Plus

Rijen op Schiphol horen er ook in coronatijd gewoon bij

Met alle coronamaatregelen, reisverplichtingen en vliegbeperkingen wordt reizen deze zomer een flinke puzzel voor Schiphol en de passagiers. Chaos blijft uit, beloven de afhandelaars, maar druk wordt het zeker.

Maanpakken, mondkapjes en afstand houden, dat blijft deze zomer regel op Schiphol. Beeld ANP
Maanpakken, mondkapjes en afstand houden, dat blijft deze zomer regel op Schiphol.Beeld ANP

Toch een flinke rij op de D-pier van Schiphol, een lang lint passagiers. Steevast met mondkapje op, sommigen van top tot teen gehuld in maanpakken. Deze reizigers naar China moeten overstappen, maar eerst aantonen dat ze over de juiste coronapapieren beschikken.

Reizen in coronatijd is op Schiphol als een puzzel waarvan de stukjes moeilijk passen. Want zoveel bestemmingen, zoveel landen en zoveel verschillende regels en eisen. Toch leeft Schiphol weer. Het kan deze zomer op momenten zelfs vanouds druk worden. De luchthaven verwacht in juli en augustus gemiddeld 130.000 reizigers per dag, met uitschieters naar 160.000.

Dat is een wereld verwijderd van zomer 2019, toen elke dag ten minste 220.000 reizigers het vliegveld aandeden, met een dagrecord van 245.000 personen. Toch verwacht Schiphol vooral ’s ochtends vroeg en in de namiddag rijen bij incheckbalies, handbagage-inspectie en paspoortcontrole.

“Rijen kunnen we nooit voorkomen, die horen nu eenmaal bij het vliegen,” zegt flowmanager Kasper Hofma van Schiphol. Worden ze te lang, dan gaat zelfs de 1,5 metermaatregel overboord. “De ruimte is beperkt. Daarom vragen we ook aan wegbrengers om niet de vertrekhal in te lopen.” En is een mondkapje overal verplicht.

In de lounge na de controles zijn vrijwel alle winkels en cafés weer open. Reizigers worden gemaand niet vroeg naar de krappe gates te gaan. “Drink nog rustig een kop koffie en ga pas op het afgesproken tijdstip naar je vliegtuig.”

Gezondheidsstation

Niet iedereen kan meteen naar de gate. “Voor sommige bestemmingen moeten we voor het boarden een extra check doen,” zegt Maarten Stienen, directeur grondafhandeling van KLM, “zoals de temperatuur meten naar Singapore en Bangkok of een extra controle op PCR-tests voor Groot-Brittannië.”

Dit gebeurt bij gezondheidsstations, een hele puzzel. “Landen veranderen hun eisen per dag. We moeten alle controles uitvoeren. Dat verzinnen we niet, het wordt ons opgelegd. Sommige overheden, zoals Spanje en Dubai, leggen óns een boete van duizenden euro’s op als we passagiers meenemen zonder juiste documenten.”

KLM heeft dan ook het liefst dat iedereen online incheckt en daarbij alle coviddocumenten meestuurt. “Die beoordelen wij zodat de reiziger op Schiphol sneller door kan lopen.” Dat voorkomt dat mensen pas op de luchthaven merken dat iets ontbreekt. “We zien dagelijks dat mensen niet helder hebben wat ze moeten meenemen en dan op de luchthaven in de problemen komen. Vaak is er geen tijd meer om iets in orde te maken en moeten we ze omboeken.”

Stienen ziet veel verwarring bij passagiers. “De Nederlandse overheid maakt een bestemming groen of geel, maar je kunt niet ­zomaar reizen. Landen stellen allerlei eigen voorwaarden en er zijn zelfs landen die eisen dat je aantoont dat je een beveiligingsbedrijf hebt ingehuurd om te controleren of je wel in quarantaine gaat.”

Holland Herald

De regeldrift reikt tot in het toestel. “Naar Turkije vliegen, moeten we van de autoriteiten ons boordblad Holland Herald uit de stoelleuningen halen,” zegt Rolf Kok, die bij KLM de vliegtuigschoonmaak regelt. Het blad doorbladeren zou het virus kunnen verspreiden.

Stewardess Roos Bijkerk moet voor elke vlucht goed uitzoeken welke maatregelen ze aan boord moet nemen. “We dragen altijd een mondkapje en handschoenen, maar naar sommige bestemmingen, zoals Chengdu, moeten we van de autoriteiten ook echt een pak of gezichtsscherm aan.” Aan boord besteedt ze extra aandacht aan de schoonmaak. “We maakten al elk uur de toiletten en keukentjes schoon, nu zijn we daar extra alert op.”

De grondige vliegtuigschoonmaak is uitbesteed. Naast de reguliere reiniging krijgen alle toestellen elke nacht een grondige coronaschoonmaak – waar in de wereld ze ook staan. “Met een team van zes man wordt dan extra gereinigd,” zegt Kok, “vooral de plekken waar je met je handen aankomt: van deurkrukken en de tafeltjes tot de gespen van de stoelriem. Normaal deden we 40 minuten over die nachtschoonmaak. Dat is nu tussen de 65 en 70 minuten.”

Alles op alles tegen dreigend personeelstekort

‘Op dit moment zijn we onvoldoende in staat in te spelen op de alsmaar wijzigende situatie. Dat heeft tot gevolg dat wij op bepaalde momenten niet kunnen voldoen aan de vraag van Schiphol. We verwachten dat deze situatie tot in de zomer zal aanhouden.’

I-Sec, een van de drie bedrijven voor de veiligheidscontrole, vraagt zijn beveiligers per mail extra diensten te draaien. Die worden dubbel uitbetaald. Ook gaan kantoormedewerkers bij de controle aan de slag.

Onveilig, vindt vakbond FNV. Kantoorpersoneel is onvoldoende opgeleid om reizigers met minder goede bedoelingen te herkennen en beveiligers die te lang bij de controle doorwerken, verliezen focus. De bond waarschuwt voor chaos, omdat in de beveiliging, schoonmaak en afhandeling te weinig personeel zou zijn. “Er zijn veel banen verdwenen en er vloeien nog steeds mensen af,” zegt FNV-bestuurder Joost van Doesburg. “Nu er onvoldoende mensen zijn, moet Schiphol minder vluchten toestaan.”

Schiphol en KLM spreken dit tegen. “We hebben voldoende mensen, ook voor de pieken,” zegt Kasper Hofma, die bij Schiphol verantwoordelijk is voor de doorstroming in de terminals. “We zien goed van tevoren hoeveel passagiers op welk moment aanwezig zijn. Daarop passen we met luchtvaartmaatschappijen, beveiligingsbedrijven en Marechaussee de mankracht aan.”

Ook in de schoonmaak en de grondafhandeling worden geen problemen verwacht. “We hebben de afspraak dat bedrijven een minimumaantal mensen in vaste dienst hebben,” zegt Rolf Kok van KLM. “We zijn in gesprek met uitzendbureaus zodat er bij opschalen voldoende getrainde mensen zijn.”

Volgens FNV-bestuurder Van Doesburg kunnen passagiersaantallen onmogelijk op tijd worden ingeschat. “Veel vakantiegangers boeken op het laatste moment. Hoe dat uitpakt, is afwachten. Ik hoop geen gelijk te krijgen, maar dat zien we in de zomer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden