Reclame Code Commissie: veel klachten over spotje Gezond verstand

De Reclame Code Commissie (RCC) heeft in een paar uur tijd al vele tientallen klachten ontvangen over een spotje voor het blad Gezond Verstand. De commercial voor het blad, waarin omstreden theorieën over de coronapandemie en het klimaat worden gedeeld, is vanaf woensdagochtend te horen op NPO Radio 1.

Gezond Verstand.Beeld -

“Dit zijn opvallend veel klachten in zeer korte tijd,” bevestigt de woordvoerder van de RCC. “Normaal ontvangen we er zo’n zestig per dag”. Het secretariaat gaat de klachten in behandeling nemen en kijkt of er een procedure wordt gestart. “Bij meerdere gelijkluidende klachten over één onderwerp wordt de meest representatieve gekozen en gaan we daarmee aan de slag. De andere klagers liften dan mee op die procedure.”

Deze klachtenprocedure duurt over het algemeen enkele weken. “Het is vergelijkbaar met een gerechtelijk traject,” legt de zegsvrouw uit. “We plegen uitgebreid hoor en wederhoor; een adverteerder mag zich altijd verweren. We gaan bij een oordeel niet over één nacht ijs.”

In theorie kan een bepaalde klacht overigens met spoed worden behandeld, maar dat gebeurt zelden. “Dit zou kunnen als er grote maatschappelijke onrust is over een bepaald spotje of als de hoeveelheid klachten aanleiding geeft tot een snellere behandeling. Het is aan de voorzitter van de commissie om dit te beoordelen.”

De Stichting Ether Reclame (Ster) laat weten geen reden te zien om de spotjes van de zender te weren. Op sociale media ontstond veel ophef over de commercials die te horen waren in de reclametijd van een serieus nieuwsprogramma. “Als er zaken in een spotje langskomen die wettelijk verboden zijn, dan kunnen wij iets weigeren. Maar het is niet aan de STER om te oordelen over twijfelgevallen. Daarvoor hebben we de Reclame Code Commissie,” stelt directeur Frank Volmer van de Ster.

Minister: verkoop complotblad mag, wel graag naast Fabeltjeskrant

Boekhandelaren als AKO en Bruna mogen gewoon een ‘complotblad’ als het tijdschrift Gezond Verstand verkopen. “Dat is ook niet iets dat je wil censureren,” zegt minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken. Maar de winkels moeten wel opletten hoe ze zo’n blad presenteren. Het past immers eerder naast de Fabeltjeskrant dan tussen de medische literatuur, zegt de bewindsvrouw.

“Ik vind het aan bedrijven zelf wat zij wel en niet aanbieden, zolang er niet sprake is van een strafbare inhoud,” zegt Ollongren. Verschillende Kamerleden vroegen tijdens een debat met de minister over nepnieuws naar het besluit van enkele boekhandelaren om Gezond Verstand te verkopen. GroenLinks en D66 wijzen op de verantwoordelijkheid van verkopers. Volgens D66'er Kees Verhoeven is het “naïef en kortzichtig” om te doen alsof winkeliers niet over de inhoud gaan.

“Deze discussie gaat natuurlijk over een blad dat gewoon gedrukt kan worden, maar de vraag is of het nou wijsheid is om het te gaan verkopen”, zegt Ollongren op haar beurt. “Daar ga ik niet over. Maar als je het aan mij vraagt, zou ik zeggen: let wel even op waar je het in het schap legt.” In de boekwinkel wordt immers ook onderscheid gemaakt tussen fictie en non-fictie. Daarom is het ook belangrijk “dat klanten weten dat er in zo’n blad geen feitelijke informatie staat”.

Bruna en AKO laten weten dat het blad bij de tijdschriften onder de subcategorie opiniebladen ligt. Daar staan geen verdere teksten bij en er zijn ‘geen speciale acties van de uitgever of ons’, zegt een woordvoerder. “Het ligt gewoon in de rekken.”

Volgens het blad Gezond Verstand is het coronavirus ‘een kunstmatige pandemie gefabriceerd met frauduleuze modellen’. Het Nederlandse beleid zou volgens de schrijvers neerkomen op een ‘machtsovername door buitenlandse partijen’. Ook wordt de invloed van menselijk handelen op klimaatverandering ontkend.

Haar opstelling kwam Ollongren op flinke kritiek van PVV’er Martin Bosma te staan. Bosma vindt het niet aan een minister om boekhandels te adviseren hoe zij hun winkel moeten inrichten. In zo’n blad staat misschien wel onzin, maar volgens het Kamerlid geldt dat net zo goed voor andere bladen. Hij waarschuwt voor een ‘hellend vlak’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden