Plusvier vragen

Relschade verhalen op daders wordt nog een hele kluif

De schade van de avondklokrellen loopt inmiddels in de tientallen miljoenen euro’s. Verzekeraars willen die schade verhalen op relschoppers. Maar kan dat wel?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Er zijn rellen in mijn straat, wie vergoedt de schade?

In veel gevallen dekken particuliere verzekeringen relschade. Zo is vernieling door vandalisme aan woning en tuin vrijwel altijd meeverzekerd in de opstalverzekering. Dat kan anders liggen bij een vakantiehuis, leegstaande woning of ander vastgoed. Schade door rellen is dan niet altijd meeverzekerd.

Wordt de auto door relschoppers beschadigd, dan is het maar de vraag of de eigenaar die vergoed krijgt. Vandalisme is volgens de Consumentenbond alleen gedekt bij een allriskverzekering. Die biedt ook de meeste bescherming tegen relschade. 

Bij ongeveer de helft van de beperkte cascoverzekeringen is brandschade door relletjes gedekt. Bij een WA-verzekering draait de eigenaar zelf op voor de kosten en dat geldt ook voor wie net een auto of een bestelbus heeft gehuurd, ook al is er een verzekering geregeld. Andere eigendommen, zoals fietsen, zijn vrijwel altijd onverzekerd.

Hoe zit het met die winkelplunderingen?

Voor winkeliers die hun zaak hebben verzekerd, is schade aan glas of inboedel gedekt. Dat is niet heel erg anders dan bij particuliere verzekeringen. “Bij winkels is ook sprake van een inventarisverzekering,” zegt een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. “Voorraden zijn dan ook bij plunderingen verzekerd.” Sommige verzekeraars bieden een aparte vandalismeverzekering aan.

De verzekeraars hebben volgens het Verbond afgesproken schade aan winkels en bedrijven coulant te vergoeden. “Als je verzekerd bent, zal er uitgekeerd worden. Maar er is een kans dat ondernemers niet of onvoldoende verzekerd zijn, bijvoorbeeld omdat ze net gestart zijn.” Ook ontbreekt vaak een verzekering die de schade van langdurige sluiting dekt, alhoewel dat met de huidige lockdown nu een minder groot probleem zal zijn.

Maar een groot deel van de relschade is helemaal niet verzekerd. Het gaat daarbij om spullen van de overheid, of dat nu lantaarnpalen, bushokjes, politieauto’s of gebouwen zoals ziekenhuizen zijn. Voor de miljoenenschade aan het NS station van Eindhoven moeten we met z’n allen opdraaien.

Kan de schade worden verhaald op relschoppers?

Zeker, maar het is wel lastig. De medewerking van politie en justitie is daarbij onontbeerlijk. “Je moet kunnen bewijzen dat een relschopper medeverantwoordelijk is voor de ontstane schade,” zegt de woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. “Samenwerking met justitie is dan wel belangrijk voor ons. Dat zullen we eerst moeten verkennen, maar we zijn het wel van plan.”

Ook de rechter kan een rol spelen. Neem de Project X-rel in het Groningse Haren, waarbij negen jaar geleden voor een miljoen euro schade werd aangericht. Twaalf veroordeelde relschoppers werden toen gedwongen een bedrag te storten in een schadefonds voor gedupeerde bewoners. Ook bij voetbalrellen in onder meer Den Haag en Eindhoven zijn veroordeelde relschoppers op die manier gedwongen geld te betalen.

“Als de identiteit bekend is en justitie gaat over tot vervolging, dan kunnen verzekeraars zich voegen in de strafrechtszaak,” aldus de Verbond-woordvoerder. “Daarnaast zouden we relschoppers civielrechtelijk kunnen vervolgen, maar dan moeten we wel weten wie het zijn. Daarvoor hebben we ook de hulp nodig van politie en justitie.”

“We weten dat het complex is, maar er zijn al voorbeelden waarbij het is gelukt. We willen als verzekeraars ook echt benadrukken dat we individuele relschoppers zullen aanpakken. Ook om duidelijk te maken dat dit echt niet kan en dat dit gedrag ook financiële gevolgen heeft. Het gaat in zulke gevallen vaak om enorme bedragen.”

Gaan we nu meer betalen voor onze verzekeringen?

De premies zullen niet meteen omhoog gaan. Maar verzekeraars zullen in het vervolg rekening houden met het feit dat dit soort rellen tot de mogelijkheden behoren en dat kan gevolgen hebben voor de kosten en voorwaarden van verzekeringen. “Indirect betalen alle verzekerden hieraan mee,” aldus het Verbond van verzekeraars. “Dit soort situaties zorgen ervoor dat andere verzekerden via hun premies bijdragen aan de vergoeding van de schade. De samenleving moet de extra lasten op zich nemen. Ook via de belastingen die we allemaal moeten betalen.”

De totale schade van de rellen tot nu is nog niet bekend. “Het zal wel een hele poos duren voordat we dat weten,” zegt het verzekeraarsverbond. “Dit zijn ook vooral zakelijke verzekeringen, dat duurt wat langer. We zien nu veel glasschade, voorraadschade en autobranden. Dat gaat om grote bedragen.”

“Met de jaarwisseling kunnen we schade vaak goed inschatten op basis van eerdere ervaringen. Maar dit is zo uitzonderlijk dat verzekeraars geen voorbeelden hebben. Wel hebben wel ervaring met voetbalrellen, maar rellen en plunderingen tegelijkertijd op meerdere plekken in het land kennen wij niet. We hebben ook onderling moeten overleggen: hoe zit dit juridisch?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden