Rechter: Nederland hoeft gewonde vrouw uit Syrië niet terug te halen

De Nederlandse Staat hoeft geen poging te ondernemen om de zwaargewonde en verwarde Nederlandse vrouw Chadia B. terug te halen uit een detentiekamp in Syrië. Dat heeft de rechtbank Den Haag donderdagochtend besloten in een kort geding dat namens de vrouw was aangespannen tegen de Nederlandse overheid.

De Nederlandse Chadia die zich bij IS aansloot, in kamp Al-Hol in Syrië.

De rechtbank vindt ‘de belangen van Chadia wel zeer zwaarwegend en de situatie uiterst schrijnend’, maar de belangen van de Nederlandse Staat wegen zwaarder. De situatie ter plekke is nog gevaarlijk en het terughalen van de vrouw houdt in dat Nederland moet onderhandelen met de machthebbers in het gebied waardoor ‘ schade kan ontstaan aan de internationale betrekkingen’.

Bij Chadia B. werden in Nederland al zware psychische problemen vastgesteld. Toch wist ze sinds 2013 tot twee keer toe naar Syrië te reizen. Ze sloot zich in het strijdgebied aan bij IS en trouwde met een jihadist. Die liet haar echter snel weer in de steek toen haar psychische problemen de kop op staken, onder meer door een gebrek aan medicijnen. Ze raakte ook zwaar gewond, waardoor haar voet moest worden geamputeerd.

Uiteindelijk belandde Chadia, samen met duizenden andere buitenlandse IS-vrouwen, in een detentiekamp in Noord-Syrië. Daar verblijft ze nu al meer dan een jaar op een matras in een tent. Ze werd lang geholpen door andere Nederlandse vrouwen in het kamp, maar enkelen van hen zijn het kamp inmiddels ontvlucht. Als niemand haar helpt met haar luiers, ligt ze tijden in haar eigen uitwerpselen, zo kwam tijdens de behandeling van het kort geding drie weken geleden naar voren. Soms staat ze bij de ingang van het kamp, wachtend op haar moeder, aan wie ze briefjes schrijft om haar op te komen halen.

De rechtbank neemt wel een voorschot op de toekomst en schrijft in haar vonnis: ‘Als de situatie in Syrië voldoende verbeterd is dan moet de Staat eiseres wel repatriëren.’ Wat de voorwaarden voor die verbetering zijn, vermeldt de rechtbank niet.

Groep Nederlandse vrouwen

Vorig jaar probeerde een groep van 23 vrouwen (en hun kinderen) de Nederlandse Staat ook via een kort geding te dwingen hen te helpen bij terugkeer vanuit de detentiekampen. De Staat wil de vrouwen pas helpen als ze zich melden bij een Nederlands consulaat in Turkije of Irak. Hen ophalen is ‘te gevaarlijk voor de mensen die dat zouden moeten doen’, aldus het ministerie van Justitie en Veiligheid.

De Hoge Raad gaf de Nederlandse Staat afgelopen zomer gelijk, maar liet wel een kleine opening voor schrijnende gevallen. En, daar is iedereen het over eens, de situatie van Chadia is erg schrijnend. Of, zoals de vertegenwoordiging van de staat het stelde tijdens de behandeling van het kort geding: het is ‘akelig’.

Maar dat betekent niet dat B. door de overheid geholpen kan worden, stelde die overheid tijdens de behandeling van de zaak. Chadia was volwassen toen ze afreisde en de diagnoses van haar psychische problemen kreeg ze al eerder. Wie zegt dat ze niet wist wat ze deed? Tel daarbij het beleid op – we willen ze niet terughalen – en het gevaar in de regio: we kúnnen ze niet terughalen, want dan lopen anderen risico.

Daarnaast is er nog het gevaar Chadia zelf. Haar advocaat mag zich dan geen situatie kunnen voorstellen waarin de psychotische en gehandicapte Chadia een risico voor de nationale veiligheid vormt, maar de overheid denkt daar anders over. En dat Frankrijk wel mensen kan repatriëren, staat los van de Nederlandse positie.

Chadia B.

Ontsnappping

Inmiddels is het aantal Nederlandse vrouwen dat nog in de detentiekampen zit gedaald van 35 naar 25, zo blijkt uit de laatste cijfers van inlichtingendienst AIVD. Het aantal kinderen is gedaald van 90 naar 75. Eerder werd al bekend dat een groep van zo’n tien vrouwen ontsnapte uit kamp Al-Hol. Dat is waarschijnlijk gebeurd met de hulp van smokkelaars en geld vanuit Nederland. De vrouwen verblijven nu in de regio Idlib, nabij de Turkse grens. Onduidelijk is wie van die vrouwen terug wil keren naar Nederland en wie er in Syrië willen blijven.

Alle terugkeerders uit het strijdgebied worden direct bij terugkomst opgepakt en vastgezet op de terrorisme-afdeling van de gevangenissen in Rotterdam of Vught. Daarna moeten ze voor de rechter verschijnen. Kinderen worden bij familie of pleeggezinnen ondergebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden