Rekenkamer tikt De Jonge en Van Ark op de vingers: bonnen zoek, onduidelijk of testen geleverd werden

Het ministerie van Volksgezondheid (VWS) heeft financiële spelregels overtreden bij de aankoop van testmateriaal, beschermingsmiddelen en de uitkering van zorgbonussen. Zo ontbreekt bewijs of ingekochte beademingsapparatuur wel aan zorginstellingen is geleverd.

Hugo de Jonge en Tamara van Ark krijgen harde kritiek van de Algemene Rekenkamer. Beeld ANP
Hugo de Jonge en Tamara van Ark krijgen harde kritiek van de Algemene Rekenkamer.Beeld ANP

Ook werden rekeningen voor testen betaald zonder te controleren of de aantallen wel klopten.

De Algemene Rekenkamer velt bij de jaarlijkse controle van de rijksuitgaven op Verantwoordingsdag een hard oordeel. Volgens het Hoge College van Staat is het financiële beheer bij het ministerie ‘ernstig tekortgeschoten'. Ruim vijf miljard euro aan publiek geld is niet op de juiste wijze verantwoord, wat de Rekenkamer wijt aan ‘structurele zwakheden in de bedrijfsvoering'.

De problemen waren al in september vorig jaar bekend, maar minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge - verantwoordelijk voor de financiën van het departement - kwam pas begin dit jaar in actie om greep te krijgen op de uitgaven. Er kon toen niet meer worden voorkomen dat er in de verantwoording ‘forse fouten en onzekerheden’ werden geconstateerd: onduidelijk is of het geld rechtmatig is besteed en of de bedragen precies kloppen.

Paardenmiddel

De Algemene Rekenkamer voerde de druk flink op door begin april een paardenmiddel in te zetten. Het instituut maakte bezwaar, een instrument dat slechts zelden wordt ingezet. Hierbij werd om een verbeterplan gevraagd, een verzoek dat de minister prompt inwilligde. Op 6 mei is daarom het bezwaar ingetrokken. Desondanks beoordeelt de Rekenkamer het tekortschietende financieel beheer als een ‘ernstige onvolkomenheid'.

Volksgezondheid is niet het enige ministerie dat ervan langs krijgt. Van 9,1 miljard euro aan rijksuitgaven staat niet vast of die volgens wettelijke regels juist zijn uitgegeven. Dit bedrag komt neer op 2,48 procent van de totale verplichtingen van het rijk, terwijl de rekenkamer een 'tolerantiegrens’ van 1 procent hanteert. Over nog eens 4,3 miljard euro aan uitgaven oordeelt het college dat de rechtmatigheid in het geding is, wat overigens niet betekent dat geld in verkeerde zakken is beland.

Parlement niet geïnformeerd

Een belangrijke oorzaak voor de kwalificatie ‘onrechtmatig’ is dat het kabinet vooral in het geval van corona het parlement niet vooraf informeerde, voordat het tot uitgaven besloot. De Tweede Kamer, die het budgetrecht heeft en uitgaven eerst moet goedkeuren, kwam daardoor voor een voldongen feit te staan.

Dit was naast corona ook het geval bij de totstandkoming van de Catshuisregeling, waarbij het kabinet besloot slachtoffers van de toeslagenaffaire 30.000 euro compensatie te geven. Volgens de rekenkamer is met het passeren van het parlement ‘de hoeksteen van het democratisch bestel in het geding’.

De Algemene Rekenkamer noemt de uitkomsten van het jaarlijkse onderzoek ‘zorgelijk’ en plaatst daarom een kritische kanttekening bij de goedkeuring van de rijksrekening 2020. Over het jaar 2019 gebeurde dat ook al.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden