Rechter: etniciteit meewegen mag bij controle Marechaussee

De manier waarop de Koninklijke Marechaussee etniciteit gebruikt bij controles, is geen discriminatie. Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag bepaald.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Marechaussees mogen huidskleur meewegen bij de beslissing om iemand aan de grens uit een rij te halen en te controleren. Dat is niet in strijd met het verbod op discriminatie en daarom hoeft de dienst de controles niet te veranderen, aldus de rechtbank.

Enkele burgers en maatschappelijke organisaties, waaronder Amnesty International, Controle Alt Delete en Radar, hadden een zaak aangespannen tegen de marechaussee. De klagers zeggen dat de marechaussee aan etnisch profileren doet. Mensen met een donkere huidskleur worden volgens hen eerder uit de rij gepikt dan anderen. De klagers zeggen dat dit discriminatie is en eisten een algemeen verbod op het gebruik van etniciteit. De marechaussee, die wordt verdedigd door landsadvocaat Cécile Bitter, bestreed dat er wordt gediscrimineerd op basis van etniciteit.

De marechaussee controleert onder meer op vliegvelden en in treinen of mensen het recht hebben in Nederland te zijn. De controles zijn bedoeld om de verblijfsstatus vast te stellen, aldus de rechtbank. ‘Nationaliteit kan daarbij een belangrijke rol spelen en etniciteit kán een objectieve aanwijzing zijn voor iemands vermeende nationaliteit. Etniciteit is nooit de enige indicator en de selectiebeslissingen moeten uitlegbaar zijn.’ Steekproefsgewijze controle zouden geen redelijk alternatief bieden.

‘Schadelijk’

De coalitie van eisers laat in een eerste reactie bijzonder teleurgesteld te zijn met de uitspraak van de rechtbank. “Op deze manier blijft de deur voor discriminatie wagenwijd openstaan, omdat de rechtbank oordeelt dat in hun zoektocht naar illegaal verblijf Nederlanders van kleur eruit gepikt worden als potentiële niet-Nederlander,” vertelt een woordvoerder. “Dat doet heel veel pijn. En het gevolg is dat elke keer als niet-witte Nederlanders thuiskomen, ze als vreemdeling kunnen worden gezien. Dat kan niet de bedoeling zijn.”

Jelle Klaas, advocaat van de klagers, noemt de uitspraak een ‘gemiste kans voor Nederland.’ “Dat is schadelijk, voor iedereen in Nederland maar ook voor de marechaussee. Heel erg zuur.” Hij gaat daarom in beroep. “Deze mensen worden anders behandeld, de marechaussee benadrukt: jij bent anders. Als je keer op keer uit de rij wordt gehaald om iets waar je niets aan kunt doen, doet dat pijn.”

‘Vernederend’

Een van de klagers is Mpanzu Bamenga, gemeenteraadslid voor D66 in Eindhoven. Hij werd in 2018 uit de menigte gehaald in de aankomsthal van Eindhoven Airport. “Ik draaide me om, zag de andere passagiers, en iedereen kon doorlopen. Alleen een andere donkere man werd staande gehouden, en een donkere vrouw met kinderen. Heel opmerkelijk,” zei hij vorig jaar tegen het ANP. Bamenga vindt het vernederend.

Deelnemers van de organisatie Controle Alt Delete voorafgaand aan de uitspraak van de rechtbank of de Koninklijke Marechaussee zich schuldig maakt aan etnisch profileren. Beeld ANP
Deelnemers van de organisatie Controle Alt Delete voorafgaand aan de uitspraak van de rechtbank of de Koninklijke Marechaussee zich schuldig maakt aan etnisch profileren.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden