Plus

Rekenkamer: drinkwater in gevaar door boren naar aardwarmte

De Algemene Rekenkamer slaat alarm over de drinkwaterkwaliteit in Nederland. Door het boren naar aardwarmte – met kilometerslange buizen – kan schoon drinkwater worden vervuild door roest en zout. De verantwoordelijke ministers doen te weinig, vindt de Rekenkamer.

Den Haag is de eerste grote stad in Nederland waar huizen dit jaar verwarmd gaan worden via aardwarmte.  Beeld Thierry Schut
Den Haag is de eerste grote stad in Nederland waar huizen dit jaar verwarmd gaan worden via aardwarmte.Beeld Thierry Schut

Volgens de Rekenkamer beschermt de overheid de Nederlandse drinkwatervoorraden ‘niet afdoende’ tegen de risico’s van het boren naar aardwarmte, zo staat in een nieuw rapport. In de klimaatplannen van het kabinet speelt aardwarmte, ook wel geothermie genoemd, een steeds grotere rol. Daarbij wordt heet water uit de diepe ondergrond opgepompt om huizen en andere gebouwen te verwarmen.

Dat gebeurt met buizen die twee tot drie kilometer diep in de grond worden geslagen. Op die diepte is warm en zout water te vinden met temperaturen tot wel 90 graden. Maar de bron van 60 procent van het Nederlandse drinkwater is zoet grondwater, dat 20 tot 300 meter onder de grond zit. En tot 700 meter diepte liggen reservevoorraden drinkwater. Daar gaan de buizen voor aardwarmte dus doorheen.

Zout en chemicaliën

‘Ondanks het verschil in diepte kunnen beide activiteiten met elkaar in conflict komen,’ schrijft de Rekenkamer. De aardwarmtebuizen zijn namelijk gevoelig voor roest. Door die roest kunnen zwakke plekken ontstaan en de buizen gaan lekken. Het zoute water, waar ook chemicaliën aan worden toegevoegd, vermengt zich dan met schoon drinkwater.

De Rekenkamer waarschuwt ook dat grondwater vervuild kan raken doordat gaten niet goed worden afgedicht bij de aanleg van de aardwarmtebuizen. Of dat al eens is gebeurd, kunnen de onderzoekers niet zeggen. ‘De meetnetten van instanties die toezicht houden op ons grondwater – zoals provincies, gemeenten, drinkwaterbedrijven en waterschappen – zijn niet fijnmazig genoeg om grondwatervervuilingen nabij een geothermieput te registreren,’ stelt de Rekenkamer.

Maar de landelijke toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen, heeft vorig jaar wél meerdere keren roest geconstateerd in installaties voor aardwarmte. Drie putten werden toen stilgelegd wegens mogelijke lekkages. Volgens de toezichthouder is het risico op vermenging van zout en zoet water ‘aanzienlijk’.

Sneer naar ministers

Kortom: de overheid moet veel meer doen om dit risico tegen te gaan, zo stelt de Rekenkamer. Dat kan door de regels aan te scherpen, bijvoorbeeld voor vergunningen. Deze boodschap is overgebracht aan de verantwoordelijke ministers van Infrastructuur en Waterstaat en van Economische Zaken en Klimaat.

Maar de reactie van die ministers stelt teleur, schrijft de Rekenkamer: ‘Dat er spanning kan ontstaan tussen het belang van geothermie en dat van drinkwatervoorziening, herkennen zij niet.’ Volgens de Rekenkamer zien de ministers ‘de urgentie van het probleem onvoldoende in’. De onderzoekers roepen daarom de Tweede Kamer op om in actie te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden