donderdag aan dat de grootste noodhulpactie van het Rode Kruis sinds de watersnoodramp met zeven maanden wordt verlengd. De hulp is bedoeld voor mensen die tijdens de coronacrisis niet genoeg geld hebben om hun eten te betalen.

Het Rode Kruis constateert dat steeds meer studenten, zelfstandigen, flexwerkers en alleenstaande ouders om hulp vragen, omdat ze hun boodschappen niet meer kunnen afrekenen. In 2020 bestond de groep die hulp nodig had grotendeels uit ongedocumenteerden, dak- en thuislozen en arbeidsmigranten. De nood bij hen is volgens de hulporganisatie nog altijd erg hoog.

Ramp-op-rampscenario

Het Rode Kruis verstrekte tot nu toe zo’n 30.000 voedselpakketten en 130.000 voedselkaarten om eten mee te kopen. De kaarten worden verstrekt aan mensen die niet voor andere hulp in aanmerking komen, zoals zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) die door corona ineens zonder werk zaten met hoge woonlasten.

In de eerste maanden van de crisis was een duidelijke piek te zien in het aantal hulpvragen. Inmiddels neemt volgens het Rode Kruis vooral de duur en complexiteit van de aanvragen toe. De hulporganisatie spreekt van een ‘ramp-op-rampscenario’ voor kwetsbare groepen, doordat hun inkomen is weggevallen. Dat geldt in het hele Koninkrijk der Nederlanden, waarbij de situatie op de Cariben extra zwaar is vanwege het wegvallen van de inkomsten uit toerisme. Het aantal noodhulpactiviteiten is verdubbeld vergeleken met de verwachting in november 2020.

Directeur Marieke van Schaik verwacht dat ‘ondanks de beschikbaarheid van een vaccin, waardoor de samenleving langzaam weer opengaat, de noodvraag onveranderd hoog blijft.’ “Mensen worden vaak dubbel getroffen door de pandemie, doordat problemen rond gezondheid, inkomen en mentaal welzijn zich opstapelen.”

Volgens Van Schaik voltrekt de ramp zich grotendeels achter de voordeur. “Het is een stille ramp: de mensen die het ’t zwaarst hebben, zie je het minst. Ook al zie je de armoede in Nederland niet zo duidelijk, die is er wel.”

Wie doen er zoal een beroep op hulp van het Rode Kruis?

Van Schaik: “Vorige week was ik in Rotterdam en sprak ik met een mevrouw die daar een horecazaak heeft. Zij had niet genoeg inkomen meer en moest verhuizen. Door corona is haar hele buffer weg. Het duurt wel even voordat iemand dat weer opgebouwd heeft. Maar denk ook aan arbeidsmigranten. Mensen met onofficiële baantjes in de schoonmaak of de horeca. Mensen zonder geldige papieren en mensen met een onregelmatig inkomen, zoals freelancers in sectoren waar nu weinig gebeurt. Wij zullen nog zeker tot het einde van het jaar ondersteuning moeten bieden.”

Het gaat dus ook om mensen van wie je het niet verwacht?

“Jazeker. Er zijn ook mensen die altijd in staat geweest zijn om voor zichzelf en voor hun kinderen te zorgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen met een eigen zaak. Die mensen verwachtten zelf ook niet dat hun inkomen ineens zo hard achteruit zou gaan. Hoge vaste lasten heb je niet in één keer afgebouwd.”

Waarom maakt de coronacrisis de situatie extra nijpend?

“Bij de coronacrisis zijn heel veel dingen bij elkaar gekomen. Denk bijvoorbeeld aan een Syrische vluchteling, met status in Nederland, die een kind heeft met problemen aan het hart. Doordat de zorg zo goed als stil lag, kregen zij ook geen behandeling meer in het ziekenhuis. Het gezin durfde daardoor niet meer naar buiten.”

Aan hoeveel mensen biedt het Rode Kruis hulp?

“Wij verwachten aan het eind van het jaar zo’n half miljoen mensen geholpen te hebben.”

Er zijn nu steeds meer verhalen over mensen die zich op de een of andere manier tijdens de coronacrisis hebben verrijkt. Hoe controleren jullie wie er een beroep doet op jullie hulp?

“Daar zit zeker controle op. We hebben daar speciale criteria voor. Je moet niet in je levensonderhoud kunnen voorzien met de inkomsten die je hebt. Dan gaat het echt over basislevensbehoeften. We merken dat mensen vooral veel behoefte hebben aan voedsel en hygiëneproducten, zoals zeep en shampoo. De voedselkaarten zijn 15 euro, dus erg rijk word je er sowieso niet van.”

Merkt u dat er veel schaamte is onder de groep die er gebruik van maakt?

“Ik ga naar de plekken toe en kan daar met mensen praten, omdat er geen camera bij is. Maar zeker als mensen ook kinderen hebben is het helemaal geen leuk verhaal. Ik heb gezien wat het met mensen deed gedurende de coronacrisis. Kinderen die zonder ontbijt naar school gaan. In Amsterdam bij de Pauluskerk zie je families in de rij staan. Daar zijn hele gewone families bij. Als je ze op straat ziet, zou je niet denken dat ze in nood zijn. Maar het zijn gewoon mensen die niet genoeg eten hebben.”

Is dit een verborgen ramp?

“Het is een stille ramp: de mensen die het het zwaarst hebben, zie je het minst. Corona slaat toe. Maar mensen willen er niet over praten. Ook al zie je de armoede in Nederland niet zo duidelijk, die is er wel. Laten we ons daar bewust van blijven.”

Directeur Marieke van Schaik helpt mee bij de verdeling van voedselpakketten in Rotterdam.  Beeld Rode Kruis
Directeur Marieke van Schaik helpt mee bij de verdeling van voedselpakketten in Rotterdam.Beeld Rode Kruis

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden