Plus

Rijk wil grond voor datacentrum Facebook toch niet verkopen

Het kabinet is niet van zins grond te verkopen voor het omstreden datacentrum van Facebook in Zeewolde. De branchevereniging kijkt met kromme tenen naar de politieke ontwikkelingen en noemt die ‘hypocriet’.

Hans van Soest & Hans Nijenhuis
Een luchtfoto van het datacenter van Microsoft in Middenmeer, Noord-Holland. Beeld Rob Engelaar
Een luchtfoto van het datacenter van Microsoft in Middenmeer, Noord-Holland.Beeld Rob Engelaar

Afgelopen zomer heeft staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken) de gemeente Zeewolde al in een brief laten weten dat hij niet gelukkig is met de komst van het datacentrum. In het centrum komen computerservers te staan van Facebook voor het opslaan van bijvoorbeeld foto’s en filmpjes van haar miljarden gebruikers. Daarvoor is ontzettend veel energie nodig, gelijk aan het jaarlijkse verbruik van 460.000 huishoudens.

Het datacentrum moet verrijzen op grond die nu nog deels in handen is van het Rijksvastgoedbedrijf en wordt gepacht door boeren. Knops wil die grond alleen aan de gemeente Zeewolde verkopen onder drie voorwaarden. Zo moet het centrum energiezuinig zijn, moeten dak en gevels voorzien worden van zonnepanelen en moeten de servers ‘zo veel mogelijk’ gekoeld worden met regenwater in plaats van drinkwater. Het is maar zeer de vraag of het ontwerp aan die eisen kan voldoen. TNO onderzoekt dat momenteel.

Een datacenter van Meta, het moederbedrijf van Facebook. Beeld Meta
Een datacenter van Meta, het moederbedrijf van Facebook.Beeld Meta

Uit het voorlopig ontwerp van het datacentrum blijkt dat het minder energiezuinig is dan Knops eist. Ook is er nu geen mogelijkheid om het dak vol te leggen met zonnepanelen. Begin volgend jaar hakt het nieuwe kabinet een knoop door.

Knops heeft al laten weten niet blij te zijn dat er ‘goede landbouwgrond’ verloren gaat. Reden waarom VVD, D66, CDA en ChristenUnie in het nieuwe regeerakkoord hebben afgesproken dat er strengere regels komen voor de komst van datacentra. Die regels zijn er nu nog niet. Omdat de gemeente Zeewolde en de provincie Flevoland al verplichtingen zijn aangegaan met Facebook, wil Knops nu de grond alleen onder strenge voorwaarden verkopen.

Motie tegen de verkoop van grond

De afgelopen weken is onrust ontstaan over de komst van het datacentrum – het grootste van Europa. De gemeenteraad van Zeewolde heeft er vorige week mee ingestemd. Maar dinsdagavond nam de Eerste Kamer een motie aan die het rijk opdraagt voorlopig geen grond te verkopen voor de bouw van datacentra. Die motie zegt Knops nog te ‘bestuderen’.

Intussen kijkt de branchevereniging van datacenters, de Dutch Data Center Association (DDA), met kromme tenen naar de politieke ontwikkelingen. Die zijn ‘geen uithangbord voor gedegen besluitvorming,’ zegt directeur Stijn Grove.

Er zijn al tientallen datacentra in Nederland en er liggen plannen voor nog eens 25 nieuwe, zo berichtte het kabinet vrijdag aan de Tweede Kamer. En nu ontstaat ineens commotie over een besluit waarvoor de procedures al jaren lopen. “De bezwaren zijn ook hypocriet,” vindt Grove. “Alsof die datacentra niet nodig zijn. Iedereen gebruikt ze, maar we willen ze niet in ons land hebben?”

Nederland distributieland

Nu steeds meer via internet verloopt, zijn datacenters inmiddels net zo onmisbaar als kruispunten in het wegennet. Bedrijven hebben eigen datacenters, waar ze hun eigen gegevens opslaan, maar er zijn ook hele grote, van onder meer Microsoft en Google, waar ons aller internetverkeer is opgeslagen. De overheid heeft zich toentertijd voor hun komst ingespannen.

Nederland profileert zich al veel langer als distributieland, met Schiphol, de haven van Rotterdam, en ook digitaal. Nederland was het tweede land waar internet werd aangesloten en Amsterdam is na Londen en Frankfurt het derde internetknooppunt van Europa.

Actiegroep Extinction Rebellion is tegen de komst van het datacentrum in Zeewolde. Beeld Extinction Rebellion
Actiegroep Extinction Rebellion is tegen de komst van het datacentrum in Zeewolde.Beeld Extinction Rebellion

“Onderbuikpolitiek,” zegt ook oud-Kamerlid Kees Verhoeven (D66 en adviseur bij de DDA) over de huidige ophef. Verhoeven heeft nu een Adviesbureau Digitale Zaken. Een datacentrum kost inderdaad heel veel stroom, zegt hij, maar hoe komt dat? “Burgers, bedrijven en overheid gebruiken steeds meer data. Tijdens corona hebben we gezien dat we door al die online vergaderingen ook heel veel autokilometers hebben bespaard.”

Digitale infrastructuur

Datacenters zijn nodig voor iets dat we allemaal doen, en voor iets wat politici zelf willen: “Nederland moet innovatief zijn, we willen zelfs digitale koploper zijn. Nou, de digitale koploper heeft ook een digitale infrastructuur nodig.”

Natuurlijk kosten datacenters energie en nemen ze ruimte in. Wat nodig is, volgens Grove en Verhoeven, zijn geen ad-hocbesluiten, maar een volwassen discussie over de langere termijn. De branchevereniging wil hier graag over in gesprek gaan met het kabinet.

En dan kun je best twisten of je niet liever een datacentrum wilt waar alle bedrijven hun gegevens kunnen opslaan, dan eentje die uitsluitend bedoeld is voor Facebook, zegt Verhoeven: “Facebook kan me gestolen worden. Ik zit er zelf niet meer op, dus ik mag dat zeggen. Maar waar ik niet tegen kan, is tekeergaan tegen zo’n datacentrum en dan ’s avonds weer lekker een filmpje posten op... Facebook.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden