Plus

Reconstructie: binnenblijven tot schutter is gepakt

Rolluiken zakken, mensen spoeden zich naar huis, trams en bussen rijden niet, scholen houden leerlingen binnen. De schietpartij legt het openbare leven in Utrecht goeddeels plat. Een beklemmende dag lang.

Politie-eenheden arresteren de verdachte in een huis aan Oudenoord, waarna rechercheurs de woning uitkammen. Beeld MAXUITUTRECHT ANP

Om tien voor elf in de ochtend neemt de dag zijn bizarre wending. Een bouwvakker, aan het werk in een kantoorpand aan de Beneluxlaan in de Utrechtse wijk Kanaleneiland, ziet vanuit een raam de stilstaande tram staan waarin de Turkse Utrechter Gökmen T. (37) zojuist om zich heen heeft geschoten.

Hij ziet hoe de schutter de Beneluxlaan op loopt, zwaaiend met een pistool. "Er was zo'n pijpje op gedraaid, dat moet een demper zijn geweest." Hij ziet hoe de man auto's onder schot neemt, die voor rood wachten. Bestuurders springen uit hun voertuigen en rennen voor hun leven. T. kaapt een rode Renault Clio Estate en vlucht daarin.

Ooggetuigen in de tram vertellen de politie in eerste verhoren ter plaatse dat tijdens de wilde schietpartij 'allahoe akbar' is geroepen. Sommigen hebben het niet over één, maar over vier aanvallers, en over zowel 'een lang (automatisch) wapen' als over een pistool.

Een getuige zegt dat een passagier van de tram riep 'een Marokkaan' te zijn en is ontzien. Ook de bouwvakker hoorde 'allahoe akbar' roepen. Als de gekaapte auto 's middags elders in Utrecht met draaiende motor wordt aangetroffen, zit daar een briefje op waarvan de inhoud volgens een ingewijde zou kunnen passen in een terroristisch motief.

In de totale chaos vertellen getuigen verschillende verhalen. Sommigen hebben het schieten niet eens gehoord en dachten eerst aan een ongeluk. De autoriteiten nemen geen risico en tuigen een antiterreuroperatie op die Utrecht de hele dag in de greep zal houden. De stad gaat op slot.

Achter de rood-witte linten van de politie op het 24 Oktoberplein verzamelen zich journalisten uit binnen- en buitenland en andere kijkers. "Het komt steeds dichterbij," somberen sommigen. "De wereld wordt steeds gekker."

Autoloze zondag
Zwaarbewapende mannen met kogelwerende vesten, helmen en bivakmutsen lopen af en aan. Plots springen ze in blauwe busjes of bolides met zwaailichten erop, en vertrekken op hoge snelheid in colonne, onbekend waarheen. Her en der in Utrecht doen speciale eenheden invallen.

De opsporingsdiensten destilleren uit honderden meldingen het beeld dat de dader of daders een spoor door de stad trekken, mogelijk om een nieuwe aanslag te plegen. Of meerdere. De Beneluxlaan, tussen het winkelcentrum Kanaleneiland en de tramhalte bij het 24 Oktoberplein, ligt er een groot deel van de dag stil en verlaten bij. Geen tram, geen auto, geen mens te zien. Het doet denken aan een autoloze zondag. De deuren van het winkelcentrum zijn gesloten, alle winkels dicht.

De politie zette ook honden in tijdens de jacht op de dader van de schietpartij in de Utrechtse tram. Beeld Robin Utrecht/ANP

De kebabzaak op het parkeerterrein is open. Hier drinken wat gestrande mensen koffie, het personeel kijkt op een laptopje naar televisiebeelden. Allemaal op zoek naar antwoorden. Wat is er toch aan de hand? Een paar honderd meter verderop lijkt de politie op het punt te staan een woning aan de Trumanlaan binnen te vallen. Overal op straat kijken mensen op mobieltjes, of bellen: "Waar ben jij nu?" "Weet jij al wat?"

Op universiteitscomplex De Uithof sluiten de hogeschool en de universiteit de deuren. De studenten weten niet hoe lang ze binnen moeten blijven, zegt student psychologie Sarah. "Niemand vertelt ons iets." Op basisschool St. Dominicus aan de Händelstraat melden de eerste ouders zich ruim voordat de school uitgaat.

Ze willen hun kinderen mee naar huis nemen. De school besluit dat de ouders hun kinderen iets eerder mogen ophalen. Ouders die komen aangesneld, reageren opgelucht. "Je hebt ze toch liever thuis," zegt een moeder met kinderen in groep 1 en groep 4. Een jongen die roept dat hij 'een man met een pistool' ziet, wordt door zijn moeder terechtgewezen. "Dat moet je nu niet zeggen."

Politie-eenheden arresteren de verdachte in een huis aan Oudenoord, waarna rechercheurs de woning uitkammen. Beeld MAXUITUTRECHT ANP

Op de camerabeelden uit de tram is één schutter duidelijk te zien. Hij wordt al snel herkend als Gökmen T. (37), zeker zeven keer verdacht van velerlei misdrijven, waaronder poging tot doodslag en, in een nog lopende strafzaak, verkrachting. Hij is eerder deze maand vrijgelaten door rechters in die zaak.

Alle denkbare motieven
Uit zijn omgeving schetsen getuigen meteen een heel ander beeld dan dat van een terrorist. Een labiele, verslaafde man, tot de gekste dingen in staat. Misschien wel tot eerwraak? Het gerucht dat de aangeefster van de verkrachting het doelwit in de tram was, klopt niet. Zij meldt zich bij de politie. Ook gaat het hardnekkige, maar onbevestigde verhaal dat T. het in de tram op zijn schoonzus had voorzien en dat zij onder de doden is.

De identiteit van twee van de drie doden is bij het sluiten van deze krant bekend. Het zijn de 19-jarige Roos Verschuur, medewerkster van de Kwalitaria Délifrance in Vianen, en Rinke Terpstra, voetbaltrainer van de Utrechtse club Desto. In de vooravond, om half zeven, komt aan het staartje van een persconferentie van burgemeester, politie en justitie, het nieuws waarop iedereen wacht: hoofdverdachte T. is gepakt.

Er zijn nog twee verdachten gepakt, van wie wordt onderzocht of zij bij het geweld betrokken waren. Ook zij zaten aan het eind van de ochtend nog vast. Gökmen T. heeft met de politie gesproken, maar die wil niet zeggen wat hij heeft gezegd.

De autoriteiten onderzoeken nog steeds alle denkbare motieven. Een woordvoerder van de politie: "We spreken nog steeds van een mogelijk terroristisch motief, maar houden uitdrukkelijk alle andere scenario's open. We willen niet met een tunnelvisie zitten en het onderzoek ook niet verstoren door informatie te verspreiden."

Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden