PlusReportage

Rechters en advocaten bekijken wrak MH17: ‘Dichter bij de dood van 298 mensen komen we niet’

Het MH17-proces streek woensdag neer op vliegbasis Gilze-Rijen. Rechters, officieren van justitie en advocaten inspecteerden met eigen ogen het wrak van het neergeschoten vliegtuig. ‘We begrijpen dat dit voor nabestaanden een bijzonder emotionele lading heeft.’

Advocaten bekijken op vliegbasis Gilze-Rijen de reconstructie van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel. Beeld ANP
Advocaten bekijken op vliegbasis Gilze-Rijen de reconstructie van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel.Beeld ANP

Overvliegende helikopters, legervoertuigen en strenge militaire bewaking. Het MH17-proces werd woensdagochtend voortgezet in een ongewone omgeving: op de militaire vliegbasis Gilze-Rijen, bij de hangar waarin de neergeschoten Boeing 777 van Malaysia Airlines staat die nauwgezet is gereconstrueerd.

De zogeheten schouw van het vliegtuigwrak is bedoeld om de rechtbank Den Haag, die het MH17-proces behandelt, met eigen ogen te tonen hoe het vliegtuig is verwoest. Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis zei te beseffen wat de aanblik met de nabestaanden kan doen. “Dit is het vliegtuig waarin hun naasten op weg waren naar een bestemming die ze nooit hebben bereikt.”

Imposant en fragiel

Midden in de legergroene hangar, met de gehavende punt naar voren, staat de cockpit. Gereconstrueerd op een stalen frame oogt het karkas imposant en fragiel tegelijk. De verwrongen aluminium delen zijn als stukjes papier uiteengescheurd. Vooral de linkeronderkant is grotendeels verwoest. Zowel de Onderzoeksraad voor de Veiligheid als het onderzoeksteam van het Openbaar Ministerie stellen dat op die plek een Russische Bukraket is ingeslagen.

De cockpit en andere wrakstukken geven informatie over het type raket dat is gebruikt en vanaf welke locatie op de grond die zou zijn afgevuurd. Zo zijn splinters uit het cockpitglas geanalyseerd die volgens het OM bewijzen dat het vliegtuig van buitenaf is geraakt. De rechtbank wil nu zien waar de inslag precies zit en op welke plekken het toestel meer en minder door raketdeeltjes is getroffen.

Vuistdikke gaten

De vijf rechters nemen eerst een kwartier voor zichzelf om langs de wrakdelen te lopen. Voor hen is het de eerste keer dat ze de uiteengereten Boeing met eigen ogen zien. Om de cockpit heen staan verschillende onderdelen in de hal uitgestald: een deel van de linkervleugel, een motordeel, een staartstuk. In stilte buigen de rechters zich over de vuistdikke gaten in het metaal.

Advocaat Peter Langstraat bekijkt de reconstructie. Beeld ANP
Advocaat Peter Langstraat bekijkt de reconstructie.Beeld ANP

De rechtbank geeft vooralsnog geen oordeel over de sporen die ze aantreft, maar camera’s registreren de schouw. De beelden worden gebruikt als bewijs in de rechtszaak tegen de vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) van de vliegramp op 17 juli 2014. Vlucht MH17, met 298 mensen aan boord, werd neergehaald boven Oekraïens grondgebied, waar op dat moment een burgeroorlog woedde. Geen van de inzittenden en bemanningsleden overleefde de ramp.

Noodlot

Advocaten van de nabestaanden mochten daarna ook door het vliegtuigwrak lopen. “We kijken naar de resten van het vliegtuig waarin hun dierbaren de laatste momenten van hun leven hebben doorgebracht,” zei advocate Arlette Schijns. “Waarin zij hun noodlot in de ogen keken. Dichterbij de dood van 298 slachtoffers kunnen we niet komen.”

Rechters en advocaten bekijken de reconstructie van het toestel van vlucht MH17. Beeld EPA
Rechters en advocaten bekijken de reconstructie van het toestel van vlucht MH17.Beeld EPA

De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in het proces laat bijstaan, vroegen al langer om een schouw. Zij wilden samen met een deskundige de schade nog een keer goed bekijken. Die deskundige trok zich echter wegens gezondheidsredenen terug, waardoor het advocatenduo Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate zelf de schade moest opnemen.

Afvuurlocatie

Omdat de verdediging van Poelatov de door het OM vastgestelde toedracht betwist, gaat hun aandacht uit naar de inslagplekken in het vliegtuig. Kan daaruit de exacte afvuurlocatie worden bepaald, of duiden ze op een groter gebied, zoals een Russische deskundige van Almaz Antey eerder stelde? Het zijn vragen die aan de orde komen als het proces vanaf 7 juni inhoudelijk wordt behandeld.

De vier verdachten in het MH17-proces zijn de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko. De vier verdachten hadden een leidinggevende rol in het pro-Russische separatistenleger dat in het oosten van Oekraïne actief was. Geen van de verdachten woont de rechtszaak bij, maar ze kunnen bij verstek veroordeeld worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden